| YouTube Channel

धृष्णु (dhRSNu)

 
शब्दसागरः
English
धृष्णु
mfn.
(-ष्णुः-ष्णुः-ष्णु)
1. Confident, bold.
2. Impudent, shameless.
f.
(-ष्णु) The branch of a bamboo.
E.
धृष् to be arrogant, affix क्नु
Capeller Eng
English
धृष्णु॑
a.
bold, courageous, valiant, strong, firm,
n.
adv.
Abstr. °त्व†
n.
Yates
English
धृष्णु (ष्णुः)
a. Confident
shame-
less.
f.
Branch of a bambu.
Spoken Sanskrit
English
धृष्णु dhRSNu
adj.
impudent
धृष्णु dhRSNu
adj.
bold
धृष्णु dhRSNu
adj.
shameless
धृष्णु dhRSNu
adj.
strong
धृष्णु dhRSNu
adj.
courageous
धृष्णु dhRSNu
adj.
fierce
धृष्णु dhRSNu
adj.
violent
धृष्णु dhRSNu
adj.
arrogate
धृष्णु dhRSNu
ind.
with force
धृष्णु dhRSNu
ind.
boldly
धृष्णु dhRSNu
ind.
strongly
Wilson
English
धृष्णु
mfn.
(-ष्णुः-ष्णुः-ष्णु)
1 Confident, bold.
2 Impudent, shameless.
f.
(-ष्णुः) The branch of a bambu.
E.
धृष to be arrogant, affix क्नु.
Apte
English
धृष्णु [dhṛṣṇu],
a.
[धृष्-क्नु]
Bold, confident, courageous, valiant, powerful (in a good sense)
विष्णुः सहिष्णुर्धृष्णुश्च एनं पालयिष्यति
Mb.
* 14.72.15
रामस्य रोचिष्णुमुखस्य धृष्णुः
Bk.*
1.25.
Shameless, impudent.
Ved.
Strong, powerful.
Apte 1890
English
धृष्णु a. [धृष्-क्नु] 1 Bold, confident, courageous, valiant, powerful (in a good sense).
2 Shameless, impudent.
3 Ved. Strong, powerful.
Monier Williams Cologne
English
धृष्णु॑
mfn.
bold, courageous, fierce, violent, strong (Indra, Soma, the Maruts
fire, weapons,
&c.
),
RV.
AV.
VS.
impudent, shameless,
L.
धृष्णु॑
ind.
boldly, strongly, with force,
RV.
&c.
,
ŚBr.
(cf. दधृष्)
धृष्णु॑
m.
N.
of a son of Manu Vaivasvata,
MBh.
Hariv.
(v.l. °ष्ट)
of a son of Manu Sāvarṇa,
Hariv.
of a son of Kavi,
MBh.
of a son of Kukura,
Hariv.
धृष्णु॑
n.
(कश्यपस्य)
N.
of a Saman, ĀrṣBr.
Monier Williams 1872
English
धृष्णु, उस्, उस्, उ, courageous, bold, confident,
valiant
impudent, shameless
strong, powerful,
(applied in the Veda to Indra, Soma, the Maruts,
and the horses of Indra)
(उ), ind. in a bold or
confident or powerful way
firmly, strongly
with
force [cf. दधृक्]
(उस्), m., N. of a son of
Manu Vaivasvata [cf. धृष्ट]
of a son of Manu
Sāvarṇa
of a son of Kavi
of a son of Ku-
kura
कश्यपस्य धृष्णु, N. of a Sāman.
—धृष्णु-त्व, अम्, n. boldness, confidence.
—धृष्णु-षेण, अस्, आ, अम्, Ved. having an
overpowering weapon
(Sāy.) having a conquering
or overpowering host, leading a valiant army (as a
drum).
—धृष्ण्व्-ओजस्, आस्, आस्, अस्, Ved. of over-
powering strength, endowed with resistless might,
(applied to Indra and the Maruts.)
Macdonell
English
धृष्णु dhṛṣ-ṇú,
a.
bold, courageous, daring
🞄doughty, strong, mighty
n.
ad..
Benfey
English
धृष्णु धृष्णु, i. e. धृष् + नु,
I.
adj.
Courageous, bold, Chr. 294, 1 =
Rigv. i. 92, 1
MBh. 14, 2098.
II.
m.
A proper name, MBh. 1, 3140.
Apte Hindi
Hindi
धृष्णु
वि* - धृष् + क्नु
"िलेर, विश्वस्त, साहसी, बहादुर, बलशाली"
धृष्णु
वि* - धृष् + क्नु
"निर्लज्जं, ढीठ"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धृष्णु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಒಬ್ಬ ಮಗ
धृष्णु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾವರ್ಣಿಮನುವಿನ ಒಬ್ಬ ಮಗ
धृष्णु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ
धृष्णु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅವಿನೀತ /ಅವಿಧೇಯ
धृष्णु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಲಜ್ಜೆಯಿಲ್ಲದವನು
निष्पत्तिः - > ञिधृषा (प्रागल्भ्ये) - "क्नुः" (३-२-१४०)
L R Vaidya
English
DfzRu {% a. %} 1. Courageous, bold
2. impudent, shameless.
Lanman
English
dhṛṣṇú, a. daring
courageous, doughty,
78^7
bold, 84^17. [√dhṛṣ, 1162.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
धृष्ट, धृष्णक्, वियात, धृष्णु, दधृक्, धर्षित
adjective
यः अन्यैः सह धृष्टतया व्यवहारं करोति।
"मोहनः धृष्टः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
ngo tsha med pa
१) आह्रीक्य २) धृष्णु
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वश्यः प्रणेयो धृष्टस्तु वियातो धृष्णुधृष्णजौ ४३२
-wordlist-
वश्य (पुं), प्रणेय (पुं), धृष्ट (पुं), वियात (पुं), धृष्णु (पुं), धृष्णज् (पुं)
Mahabharata
English
Dhṛshṇu^1, son of Manu Vaivasvata. § 139 (Manu Vaivasvata): I, 75, 3140 (the second son of Manu).
Dhṛshṇu^2, son of Kavi. § 747b (Suvarṇotpatti): XIII, 85, 4150 (the third son of Kavi).
पुराणम्
English
धृष्णु / DHṚṢṆU I. The second son of vaivasvata manu. (M.B. Ādi Parva, Chapter 75, Stanza 15).
धृष्णु / DHṚṢṆU II. A prajāpati who was the son of kavi. He was learned in Vedas. (M.B. anuśāsana parva, Chapter 85, Stanza 133).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धृष्णुः, त्रि, (धृष्णोतीति धृष् + “त्रसिगृधिधृषि-क्षिपेः क्नुः ।” १४० इति क्नुः ।) धृष्टः ।इति त्रिकाण्डशेषः
(यथा, ऋग्वेदे ।२५ ।“न हि त्वा शूरो तुरो धृष्णु-र्न त्वा योधो मन्यमानो युयोध
”)पुं, कञ्चिका इति शब्दचन्द्रिका
(वैवस्वत-मनुपुत्त्रः यथा, हरिवंशे १० ।“मनोर्वैवस्वतस्यासन् पुत्त्रा वै नव तत्समाः ।इक्षाकुश्चैव नाभागो धृष्णुः शर्य्यातिरेव
”सावर्णस्य मनोः पुत्त्रविशेषः यथा, तत्रैव ।७ ६० ।“वरिष्णुरार्य्यो धृष्णुश्च राजः सुमतिरेव ।सावर्णस्य मनोः पुत्त्रा भविष्या दश भारत !
”चन्द्रवंशोद्भवकुकुरराजस्य सुतः यथा, तत्रैव३७ १८ ।“कुकुरस्य सुतो धृष्णुर्धृष्णोस्तु तनयस्तथा ।कपोतरोमा तस्याथ तैत्तिरिस्तनयोऽभवत्
”कवेः पुत्त्रविशेषः यथा, महाभारते १३ ।८५ १३३ ।“कविः काव्यश्च धृष्णुश्च बुद्धिमानुशनास्तथा ।भृगुश्च विरजाश्चैव काशी चोग्रश्च धर्म्मवित्
अष्टौ कविसुता ह्येते सर्व्वमेभिर्जगत्ततम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धृष्णु
त्रि०
धृष--क्नु धृष्टे प्रगल्भे त्रिका० कञ्चुकायां
पु०
शब्दच० रुद्रभेदे
पु०
“नमस्त आयुधायानातताय धृ-ष्णये” यजु० १६ १४ “धृष्णये धर्षणशीलरिपुं हन्तुंप्रगल्भाय” वेददी० सावर्णिमनोः पुत्रभेदे
पु०
“सावर्णस्य मनोः पुत्राः” इत्युपक्रमे “चरिष्णुरार्योधृष्णुश्च राजन्! सुमतिरेव च” हरिवं० अ० वैवस्वतमनोः पुत्रभेदे
पु०
तद्वंशोपक्रमे “इक्ष्वाकुश्चैव नाभागोधृष्णुः शर्यातिरेव च” हरिवं० १० अ० सात्वत-वंश्यकुकुरसुते नृपभेदे “कुकुरस्य सुतो धृष्णुर्धृष्णोस्तुतनयस्तथा” हरिवं० ३८ अ० पितामहपुत्रकवि-सुतभेदे “पितामहस्त्वपत्यं वै कविं जग्राह तत्त्ववित् ।तदा वारुणः ख्यातो भृगुः प्रसवकर्मकृत् ब्रह्मणस्तुकवेः पुत्रा वारुणास्ते उदाहृताः अष्टौ प्रसवजै-र्युक्ता गुणैर्ब्रह्मविदः शुभाः कविः काव्यश्चधृष्णुश्च बुद्धिमानुशनास्तथा भृगुश्च विरजाश्चैव काशीचोग्रश्च धर्मवित् अष्टौ कविसुताह्येते सर्वमेभिर्जग-त्ततम्” भा० आनु० ८५ अ० वेदे सुपां स्थाने याच्“प्रधृष्णुया नमति वस्यो अच्छ” ऋ० २१ “धृष्णुयाधृष्णुः” भा० “भ्राजन्त्यौ यन्ति धृष्णुया” ऋ० १० ।“धृष्णुया धृष्णवः” भा०
Capeller
German
धृष्णु॑ kühn, mutig, kräftig, stark.
n.
adv.
Grassman
German
dhṛṣṇú, a. [von dhṛṣ] 1〉 kühn, muthig, tapfer, von Personen
2〉 tüchtig, kräftig, von Sachen
3〉 A. n. dhṛṣṇú und I. f. dhṛṣṇuyā́ als Adverbien kühn, herzhaft, tüchtig, kräftig, gewaltig.
-o 1〉 indra {30, 14}
{84, 1}
{286, 8}
{312, 7}
{318, 5}
{458, 1}
{462, 7}
{478, 4}
{535, 3}
{644, 4}
{653, 3}
{665, 14}
{682, 18}
{687, 3}
{690, 7}
{937, 6}
{946, 4}
vanaspate {228, 3}
(soma) {820, 6}.
-ús 1〉 śū́ras {466, 5}
{895, 5}. _{895, 6}
(índras) {63, 3}
{470, 3}
{536, 5}
(sómas) {759, 2}
(agnís) {842, 7}.
-úm 1〉 vṛ́ṣaṇam {508, 11}.
2〉 ójas {270, 4}
nā́ma mā́rutam {507, 5}. 3〉 {678, 8}
{860, 14}
{875, 2}.
-únā 1〉 índreṇa {929, 2}. 2〉 śávasā {54, 2}
{56, 4}
{167, 9}.
-áve 1〉 {81, 3}
vṛṣabhā́ya {207, 4}
índrāya {644, 1}
(sómāya) {811, 1}.
-ós [G.] 1〉 śárdhasya {572, 8}.
-ós [G.] (zu lesen -úas)
2〉 vájrasya {848, 3}.
-ū́ [du.] 1〉 hárī {6, 2}.
-avas [V.] 1〉 (marutas) {406, 14}.
-ávas [N.] 1〉 {92, 1}.
-uyā́ 3〉 {23, 11}
{46, 5} (pātám sómasya)
{53, 7}
{317, 4}
{326, 13}
{327, 14}
{364, 5}
{406, 1}. _{406, 2}. _{406, 4}
{457, 22}
{487, 2}. _{487, 10}
{928, 1}
{1018, 2}.
Burnouf
French
धृष्णु धृष्णु a. (sfx. नु) hardi
effronté. -- S.
f.
धृष्णु branche de bambou.
Stchoupak
French
धृष्णु-
a. audacieux, courageux
m.
n.
de divers personnages
-त्व- nt. courage, audace.