धृष्ट (dhRSTa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 धृष्ट mfn.
   (-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
	 1. Impudent,  confident,  bold,  shameless.
	 2. For-
ward,  intrusive,  presumptuous.
	 3. Secured,  obtained.
	 4. Profligate, 
abandoned.
	 m.
  (-ष्टः) A faithless husband.
	 f.
  (-ष्टा) A disloyal or un-
chaste woman. 
 E.
  धृष् to be confident,  affix वैयात्ये क्त्र.

Capeller Eng

English

 धृष्ट॑ a.
  bold,  audacious
 abstr.
   °ता† f.
 ,  °त्व† n.
 

Yates

English

 धृष्ट (ष्टः-ष्टा-ष्टं)
a. Impudent,  bold.
m.
 
Bad husband.
f.
  Unchaste wife.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

धृष्ट 	-	  dhRSTa 	-	 adj.
  	-	 secured
संवृत 	-	  saMvRta 	-	 adj.
  	-	 secured
हस्तगत 	-	  hastagata 	-	 adj.
  	-	 secured
उपपन्न 	-	  upapanna 	-	 adj.
  	-	 secured
रुद्ध 	-	  ruddha 	-	 adj.
  	-	 secured
सुदृढ 	-	  sudRDha 	-	 adj.
  	-	  well secured
सुबन्ध 	-	  subandha 	-	 adj.
  	-	  properly secured
वेष्टित 	-	  veSTita 	-	 adj.
  	-	 secured from access
सबन्ध 	-	  sabandha 	-	 adj.
  	-	 secured by a pledge
सलग्नक 	-	  salagnaka 	-	 adj.
  	-	 secured by a surety
सुबन्ध 	-	  subandha 	-	 adj.
  	-	  well bound or secured
सुदृढ 	-	  sudRDha 	-	 adj.
  	-	  well secured or locked
यन्त्रदृढ 	-	  yantradRDha 	-	 adj.
  	-	 secured by a lock or bolt
शतदुर 	-	  zatadura 	-	 n.
  	-	  place secured by a hundred doors
दृढद्वार 	-	  dRDhadvAra 	-	 adj.
  	-	  having strong or well-secured gates
प्रतिष्ठितसन्तान 	-	  pratiSThitasantAna 	-	 adj.
  	-	  one who has progeny or offspring secured
लब्धास्पद 	-	  labdhAspada 	-	 adj.
  	-	  one who has gained a footing or secured a position

धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 adj.
  	-	  audacious
धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 adj.
  	-	  obtained
धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 adj.
  	-	  confident
धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 adj.
  	-	  daring
धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 adj.
  	-	  profligate
धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 adj.
  	-	  courageous
धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 adj.
  	-	  secured
धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 adj.
  	-	  impudent
धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 adj.
  	-	  abandoned
धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 adj.
  	-	  bold
धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 m.
  	-	  faithless husband
धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 m.
  	-	  magic. formula spoken over weapons
धृष्ट 	-	 dhRSTa 	-	 ppp. 	-	  cheeky

Wilson

English

 धृष्ट
mfn.
   (-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1 Impudent,  confident,  bold,  shameless.
2 Forward,  intrusive,  presumptuous.
3 Secured,  obtained.
4 Profligate,  abandoned.
m.
  (-ष्टः) A faithless husband.
f.
  (-ष्टा) A
disloyal or unchaste woman. 
E.
  धृष to be confident,  affix क्त.

Apte

English

धृष्ट [dhṛṣṭa],  p. p.  [धृष्-क्त]

Bold,  courageous,  confident.

Impudent,  rude,  shameless,  saucy,  insolent
 स्तुवञ्जिह्रेमि त्वां न खलु ननु धृष्टा मुखरता Mahimna. 9
 धृष्टः पार्श्वे वसति H.*
  2.26.

Forward,  presumptuous.

Profligate,  abandoned.

Cruel,  unkind.  -ष्टः A faithless husband or lover
 कृतागा अपि निःशङ्कस्तर्जितो$पि न लज्जितः । दृष्टदोषो$पि मिथ्यावाक् कथितो धृष्टनायकः S. D.*  72.-ष्टा A disloyal woman.  Comp.
   -केतुः N.
  of the son of धृष्टद्युम्न. -द्युम्नः N.
  of a son of Drupada and brother of Draupadī. [He with his father fought on the side of the Pāṇḍavas,  and for some days he acted as commander-in-chief of their forces. When Droṇa had killed Drupada after a hard struggle,  Dhṛiṣṭadyumna vowed that he would be revenged for the death of his father. And he was able to fulfil this vow on the morning of the 16th day of the battle,  when he unfairly cut off the head of Droṇa (see Droṇa). He was afterwards surprised by Aṣvatthāman while lying asleep in the camp of the Pāṇḍavas,  and was stamped to death.]. -धी a.
  bold,  presumptuous. -मानिन् a.
  having too high an opinion of oneself,  presumptuous.-वादिन् a.
  speaking boldly.

Apte 1890

English

 धृष्ट p. p. [धृष्-क्त] 1 Bold,  courageous,  confident. 
2 Impudent,  rude,  shameless,  saucy,  insolent
 धृष्टः पार्श्वे वसति H. 2. 26. 
3 Forward,  presumptuous. 
4 Profligate,  abandoned. 
5 Cruel,  unkind. 
ष्टः A faithless husband or lover
 कृतागा अपि निःशंकस्तर्जितोऽपि न लज्जितः । दृष्टदोषोऽपि मिथ्यावाक् कथितो धृष्टनायकः S. D. 72. 
ष्टा A disloyal woman. 
Comp. 
द्युम्नः N. of a son of Drupada and brother of Draupadī. [He with his father fought on the side of the Pāṇḍavas,  and for some days he acted as commander-in-chief of their forces. When Droṇa had killed Drupada after a hard struggle,  Dhṛṣṭadyumna vowed that he would be revenged for the death of his father. And he was able to fulfil this vow on the morning of the 16th day of the battle,  when he unfairly cut off the head of Droṇa
 (see Droṇa). He was afterwards surprised by Aśvatthāman while lying asleep in the camp of the Pāṇḍavas,  and was stamped to death.]. 
धी a. bold,  presumptuous. 
मानिन् a. having too high an opinion of oneself,  presumptuous. 

Monier Williams Cologne

English

 धृ॑ष्ट mfn.
   bold,  daring,  confident,  audacious,  impudent,  RV.
  
 AV.
   (cf.   अ॑-,  अ॑न्-आ-),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
   (cf.   Introd. p.
  xviii.)

 secured,  obtained,  W.
 

 profligate,  abandoned,  ib. (ifc.  it gives a bad sense to the first member of the comp.  Pāṇ.
  ii,  1,  53
 Gaṇar.
  ii,  114)

 धृ॑ष्ट m.
  a faithless husband,  ib.

 a magic.  formula spoken over weapons,  R.
 

 N.
  of a son of Manu Vaivasvata,  Hariv.
  (C. °ष्णु),  Pur.
  (cf.   धार्ष्ट)

 of a son of Kunti,  Hariv.
 

 of a son of Bhajamāna,  ib. (C. °ष्ण)

Monier Williams 1872

English

 धृष्ट,  अस्,  आ,  अम्,  bold,  daring,  courageous, 
confident
 insolent,  impudent,  rude,  saucy,  shame-
less
 forward,  intrusive,  presumptuous
 profligate, 
abandoned
 obtained?
 (अस्),  m. a faithless hus-
band
 N. of a son of Manu Vaivasvata,  (also read
धृष्णु
 cf. धार्ष्ट)
 of a son of Kunti
 of a
son of Bhajamāna
 (अस्),  m.,  N. of a spell for using
or restraining magical weapons
 (आ),  f. a disloyal or
unchaste woman
 (अम्),  ind. boldly,  courageously, 
fearlessly
 (it is said that धृष्ट may be used at the
end of a comp. to give a bad sense to the word with
which it is compounded)
 [cf. Angl. Sax. thriste
Swed. dristig
 Old Iceland. dreiss
 Mod. Germ.
dreist.]
—धृष्ट-केतु,  उस्,  m.,  N. of a king of
Cedi
 of a king of Videhā or Mithilā,  son of Su-
dhṛti
 of a son of Satya-dhṛti
 of a son of Su-
kumāra
 of the father of Su-kumāra
 of a son of
Dhṛṣṭa-dyumna
 of a king of the Kaikayas
 of a
son of Manu.
—धृष्ट-तम,  अस्,  आ,  अम्,  very
bold or daring,  most confident or courageous.
—धृष्ट-ता,  f. or धृष्ट-त्व,  अम्,  n. bold-
ness,  courage,  impudence.
—धृष्ट-द्युम्न,  अस्, 
m.,  N. of a son of Dru-pada (killed by Aśvatthāman
while asleep).
—धृष्ट-धी,  ईस्,  or धृष्ट-
बुद्धि,  इस्,  m. ‘bold-minded, ’ N. of a man.
—धृष्ट-पराक्रम,  अस्,  आ,  अम्,  of daring
valour.
—धृष्ट-मानिन्,  ई,  इनी,  इ,  having a high
opinion of one's self.
—धृष्ट-रथ,  अस्,  m.,  N.
of a prince.
—धृष्ट-शर्मन्,  आ,  m.,  N. of a
son of Śvaphalka.
—धृष्टोक्त (°ट-उक्°),  अस्,  m., 
N. of a son of Arjuna Kārttavīrya
 (also read
धृष्णोक्त।)

Apte Hindi

Hindi

धृष्ट
वि* - धृष् +  क्त
"दिलेर,  साहसी,  विश्वस्त"

धृष्ट
वि* - धृष् +  क्त
"ढीठ,  अक्खड़,  निर्लज्ज,  उच्छृंखल,  अविनीत"

धृष्ट
वि* - धृष् +  क्त
"प्रगल्भ,  दुःसाहसी"

धृष्ट
वि* - धृष् +  क्त
"दुश्चरित्र,  लुच्चा"

धृष्टः
पुं*
  - -
विश्वासघातक पति या प्रेमी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

धृष्ट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭೇದ
निष्पत्तिः - > ञिधृषा (प्रागल्भ्ये) - "क्तः" (३-४-७२)
व्युत्पत्तिः - > धृष्णोति स्म
प्रयोगाः - > "कृताया अपि निःशङ्कस्तर्जितोऽपि न लज्जितः । दृष्टदोषोऽपि मिथ्यावाक् कथितो धृष्टनायकः ॥"
उल्लेखाः - > सा० द० ३-३६
धृष्ट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಏಳನೆಯ ಮನುವಿನ ಒಬ್ಬ ಮಗ
प्रयोगाः - > "सप्तमो वर्तमानो यस्तदपत्यानि मे शृणु । इक्ष्वाकुर्नभगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेव च ॥"
उल्लेखाः - > भाग० ८-१३-२
धृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಲಜ್ಜೆಯಿಲ್ಲದ /ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದ
धृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅವಿನೀತ
धृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ
प्रयोगाः - > "धृष्टः पार्श्वे भवति च वसन् दूरतोऽप्यप्रगल्भः"
उल्लेखाः - > भर्तृ० १-४७
धृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಯೆಯಿಲ್ಲದ /ಕನಿಕರವಿಲ್ಲದ

L R Vaidya

English

 Dfzwa {% (I) a. (f. ष्टा) %} 1. Bold,  courageous,  confident
impudent,  rude,  shameless
forward,  presumptuous
profligate,  abandoned.

 Dfzwa {% (II) m. %} A faithless husband or lover not ashamed of his fault
 (the S.D. thus describes him- कृतागा अपि निःशंकस्तर्जितोऽपि न लज्जितः । दृष्टदोषोऽपि मिथ्यावाक् कथितो धृष्टनायकः).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  धृष्ट,  धृष्णक्,  वियात,  धृष्णु,  दधृक्,  धर्षित
adjective
 
यः अन्यैः सह धृष्टतया व्यवहारं करोति।
 "मोहनः धृष्टः अस्ति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

kha drag
धृष्ट

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वश्यः प्रणेयो धृष्टस्तु वियातो धृष्णुधृष्णजौ ॥ ४३२ ॥
-wordlist-
 
वश्य (पुं),  प्रणेय (पुं),  धृष्ट (पुं),  वियात (पुं),  धृष्णु (पुं),  धृष्णज् (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वियात
वियात,  धृष्ट
अरुन्तुदः स्याद्व्यथको वियातो धृष्ट उच्यते ॥ ३७१ ॥
verse 2.1.1.371
page 0044

पुराणम्

English

धृष्ट / DHṚṢṬA. A son of vaivasvata manu. ikṣvāku,  Nabhāga,  dhṛṣṭa,  śaryāti,  nariṣyanta,  Prāṁśu. nṛga,  Diṣṭa,  karūṣa and pṛṣadhra were the sons of Vaivasvata manu. (bhāgavata,  skandha 8).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 धृष्टः,  त्रि,  (धृष + क्तः ।) प्रगल्भः । इति मुग्ध-बोधव्याकरण्णम् ॥
 (यथा,  भागवते । ५ । १२ । ७ ।“जनस्य गोप्तासि विकत्थमानोन शोभसे वृद्धसभासु धृष्टः ॥
”)निर्लज्जः । तत्पर्य्यायः । धृष्णक् २ वियातः ३ ।इत्यमरः । ३ । १ । २५ ॥
 धृष्णुः ४ दधृक् ५ ।इति त्रिकाण्डशेषः । धर्षितः ६ । इति शब्द-रत्नावली ॥
 चतुर्विधपत्यन्तर्गतपतिविशेषे,  पुं ।तस्य लक्षणं यथा,  “भूयो निःशङ्कः कृतदोषो-ऽपि भूयो निवारितोऽपि भूयः प्रश्रयपरायणः ।”इति रसमञ्जरी ॥
 (चेदिवंशीयकुन्तेः पुत्त्रः ।यथा,  हरिवंशे । ३६ । २४ ।“कुन्तेर्धृष्टः सुतो जज्ञे रणधृष्टः प्रतापवान् ॥
”सप्तममनोः पुत्त्रविशेषः । यथा,  भागवते । ८ ।१३ । २ ।“मनुर्व्विवस्वतः पुत्त्रः श्राद्धदेव इति श्रुतः ।सप्तमो वर्त्तमानो यस्तदपत्यानि मे शृणु ॥
इक्षाकुर्नभगश्चैव धृष्टः शर्य्यातिरेव च ॥
”धृष्णुरिति कुत्रापि दृश्यते ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 धृष्ट त्रि०
  धृष--वैयात्ये क्त । १ निर्लज्जे २ प्रगलभे ३ निर्दये च ।४ नायकभेदे पु०
  तल्लक्षणोदाहरणे सा० द० उक्ते यथा“कृतागा अपि निःशङ्कस्तर्जितोऽपि न लज्जितः । दृष्ट-दोषोऽपि मिथ्यावाक् कथितो धृष्टनायकः” “शोणंवीक्ष्य मुखं विचुम्बितुमहं यातः समीपं ततः पादेनप्रहृतं तया सपदि तं धृत्वा सहासे मयि । किञ्चित्तत्र विधातुमक्षमतया वाष्पं त्यजन्त्याः सखे! भ्रातश्चे-तसि कौतुकं वितनुते कोपोऽपि वामभ्रुवः” । “भूयोनिः-शङ्कः कृतदोषोऽपि भूयोनिवारितोऽपि प्रश्नयपरा-यणः” रसमञ्जर्य्यां तल्लक्षणमुक्तम् । विदर्भराजसुतकुन्तेः५ पुत्रभेदे पु०
  “भीमो विदर्भस्य सुतः कुन्तिस्तस्यात्मजोऽ-भवत् । कुन्तेर्धृष्टः सुतो जज्ञे” हरिवं० ३७ अ० ।६ वन्दक्याम् असत्यां स्त्री शब्दरत्ना० । तस्य भावः तल्धृष्टता स्त्री त्व धृष्टत्व न०
  ष्यञ् धार्ष्ट्य न०
  । निर्लज्जत्वेप्रागल्भ्ये च “गुरुस्तवैवागमएव धृष्टताम्” माघः ।

Burnouf

French

 धृष्ट धृष्ट pp. de धृष्।
		 A. hardi
 audacieux
effronté. -- S. f.
  femme hardie,  impudente.
धृष्टयुम्न m.
  np. d'un fils de Drupada,  frère de
Draupadī.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.