| YouTube Channel

धूस (dhUsa)

 
शब्दसागरः
English
धूस r. 10th cl. (धूसयति-ते) To embellish, to make splendid or elegant.
Yates
English
धूस (क) धूसयति 10.
a. To embellish.
Wilson
English
धूस r. 10th cl. (धूसयति) To embellish, to make splendid or
elegant.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 धूस्
मूलधातुः:
 धूस
धात्वर्थः:
 कान्तिकरणे
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 धूसयति-ते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
धूसँ धूस कान्तिकरणे
- धूसयति धूसयामास धूसरः धूष इत्येके धूषयति 101
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धूस, क धूशे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरां-परं-सकं-सेट् ।) षष्ठस्वरी । धूशः कान्तिकृतिः ।क, धूसयत्यङ्गं चन्दनः । महिषधूसरितः सरित-स्तटमिति जानकीहरणयमकाद्दन्त्यान्त एवाय-मिति रमानाथः । स्वमते तालव्यमूर्द्धन्यान्तो-ऽप्ययम् । इति दुर्गादासः ॥
धातुवृत्तिः
Sanskrit
धूसँ धूस (अर्थः) कान्तिकरणे
दन्त्योष्ठ्यान्त इति श्रीभद्रमैत्रेयादयः मूर्धन्योष्ठ्यान्त इति स्वामी तथा च मैत्रेयोऽपि धूष इत्येकइति काश्यपस्तु तालव्योष्मान्तमाह ( धूसयति धूसरः ) बाहुलकादरप्रत्ययः 105
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“धूस कान्तिकरणे”@} 2 ‘दन्त्योष्मान्तः’ इति श्रीभद्रमैत्रेयादयः।
‘मूर्धन्योष्मान्तः’ इति स्वामी।
3 तथा च मैत्रेयोऽपि ‘धूष इत्येके’ इति पपाठ।
काश्यपस्तु तालव्योष्मान्त- माह’ इति मा।
धा।
वृत्तौ।
धूसकः-सिका, दुधूसयिषकः-षिका, धूसयिता-त्री, दुधूसयिषिता-त्री, इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि कूटयतिवत् 4 ज्ञेयानि।
धूसयन्-न्ती, दुधूसयिष्यन्-न्ती-ती
धूसयिष्यन्, दुधूसयिषिष्यन्-न्ती-ती
इति शतृप्रत्ययेऽत्र विशेषः।
धूसितम् 5।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (९१२)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१६४०। अक। सेट्। उभ।)
03
=>
 [पृष्ठम्०८०६+ २६]
04
=>
 (२४०)
05
=>
 [[आ। ‘सौधे विटङ्कजुषि पश्यति धूसितोऽयं राजारिकीटबलच्र्णनयातिपूज्यः।’ धा। का। ३। २७।]]