| YouTube Channel

धूत्वा (dhUtvA)

 
Monier Williams 1872
English
धूत्वा, ind. having shaken or shaken off
having
agitated.
Kridanta Forms
Sanskrit
धू (धू꣡ञ् कम्पने इत्येके - स्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = धवनम्
अनीयर् = धवनीयः - धवनीया
ण्वुल् = धावकः - धाविका
तुमुँन् = धवितुम् / धोतुम्
तव्य = धवितव्यः / धोतव्यः - धवितव्या / धोतव्या
तृच् = धविता / धोता - धवित्री / धोत्री
क्त्वा = धूत्वा
ल्यप् = प्रधूय
क्तवतुँ = धूतवान् - धूतवती
क्त = धूतः - धूता
शतृँ = धून्वन् - धून्वती
शानच् = धून्वानः - धून्वाना
धू (धू꣡ विधूनने - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = धुवनम्
अनीयर् = धुवनीयः - धुवनीया
ण्वुल् = धावकः - धाविका
तुमुँन् = धुवितुम्
तव्य = धुवितव्यः - धुवितव्या
तृच् = धुविता - धुवित्री
क्त्वा = धूत्वा
ल्यप् = प्रधूय
क्तवतुँ = धूतवान् - धूतवती
क्त = धूतः - धूता
शतृँ = धुवन् - धुवन्ती / धुवती
धू (धू꣡ञ् कम्पने - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = धवनम्
अनीयर् = धवनीयः - धवनीया
ण्वुल् = धावकः - धाविका
तुमुँन् = धवितुम् / धोतुम्
तव्य = धवितव्यः / धोतव्यः - धवितव्या / धोतव्या
तृच् = धविता / धोता - धवित्री / धोत्री
क्त्वा = धूत्वा
ल्यप् = प्रधूय
क्तवतुँ = धूनवान् - धूनवती
क्त = धूनः - धूना
शतृँ = धुनन् - धुनती
शानच् = धुनानः - धुनाना
धू (धू꣡ञ् कम्पने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = धावनम् / धवनम् / धूननम्
अनीयर् = धावनीयः / धवनीयः / धूननीयः - धावनीया / धवनीया / धूननीया
ण्वुल् = धावकः / धूनकः - धाविका / धूनिका
तुमुँन् = धावयितुम् / धवितुम् / धोतुम् / धूनयितुम्
तव्य = धावयितव्यः / धवितव्यः / धोतव्यः / धूनयितव्यः - धावयितव्या / धवितव्या / धोतव्या / धूनयितव्या
तृच् = धावयिता / धविता / धोता / धूनयिता - धावयित्री / धवित्री / धोत्री / धूनयित्री
क्त्वा = धावयित्वा / धूत्वा / धूनयित्वा
ल्यप् = प्रधाव्य / प्रधूय / प्रधून्य
क्तवतुँ = धावितवान् / धूतवान् / धूनितवान् - धावितवती / धूतवती / धूनितवती
क्त = धावितः / धूतः / धूनितः - धाविता / धूता / धूनिता
शतृँ = धावयन् / धवन् / धूनयन् - धावयन्ती / धवन्ती / धूनयन्ती
शानच् = धावयमानः / धवमानः / धूनयमानः - धावयमाना / धवमाना / धूनयमाना
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“धूञ् कम्पने”@} 2 ‘धूनयति धवति धवते, धुनोति धुनुते, धुनाति च धुनीते।
धूनोति धूनुते स्युः पदानि कम्पे, विधूनने धुवति।।’ 3 इति देवः।
धावकः-विका, 4 धूनकः-निका, 5 दुधूषकः-षिका, दोधूयकः-यिका
6 धोता-धविता-त्री, धूनयिता-त्री, दुधूषिता-त्री, दोधूयिता-त्री
7 धून्वन्-ती, 8 धूनयन्-न्ती, दुधूषन्-न्ती
-- धोष्यन्-धविष्यन्-न्ती-ती, दुधूषिष्यन्-न्ती-ती
-- धून्वानः, -- दुधूषमाणः, 9 दोधूयमानः
धोष्यमाणः-धविष्यमाणः, -- दुधूषिष्यमाणः, दोधूयिष्यमाणः
प्रधूः-प्रध्वौ-प्रध्वः
-- -- 10 धूतम्- 11 धूतः-धूतवान्, धूनितः, दुधूषितः, दोधूयितः-तवान्
12 धवः, 13 धवनः, 14 परिधावी, धूनः, दुधूषुः, दोधुवः
धोतव्यम्-धवितव्यम्, धूनयितव्यम्, दुधूषितव्यम्, दोधूयितव्यम्
15 धवनीयम्, धूननीयम्, दुधूषणीयम्, दोधूयनीयम्
धव्यम्-अवश्यधाव्यम्, धून्यम्, दुधूष्यम्, दोधूय्यम्
ईषद्धवः-दुर्धवः-सुधवः
-- -- धूयमानः, धून्यमानः, दुधूष्यमाणः, दोधूय्यमानः
16 धवः, धूनः, दुधूषः, दोधूयः
धोतुम्- 17 विधवितुम्, दुधूषितुम्, दोधूयितुम्
धूतिः, धूनना, दुधूषा, दोधूया
धवनम्, धूननम्, दुधूषणम्, दोधूयनम्
धूत्वा, धूनयित्वा, दुधूषित्वा, दोधूयित्वा
विधूय, विधून्य, विदुधूष्य, विदोधूय्य
धावम् २, धूत्वा २, धूनम् २, धूनयित्वा २, दुधूषम् २, दुधूषित्वा २, दोधूयम् २
दोधूयित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (९०६)
02
=>
 (५-स्वादिः-१२५५। अक। वेट्। उभ।)
03
=>
 (श्लो। २६)
04
=>
 [[१। ‘धूञ्प्रीञोर्नुग्वक्तव्यः’ (वा। ७-३-३७) इति ण्यन्ते सर्वत्र नुगागमः। लघूपधत्वा- भावान्न गुणः।]]
05
=>
 [[२। पुरस्तात् प्रतिषेधकाण्डारम्भसामर्थ्यात्’ ‘सनि ग्रहगुहोश्च’ (७-२-१२) इतीण्नि- षेधः। ‘इको झल्’ (१-२-९) इति सनः कित्त्वान्न गुणः। एवं सन्नन्ते सवत्र ज्ञेयम्।]]
06
=>
 [[३। ‘स्वरतिसूतिसूयतिधूञूदितो वा’ (७-२-४४) इति वलादेरार्धधातुकस्येड्विकल्पः। एवं तव्यदादिष्वपि ज्ञेयम्।]]
07
=>
 [[४। शतरि, ‘स्वादिभ्यः--’ (३-१-७३) इति श्नुप्रत्ययः। ‘हुश्नुवोः सार्वधातुके’ (६-४-८७) इति यण्। एवं धून्वानः इत्यत्रापि प्रक्रिया ज्ञेया।]]
08
=>
 [[५। ण्यन्तात् ‘निगरणचलनार्थेभ्यः--’ (१-३-८७) इति नित्यं शतैव। न शानच्।]]
09
=>
 [[आ। ‘दोधूयमानं विविधोर्मियोगात् छायागरुत्मन्तमवेक्ष्य भीताः।’ या। अ। १८। ९६।]]
10
=>
 [[६। निष्ठायाम्, ‘श्रयुकः क्किति’ (७-२-११) इति नित्यमिण्निषेधः।]]
11
=>
 [[B। ‘कुब्जा कृतारिबलमैक्षत वृण्वती सा पात्रं समीरधुतसौरभधूतभृङ्गम्।।’ धा। का। २। ६८।]]
12
=>
 [[७। धूनयति = कप्पयतीत्यर्थेऽन्तर्भावितण्यन्तादस्मात् कर्तरि पचाद्यचि रूपमेवम्।]]
13
=>
 [[८। निमित्तभेदेनास्य धातोरकर्मकत्वे, ‘चलनशब्दार्थादकर्मकाद् युच्’ (३-२-१४८) इति तच्छीलादिषु कर्तृषु युच्प्रत्ययः।]]
14
=>
 [[९। ताच्छील्ये णिनिप्रत्यये रूपमेवम्।]]
15
=>
 [पृष्ठम्०८०२+ २४]
16
=>
 [[१। भावे, ‘ॠदोरप्’ (३-३-५७) इत्यप्प्रत्ययः।]]
17
=>
 [[आ। ‘स मायानामगात् सोता कपेर्विधवितुं द्युतिम्।।’ भ। का। ९। २८।]]