धुन्धुमार (dhundhumAra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 धुन्धुमार m.
  (-रः)
	 1. The name of a sovereign
 also named Kuvalayāswa.
2. An insect,  (Coccinella.)
	 3. The smoke of a house.
	 4. A house.
A house lizard
 E.
  धूम smoke reiterated,  ऋ to go,  affix अण्,  deriv.
 
irr
 . or धुन्धुं मारयति-मारि-अण्-उप-स० ।

Yates

English

 धुन्धुमार (रः) 1.
m.
  The name of
a sovereign
 coccinella insect
smoke of a house
 house lizard.

Spoken Sanskrit

English

धुन्धुमार 	-	  dhundhumAra 	-	 m.
  	-	  house-lizard
गृहगोदिका 	-	 gRhagodikA 	-	 f.
  	-	 houselizard
कुण्डृणाची 	-	  kuNDRNAcI 	-	 f.
  	-	  house-lizard
कुड्यपुच्छा 	-	  kuDyapucchA 	-	 f.
  	-	  house-lizard
मुसली 	-	  musalI 	-	 f.
  	-	  house-lizard
सरटु 	-	  saraTu 	-	 m.
  	-	 house lizard
पल्लिका 	-	  pallikA 	-	 f.
  	-	 house lizard  [ small,  grey-colored ]
मुसलिका 	-	  musalikA 	-	 f.
  	-	  house-lizard
शकुनज्ञा 	-	  zakunajJA 	-	 f.
  	-	  small house-lizard
पल्ली 	-	  pallI 	-	 f.
  	-	  small house-lizard
साशयन्दक 	-	  sAzayandaka 	-	 m.
  	-	  small house-lizard
टट्टनी 	-	  TaTTanI 	-	 f.
  	-	  small house-lizard
पल्लिका 	-	  pallikA 	-	 f.
  	-	  small house-lizard
सुरश्वेता 	-	  surazvetA 	-	 f.
  	-	  small house lizard
सुराजिका 	-	  surAjikA 	-	 f.
  	-	  small house-lizard  [ white ]
ज्येष्ठ 	-	  jyeSTha 	-	 f.
  	-	  small house-lizard
कुक्कुट 	-	  kukkuTa 	-	 m.
  	-	  small house-lizard
कोक 	-	  koka 	-	 m.
  	-	  small house-lizard
आगारगोधिका 	-	  AgAragodhikA 	-	 f.
  	-	  small house-lizard
गृहगोधा 	-	  gRhagodhA 	-	 f.
  	-	  small house-lizard
भित्तिका 	-	  bhittikA 	-	 f.
  	-	  small house-lizard
सुरश्वेता 	-	  surazvetA 	-	 f.
  	-	  small white house lizard
माणिक्या 	-	  mANikyA 	-	 f.
  	-	  kind of small house-lizard
मूली 	-	  mUlI 	-	 f.
  	-	  species of small house-lizard
पल्लीपतन 	-	  pallIpatana 	-	 n.
  	-	  prognostication by observing the falling of house-lizards

 
   धुन्धुमार  dhundhumAra  m.
   house-lizard  
   धुन्धुमार  dhundhumAra  m.
   kind of plant   
   धुन्धुमार  dhundhumAra  m.
   slayer of dhundhu  
   धुन्धुमार  dhundhumAra  m.
   smoke of a house   
   धुन्धुमार  dhundhumAra  m.
   cochineal insect     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 धुन्धुमार
m.
  (-रः)
1 The name of a sovereign
 also named Kuvalayāśva.
2 An insect,  (Coccinella.)
3 The smoke of a house.
4 A house lizard (?)
E.
  धूम smoke reiterated,  ऋ to go,  affix अण्,  deriv.
  irr
 .

Apte

English

धुन्धुमारः [dhundhumārḥ],  1 A kind of insect (इन्द्रगोप).

The smoke of a house.

Apte 1890

English

 धुंधुमारः 1 A kind of insect( इंद्रगोप). 
2 The smoke of a house. 

Monier Williams Cologne

English

 धुन्धु—मार m.
  ‘slayer of Dh°’,  N.
  of Kuvalāśva,  MBh.
   &c.
   (-त्व n.
 ,  Hariv.
  672)

 a son of Tri-śaṅku and father of Yuvanāśva,  R.
 
 Daś.

 the cochineal insect,  L.
 

 a kind of plant (=  गृह-धूम),  L.
 

 a house-lizard (?),  W.
 

 the smoke of a house (?),  ib.

Shabdartha Kaustubha

Kannada

धुन्धुमार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುವಲಾಶ್ವವೆಂಬ ಒಬ್ಬ ದೊರೆ /ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದ ಬೃಹದಶ್ವರಾಜನ ಮಗ
प्रयोगाः - > "स योगबलमास्थाय मामकं पार्थोवोत्तमः । शासनात्तव विप्रर्षे धुन्धुमारो भविष्यति ॥"
उल्लेखाः - > भा० वन०

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
धुन्धुमारः कुवलाश्वो हरिश्चन्द्रस्त्रिशङ्कुजः ।
-wordlist-
 
धुन्धुमार (पुं),  कुवलाश्व (पुं),  हरिश्चन्द्र (पुं),  त्रिशङ्कुज (पुं)

Mahabharata

English

Dhundhumāra (“slayer of Dhundhu”) = Kuvalāśva. § 474 (Mārkaṇḍeyas.): III,  201,  13486 (ºtvaṃ).--§ 474b (Dhundhumārop.): III,  201,  13489,  13490 (ºtvaṃ),  13514. --§ 478 (do.): III,  204,  13595,  13615 (origin of the name),  13623.--§ 599 (Jayadrathavadhap.): VII,  94,  3450.--§ 656 (Khaḍgotpatti): XII,  166,  6196 (Dh. received the sword from Ailavila,  from Dh. it passed into the hands of Kāmboja). --§ 723 (Ānuśāsanik.): XIII,  6,  333 (Dhºaś ca rājarshiḥ sattreshv eva jarāṅ gataḥ | prītidāyaṃ parityajya sushvāpa sa Girivraje).--§ 751b (Śapathavidhi): XIII,  94,  4551,  (4567). --§ 775 (Ānuśāsanik.): XIII,  166,  7675 (enumeration).

पुराणम्

English

धुन्धुमार / DHUNDHUMĀRA. A king of the ikṣvāku dynasty. (See under Kuvalāśva). He was also called Kuvalayāśva

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 धुन्धुमारः,  पुं,
   (धुन्धुं तन्नामकं राक्षसं मारय-तीति । मारि + अण् ।) कुवलयाश्वराजः । सतु बृहदश्वपुत्त्रः । इति पद्मपुराणम् ॥
 (अस्यधन्धुमारणकथा यथा,  हरिवंशे । ११ । ३९ -- ५५ ।“स एवमुक्तो राजर्षिरुतङ्केन महात्मना ।कुवलाश्वं सुतं प्रादात् तस्मै धुन्धुनिवारणे ॥
बृहदश्व उवाच ।भगवन् ! न्यस्तशस्त्रोऽहमयन्तु तनयो मम ।भविष्यति द्विजश्रेष्ठ ! धुन्धुमारो न संशयः ॥
स तं व्यादिश्य तनयं राजर्षिर्धुन्धुमारणे ।जगाम पर्व्वतायैव तपसे संशितव्रतः ॥
कुवलाश्वस्तु पुत्त्राणां शतेन सह पार्थिव ! ।प्रायादुतङ्कसहितो धुन्धोस्तस्य परिग्रहे ॥
तमाविशचदा विष्णुर्भगवांस्तेजसा विभुः ।उतङ्कस्य नियोगाद्वै लोकानां हितकाम्यया ॥
तस्मिन प्रयाते दुर्द्धर्षे दिवि शब्दो महानभूत् ।एष श्रीमान्नृपसुतो धुन्धुमारो भविष्यति ॥
दिव्यैर्म्माल्यैश्च तं देवाः समन्तात् समवाकिरन् ।देवदुन्दुभयश्चापि प्रणेदुर्भरतर्षभ ! ॥
स गत्वा जयतां श्रेष्ठस्तनयैः सह वीर्य्यवान् ।समुद्रं खानयामास बालुकार्णवमव्ययम् ॥
नारायणेन कौरव्य ! तेजसाप्यायितः स वै ।बभूव सुमहातेजा भूयो बलसमन्वितः ॥
तस्य पुत्त्रैः खनद्भिस्तु बालुकान्तर्हितस्तदा ।धुन्धुरासादितो राजन् ! दिशमाश्रित्य पश्चिमाम् ॥
मुखजेनाग्निना क्रोधाल्लोकानुद्वर्त्तयन्निव ।वारि सुस्राव वेगेन महोदधिरिवोदये ॥
सोमस्य भरतश्रेष्ठ ! धारोर्म्मिकलिलं महत् ।तस्य पुत्त्रशतं दग्धं त्रिभिरूणन्तु रक्षसा ॥
ततः स राजा कौरव्य ! राक्षसं तं महाबलम् ।आससाद महादेजा धुन्धुं धुन्धुनिवर्हणः ॥
तस्य वारिमयं वेगमापीय स नराधिपः ।योगी योगेन वह्निञ्च शमयामास वारिणा ॥
निहत्य तं महाकायं बलेनोदकराक्षसम् ।उतङ्कं दर्शयामास कृतकर्म्मा महायशाः ॥
उतङ्कस्तु वरं प्रादात् तस्मै राज्ञे महात्मने ।अददाच्चाक्षयं वित्तं शत्रुभिश्चापराजयम् ॥
धर्म्मे रतिञ्च सततं स्वर्गे वासं तथाक्षयम् ।पुत्त्राणाञ्चाक्षयाल्लोँकान् स्वर्गे ये राक्षसाहताः ॥
” * ॥
)शक्रगोपः । गृहधूमः । पदालिकः । इतिमेदिनी । रे,  २७० ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 धुन्धुमार पु०
  धुन्धुं मारयति मारि--अण् उप० स० । राज-भेदे “राजा हि वीर्य्यवांस्तात! इक्ष्वाकुरपराजितः ।वृहदश्व इति ख्यातो भविष्यति महीपतिः । तस्य पुत्रःशुचिर्दान्तः कुबलाश्व इति श्रुतः । स योगबलमास्थाय-मामकम् पार्थिवोत्तमः । शासनात्तव विप्रर्षे! धुन्धु-मारो भविष्यति” भा० व० २०० अ० ।“वृहदश्व उवाच । भगवन्! न्यस्तशस्त्रोऽहमयन्तुतनयो मम । भविष्यति द्विजश्रेष्ठ! धुन्धुमारो नसंशयः । स तं व्यादिश्य तनयं राजर्षिर्द्धुन्धुमारणे ।जगाम पर्वतायैव तपसे संशितव्रतः । कुबलाश्वस्तु पुत्राणांशतेन सह पार्थिवः । प्रायादुतङ्कसहितो धुन्धोस्तस्यनिवर्हणे । तमाविशत्तदा विष्णुस्तेजसा भगवान् प्रभुः ।उतङ्कस्य नियोगाद्वै लोकानां हितकाम्यया । तस्मिन्प्रयाते दुर्द्धर्षे दिवि शब्दो महानभूत् । एष श्रीमान-सह्योऽद्य धुन्धुमारो भविष्यति । दिव्यैर्माल्यैश्च तं देवाःसमन्तात् समवाकिरन् । देवदुन्दुभयश्चैव प्रणेदुर्भरत-र्षभ! । स गत्वा जयतां श्रेष्ठस्तनयैः सह वीर्य्यवान् ।समुद्रं स्वानयामास बालुकापूर्णमव्ययम । नारायणेनकौरव्य! तेजसाऽप्यायितस्तदा । स वभूव महातेजा भूयोबलसमन्वितः । तस्य पुत्रैः स्वनद्भिश्च बालुकान्तर्हितस्तदा ।धुन्धुरासादितो राजन्! दिशमावृत्य पश्चिमाम् । मुख-जेनाग्निना क्रोधाल्लोकानुद्वर्त्तयन्निव । वारि सुस्राववेगेन महोदधिरिवोदये । सोमस्य,  भरतश्रेष्ठ! धारोर्मि-कलिलं महत् । तस्य पुत्रशतं दग्धं त्रिभिरूनन्तुरक्षसा । ततः स राजा कौरव्य! राक्षसं तं महाव-लम् । आससाद महातेजा धुन्धुं धुन्धुनिवर्हणः ।तस्य वारिमयं वेगमपिबत् स नराधिपः । योगी यो-गेन वह्निं स शमयामास वारिणा । निहत्य तं महा-कायं बलेनोदकराक्षसम् । उतङ्कं दर्शयामास कृतकर्मानराधिपः” हरिवं० ११ अ० २१४१ पृष्ठे कुबलाश्वशब्देअस्य चरितानीति यत् लिखितं तत् प्रमादात्किन्तु धुन्धुमारशब्द तच्चरितानि इत्येव तत्र पाठोबोध्यः । एतच्छब्दे च हरिवं० तच्चरितादिकथाऽत्रोक्ता२ शक्रगोपे ३ गृहधूमे ४ पदालिके च मेदि० ।

Capeller

German

 धुन्धुमार der Dundhutöter (s. vor.)
 m.
 
N. eines alten Königs.

Burnouf

French

 धुन्धुमार धुन्धुमार m.
  (red. de धूम) fumée de
maison. 
		 Esp. de ver.
		 Esp. de lézard (?).
		 Np. de roi.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.