| YouTube Channel

धीरता (dhIratA)

 
Spoken Sanskrit
English
धीरता dhIratA
f.
 strength
धीरता dhIratA
f.
 fortitude
धीरता dhIratA
f.
 wisdom
धीरता dhIratA
f.
 discretion
धीरता dhIratA
f.
 courage
धीरता dhIratA
f.
 fortitude
उत्साह utsAha
m.
 fortitude
धैर्य dhairya
n.
 fortitude
धीरत्व dhIratva
n.
 fortitude
दृढविक्रम dRDhavikrama
adj.
 of firm fortitude
धृतिमुष् dhRtimuS
adj.
 fortitude-stealing
सौवीर्य sauvIrya
n.
 great heroism or fortitude
अधृति adhRti
f.
 want of firmness or fortitude
वीर्यपारमिता vIryapAramitA
f.
 highest degree of fortitude or energy
Apte
English
धीरता [dhīratā] धीरत्वम् [dhīratvam], धीरत्वम् 1 Fortitude, courage, strength of mind
विपत्तौ च महाँल्लोके धीरतामनुगच्छति
H.*
 3.37
V.*
 2.
Suppression of jealousy
&c.
Gravity, solemnity (as shown by silence
&c.
 )
प्रत्यादेशान्न खलु भवतो धीरतां कल्पयामि
Me.*
 116.
Steadiness, firmness.
Wisdom, cleverness.
Refusal. (For other meanings see धैर्य.)
Apte 1890
English
धीरता 1 Fortitude, courage, strength of mind
विपत्तौ च महाल्ँलोके धीरतामनुगच्छति H. 3. 44
V. 2.
2 Suppression of jealousy &c.
3 Gravity, solemnity (as shown by silence &c.)
प्रत्यादेशान्न खलु भवतो धीरतां कल्पयामि Me. 114.
4 Steadiness, firmness.
5 Wisdom, cleverness.
6 Refusal. (For other meanings see धैर्य).
Monier Williams Cologne
English
1. धीर—ता
f.
 wisdom, discretion,
Cāṇ.
2. धीर—ता
f.
 2.
Benfey
English
धीरता धीर + ता,
f.
 (and धीरत्व
धीर + त्व,
n.
 ),
1. Firmness, Ragh. 8,
43.
2. Courage, Pañc. 129, 22.
--
Comp.
अ-,
f.
 pusillanimity, Prab. 15, 8.
Hindi
Hindi
साहस
Apte Hindi
Hindi
धीरता
स्त्री*
 - धीर + तल् + टाप्
"धैर्य, साहस, मनोबल"
धीरता
स्त्री*
 - धीर + तल् + टाप्
ईर्ष्या का दमन
धीरता
स्त्री*
 - धीर + तल् + टाप्
"गंभीरता, शान्तचित्तता- प्रत्यादेशान्न खलु भवतो धीरतां कल्पयामि- @ मेघ* १४४"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धीरता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧೈರ್ಯ
धीरता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಥೈರ್ಯ
धीरता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತದಿಂದಿರುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > "तल्" (५-१-११९)
व्युत्पत्तिः - > धीरस्य भावः
प्रयोगाः - > "परोऽवजानाति यदज्ञताजडस्तदुन्नतानां न वहन्ति धीरताम्"
उल्लेखाः - > किरा० १४-२३
धीरता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಾಂಭೀರ್ಯ
प्रयोगाः - > "प्रत्यादेशान्न खलु भवतो धीरतां तर्कयामि"
उल्लेखाः - > मेघ० २-५१
धीरता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿತನ /ಜಾಣ್ಮೆ
L R Vaidya
English
DIratA {% f. %} 1. Fortitude (physical or moral), सहजामप्यपहाय धीरतां (विललाप) R.viii.43
2. gravity, solemnity (as indicated by silence &c.), प्रत्यादेशान्न (v.l. शं न) खलु भवतो धीरतां कल्पयामि Megh.ii.51. For other meanings, See धैर्य.
Bopp
Latin
धीरता f. (a praec. s. ता) fortitudo. RAGH. 8. 43.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 धैर्यम्, धीरत्वम्, धृति, धीरता
noun
चित्तस्य सः भावः यः निर्भयतया महत्तरं कार्यं कर्तुं प्रवर्तयति।
"सावरकर महोदयस्य धैर्यस्य चर्चा अधुना अपि क्रियते।"
Tamil
Tamil
தீ4ரதா : தீ4ரத்வம் = தைரியம், மனவலிமை, அமைதி மனப் பான்மை.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धीरता स्त्री धीरस्य भावः । १ अचाञ्चल्ये २ धैर्य्ये ३ पाण्डित्येच“सहजामप्यपहाय धीरताम्” रघुः । “प्रत्यादेशान्न खलुभवतो धीरतां तर्कयामि” मेघ० । त्वधीरत्व तत्रार्थे
न०
 तच्च नायकयोर्गुणभेदे । “प्रागल्भ्यौदार्य्यमाधुर्य्यं शोभाधीरत्वकान्तयः । दीप्तिश्चायत्नजाभावहावहेलाः स्त्रियो-ऽङ्गजाः । अलङ्कारास्तत्र भावहावहेलास्त्रयोऽङ्गजाः ।शोभा कान्तिश्च दीप्तिश्च माधुर्य्यञ्च प्रगल्भता । औ-दार्य्यं धैर्य्यमित्येते सप्तैव स्युरयत्नजाः । पूर्वे भावादयोधैर्य्यान्ता दश नायकानामपि सम्भवन्ति किन्तु सर्वेऽ-प्यमी नायिकाश्रिता एव विच्छित्तिविशेषं पुष्णन्ति”तल्लक्षणमुदाहरण च तत्रैव । “मुक्तात्मश्लाघना धैर्य्यंमनोवृत्तिरचञ्चला । यथा “ज्वलतु गगने रात्रौ रात्रावखण्डकलः शशी दहतु मदनः किं वा मृत्योः परेणविधास्यति । मम तु दयितः श्लाघ्यस्तातो जनन्यमला-न्वया कुलममलिनं न त्वेवायं जनो न च जीवितम्”
Capeller
German
धीरता
f.
 ,
°त्व
n.
 Abstr. zu 1. u. 2. धीर.