धारक (dhAraka)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishधारक - dhAraka - - bearer
वाहकाचीका - vAhakAcIkA - - bearercheck
वाहकादेश - vAhakAdeza - - bearercheck
वाहकाचीका - vAhakAcIkA - - bearercheque
वाहकादेश - vAhakAdeza - - bearercheque
वाहकाचीका - vAhakAcIkA - - checkonbearer
वाहकादेश - vAhakAdeza - - checkonbearer
भारिन् - bhArin - - bearer
धरा - dharA - - bearer
वाहक - vAhaka - - bearer
भर्तृ - bhartR - - bearer
प्रेष्य - preSya - - bearer
तूण - tUNa - - bearer
धर्तृ - dhartR - - bearer
धर्मन् - dharman - - bearer
धारयितृ - dhArayitR - - bearer
वाह - vAha - - bearer
हर्तृ - hartR - - bearer
दण्डधर - daNDadhara - - rod-bearer
दण्डधारक - daNDadhAraka - - rod-bearer
धारक - dhAraka - - bearer
सहन - sahana - - bearing
वाहकाचीका - vAhakAcIkA - - bearercheck
वाहकादेश - vAhakAdeza - - bearercheck
फलवत् - phalavat - - fruit-bearing
वाहकाचीका - vAhakAcIkA - - bearercheque
वाहकादेश - vAhakAdeza - - bearercheque
निःसह - niHsaha - - unabletobear
वाहकाचीका - vAhakAcIkA - - checkonbearer
वाहकादेश - vAhakAdeza - - checkonbearer
ऋक्ष - RkSa - - bear
भाल्लुक - bhAlluka - - bear
भालूक - bhAlUka - - bear
अच्छभल्ल - acchabhalla - - bear
मूल्यपातिन् - mUlyapAtin - - bear [ Econ. : s.o. expecting lower prices ]
अच्छ - accha - - bear
दीर्घकेश - dIrghakeza - - bear
दीर्घरोमन् - dIrgharoman - - bear
दुर्घोष - durghoSa - - bear
दुश्चर - duzcara - - bear
धारक - dhAraka - - bearer
धारक - dhAraka - - keeping in the memory
धारक - dhAraka - - container
धारक - dhAraka - - receptacle or vessel for anything
धारक - dhAraka - - water-pot
Wilson
EnglishApte
Englishधारक [dhāraka], Holding, possessing, bearing
नाम˚, देह˚.
कः A vessel of any kind (box, trunk, ), a water-pot.
A debtor. -का The vulva of a female.
धारिका A prop, pillar.
A division of time (= 1/2 Muhūrta).
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiधारकः
- धृ = ण्वुल्
"किसी प्रकार का बर्तन, जलपात्र"
धारकः
- धृ = ण्वुल्
कर्जदार
Shabdartha Kaustubha
Kannadaधारक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾತ್ರೆ /ಯಾವ ವಸ್ತುವನ್ನಾದರೂ ತುಂಬಿಡುವ ಒಂದು ಆಧಾರವಸ್ತು
निष्पत्तिः - > धृ (धारणे) + णिच् - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > धारयति
धारक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀರು ತುಂಬಿಡುವ ಪಾತ್ರೆ /ಕೊಡ /ಬಿಂದಿಗೆ
धारक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾಲಗಾರ
धारक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಧರಿಸಿರುವ /ಹೊತ್ತಿರುವ
धारक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವವನು /ವಿಷಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವವನು
Edgerton Buddhist Hybrid
EnglishKridanta Forms
Sanskritधृ (धृ॒ङ् अवध्वंसने - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = धरणम्
अनीयर् = धरणीयः - धरणीया
ण्वुल् = धारकः - धारिका
तुमुँन् = धर्तुम्
तव्य = धर्तव्यः - धर्तव्या
तृच् = धर्ता - धर्त्री
क्त्वा = धृत्वा
ल्यप् = प्रधृत्य
क्तवतुँ = धृतवान् - धृतवती
क्त = धृतः - धृता
शतृँ = धरन् - धरन्ती
शानच् = धरमाणः - धरमाणा
धृ (धृ॒ञ् धारणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = धरणम्
अनीयर् = धरणीयः - धरणीया
ण्वुल् = धारकः - धारिका
तुमुँन् = धर्तुम्
तव्य = धर्तव्यः - धर्तव्या
तृच् = धर्ता - धर्त्री
क्त्वा = धृत्वा
ल्यप् = प्रधृत्य
क्तवतुँ = धृतवान् - धृतवती
क्त = धृतः - धृता
शानच् = धरमाणः - धरमाणा
धृ (धृ॒ङ् अवस्थाने - तुदादिः - अनिट्)
ल्युट् = धरणम्
अनीयर् = धरणीयः - धरणीया
ण्वुल् = धारकः - धारिका
तुमुँन् = धर्तुम्
तव्य = धर्तव्यः - धर्तव्या
तृच् = धर्ता - धर्त्री
क्त्वा = धृत्वा
ल्यप् = प्रधृत्य
क्तवतुँ = धृतवान् - धृतवती
क्त = धृतः - धृता
शानच् = ध्रियमाणः - ध्रियमाणा
धॄ (धॄ꣡ वयोहानौ इत्यन्ये - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = धरणम्
अनीयर् = धरणीयः - धरणीया
ण्वुल् = धारकः - धारिका
तुमुँन् = धरितुम् / धरीतुम्
तव्य = धरितव्यः / धरीतव्यः - धरितव्या / धरीतव्या
तृच् = धरिता / धरीता - धरित्री / धरीत्री
क्त्वा = धीर्त्वा
ल्यप् = प्रधीर्य
क्तवतुँ = धीर्णवान् - धीर्णवती
क्त = धीर्णः - धीर्णा
शतृँ = धृणन् - धृणती
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritधारकः, (धरति जलादिकमिति । धृ + ण्वुल् ।)कलसः । तस्योत्पत्त्यादि यथा, --ब्रह्मोवाच ।“उत्पत्तिं लक्षणं मानं कथयामि महामुने ! ।धारकाः कलसाश्चैव येन लोके प्रकीर्त्तिताः ॥
अमृते मथ्यमाने तु सर्व्वदेवैः सदानवैः ।मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा तु वासुकिम् ॥
उत्पन्नममृतं तत्र महावीर्य्यपराक्रमम् ।तस्यायं धारणार्थाय कलसः परिकीर्त्त्रितः ॥
कलां कलां गृहीत्वा वै देवानां विश्वकर्म्मणा ।निर्म्मितोऽयं सुरैर्यस्मात् कलसस्तेन उच्यते ॥
कलसस्य मुखे ब्रह्मा ग्रीवायान्तु महेश्वरः ।मूले तु संस्थितो विष्णुर्मध्ये मातृगणाः स्थिताः ॥
शेषास्तु देवताः सर्व्वा वेष्टयन्ति चतुर्द्दिशम् ।कुक्षौ तु सागराः सप्त सप्त द्बीपास्तु संश्रिताः ॥
नक्षत्राणि ग्रहाः सर्व्वे तथैव कुलपर्व्वताः ।हिमवान् हेमकूटश्च निषधो मेरुरेव च ॥
रोहितो माल्यवन्तश्च सूर्य्यकान्तिश्च पर्व्वताः ।गङ्गा सरस्वती सिन्धुः सुभगा यमुना नदी ॥
ऐरावती शतह्रदा तथा वैतरणी नदी ।गोदावरी नर्म्मदा च मही नाम महानदी ॥
कुरुक्षेत्रं प्रयागश्च एकहंसं पृथूदकम् ।अमरेश्वरः पुण्डरीकं गङ्गासागर एव च ॥
पृथिव्यां यानि तीर्थानि कलसे निवसन्ति ते ।ग्रहाः शान्तिश्च पुष्टिश्च प्रीतिर्गायत्त्रिरेव च ॥
ऋग्वेदोऽथ यजुर्व्वेदः सामवेदस्तथैव च ।अथर्व्ववेदसहिताः सर्व्वे कलससंस्थिताः ॥
नवैव कलसाः पुण्याः शम्भुमूर्त्तिसमुद्भवाः ।गोभ्योपगोभ्यो मरुतः स्वस्वदश्च तथा परः ॥
मनोहरः खलुर्भद्रः पञ्चमः परिकीर्त्तितः ।विरजस्तनुदूषश्च षष्ठसप्तमकावुभौ ॥
अष्टमस्त्विन्द्रियोपेतो नवमो विजयः स्मृतः ।नवैव कलसाः ख्याता अधिदेवं निबोधत ॥
शृणु वत्स ! यथा तेषां दिशां न्यासो व्यवस्थितः ।नवमो यः समाख्यातो विजयो नाम नामतः ॥
शिवस्तत्र स्थितः साक्षात् सर्व्वपापहरः शुभः ।क्षितीन्द्रो ज्येष्ठकलसो द्बितीयो जलसम्भवः ॥
तृतीयः पवनश्चैव चतुर्थस्तु हुताशनः ।पञ्चमो यजमानस्तु षष्ठस्त्वाकाशसम्भवः ॥
सोमस्तु सप्तमः प्रोक्त आदित्यश्च तथाष्टमः ।एते चोत्पादिता देव्या शिवेनाधिष्ठिताः पुरा ॥
इन्द्रस्य मूर्त्तयश्चाष्टौ सूर्य्यान्ता नवमः शिवः ।क्षितीन्द्रः पूर्व्वतो न्यास्यः पश्चिमे जलसम्भवः ॥
वायव्ये वायवो न्यास्य आग्नेये अग्निसम्भवः ।नैरृते यजमानस्तु ऐशान्याकाशसम्भवः ॥
सौम्यमुत्तरतो योज्यं सौरं दक्षिणतो न्यसेत् ।न्यस्यैवं कलसानान्तु पूर्व्वरूपं विचिन्तयेत् ॥
कलसानां मुखे ब्रह्मा ग्रीवायां विष्णुरेव हि ।मध्ये मातृगणाः सर्व्वे सेन्द्रा देवाश्च पन्नगाः ॥
कुक्षौ तु सागरास्तेषां सप्तद्बीपा च मेदिनी ।श्रिया चैव तथोमा च गन्धर्व्वा ऋषयस्तथा ॥
पञ्चभूतास्तथा धारास्तेषामवकृताः स्थिताः ।पूर्णाः पूतेन तोयेन सिद्धास्त्वेकान्ततो मुने ! ॥
सरित्सरःसखातेन तडागेन जलेन वा ।वापीकूपोढदिव्येन सामुद्रेण सुखावहाः ॥
सर्व्वमङ्गलमाङ्गल्याः सर्व्वकिल्विषनाशकाः ।अभिषेके सदा ग्राह्याः कलसा ईदृशाः शुभाः ॥
यात्राविवाहकाले वा प्रतिष्ठायज्ञकर्म्मणि ।योजनीया विशेषेण सर्व्वकामप्रसाधकाः ॥
ग्रहान् धारयते यस्मान्मातरा विविधास्तथा ।दुरितांश्च महाधोरांस्तेन ते धारकाः स्मृताः ॥
एकैकान्तु कलां मूर्त्तौ क्षित्यादीनां यथाक्रमम् ।संहृत्य संस्थिता यस्मात्तेन ते कलसाः स्मृताः ॥
हैमराजतताम्रा वा मृण्मया लक्षणान्विताः ।पञ्चमाङ्गुलवैपुल्यमुत्सेधः षोडशाङ्गुलः ॥
कलसानां प्रमाणन्तु मुखमष्टाङ्गुलं भवेत् ॥
”इति देवीपुराणम् ॥
धारणकर्त्तरि, त्रि ॥
(यथा, पञ्चतन्त्रे । २ । १७५ ।“अप्रियाण्यपि पथ्यानि ये वदन्ति नृणामिह ।त एव सुहृदः प्रोक्ता अन्ये स्युर्नामधारकाः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
SanskritNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.