धार (dhAra)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
Englishधार (-रं) Water derived from rain.
(-रः)
1. A sort of stone.
2. Debt.
3. Slight sprinkling rain.
4. Frost.
5. End, bound, a line
or limit.
6. A deep place, a depth.
(-रा)
1. A horse's pace,
as the trot, canter, &c.
2. The van of an army.
3. The sharp
edge of a sword or any cutting instrument.
4. The flowing.
running, oozing, or distilling &c. of any liquid, the motion of a
fluid, stream, current, &c.
5. Offspring.
6. A leak, a flaw, a hole in
pitcher &c.
7. Excellence.
8. The wheel of a carriage.
9. A garden
wall or fence, a hedge, &c.
10. The edge of a mountain.
11.
Quantity, multitude.
12. A heavy shower falling in large drops, or
hail.
13. Fame.
14. Likeness.
15. Custom, usage.
16. The capital
of BHOJA.
17. Pouring a stream of water upon an image to get rid
of a fever.
धृ to fall, to uphold &c. in the cansal form, and णिच्
and अच् affs. धाराया इदम् अण् ।
Capeller Eng
EnglishYates
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
Englishधार
(-रं) Water derived from rain.
(-रः)
1 A sort of stone.
2 Debt.
3 Slight sprinkling rain.
4 Frost.
5 End, bound, a line or limit.
6 A deep place, a depth.
(-रा)
1 A horse's pace, as the trot, canter, &c.
2 The van of an army.
3 The sharp edge of a sword or any cutting instrument.
4 The flowing, running, oozing, or distilling, &c. of any liquid, the motion
of a fluid, stream, current, &c.
5 Offspring.
6 A leak, a flaw, a hole in a pitcher, &c.
7 Excellence.
8 The wheel of a carriage.
9 A garden wall or fence, a hedge, &c.
10 The edge of a mountain.
11 Quantity, multitude.
12 A heavy shower falling in large drops, or hail.
13 Fame.
14 Likeness.
15 Custom, usage.
16 The capital of BHOJA.
17 Pouring a stream of water upon an image to get rid of a fever.
धृ to fall, to uphold, &c. in the causal form, and अङ् and टाप्
affs.
Apte
Englishधार [dhāra], [धृ-णिच्-अच्]
Holding, bearing, supporting
नमः स्त्रीरूपधाराय * 13.14.13.
Streaming, dripping, flowing.
रः An epithet of Visnu.
A sudden and violent shower of rain, sharp-driving shower.
Snow, hail.
A deep place.
Debt.
A boundary, limit.
A sort of stone.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishधार धार, अस्, आ, अम् (fr. rt. धृ, but in
some of its senses apparently connected with rt. 1.
धाव्), holding, bearing, supporting, containing, (at
the end of a comp., see असृग्-ध्°, कर्ण-ध्°,
जल-ध्°, तुला-ध्°)
continuing, streaming down in
a continuous line, raining hard, flowing, dripping, (in
these senses said to be connected with rt. 1. धाव्)
(अस्), m. ‘a supporter, holder, ’ epithet of Viṣṇu
a sudden and violent shower of rain
snow, hail
frost (?)
a deep place, depth
debt
a boundary,
limit, line
a sort of stone
(आ), f. the flowing or
dropping of any fluid, (said to be connected with rt.
1. धाव्)
a stream or current of water, a line of
descending fluid
a water-course, a torrent, a flood, a
hard shower falling in large drops or in hail, a shower,
the dripping of any liquid, a drop, (often at the end
of a comp., cf. असृग्-ध्°)
a leak, a hole in a
pitcher &c. letting out the water
the pace of a
horse (of which five are enumerated, cf. धोरित,
वल्गित, प्लुत, उत्-तेजित, उत्-तेरित)
the margin
or border of anything, the sharp edge of a sword or
any cutting instrument, the edge of anything, (often
at the end of a comp.
cf. अर्ध-ध्°, असि-ध्°,
क्षुर-ध्°, खण्ड-ध्°, खर-ध्°)
the edge of
a mountain or precipice
the circumference or peri-
phery of a wheel
a garden-wall, fence, hedge
any
continuous line or series, the line of a family
the
van or front line of an army [cf. धाराङ्कुर]
the tip of the ear, ear-lap
the highest point, excel-
lence, pre-eminence
a multitude
fame
night
tur-
meric
likeness
custom, usage (?)
N. of a town
of a sacred bathing-place
(अम्), n. rain-water (?).
—धार-पूत, अस्, आ, अम्, Ved. purified with streams
of water
clear as water (?).
—धार-वाक, अस्, आ,
अम्, Ved. (Sāy.) sustaining or reciting praises.
—धारा-कदम्ब or धारा-कदम्बक, अस्, m.
a kind of Kadamba tree
N. of a poet.
—धारा-
गृह, अम्, n. a bath-room with flowing water, shower-
bath.
—धाराग्र (°रा-अग्°), अम्, n. the broad-
edged head of an arrow.
—धाराङ्कुर (°रा-अङ्°),
अस्, m. a drop of rain
hail
advancing before the
line of an army to defy the enemy.
—धाराङ्ग (°रा-
अङ्°), अस्, m. a sacred bathing-place
a sword, scimitar.
—धाराट (°रा-अट), अस्, m. the Cātaka bird
a
horse
a cloud
a furious elephant or one in rut
(when juice exudes from his temples).
—धारा-
धर, अस्, m. ‘containing showers, ’ a cloud
‘hav-
ing an edge, ’ a sword.
—धाराधिरूढ (°रा-
अध्°), अस्, आ, अम्, elevated to the highest point,
raised to the highest pitch.
—धारा-ध्वनि, इस्, m.
the sound of falling rain or flowing water.
—धारा-
निपात or धारा-पात, अस्, m. a fall of rain, pelting
shower
a stream of water.
—धारान्तर-चर (°रा-
अन्°), अस्, आ, अम्, moving among the showers
flying
amid the clouds (as the Cātaka bird).
—धारा-फल,
अस्, m., N. of a tree with prickly fruits (= मदन)।
—धारा-यन्त्र, अम्, n. ‘machine for sprinkling
water, ’ a fountain
a watering-can, a sprinkling vase
or ewer, a sort of censer.
—धारा-वत्, आन्, अती, अत्,
having an edge, edged
(अती), f., N. of a town.
—धारा-वनि, इस्, m. wind, air.
—धारा-वर,
आस्, m. pl. ‘fond of showers, ’ epithet of the Maruts
(Sāy.) covering (the sky) with showers or preventing
the stability of stationary objects, i. e. moving them.
—धारा-वर्ष, अस्, अम्, m. n. a stream or torrent
of rain, a hard shower.
—धारा-विष, अस्, m.
‘having a poisoned edge, ’ a crooked sword, a scimitar,
sabre.
—धाराश्रु (°रा-अश्°), उ, n. a flood of tears.
—धारा-सम्पात, अस्, m. a hard shower, a heavy
fall of rain.
—धारासार (°रा-आस्°), अस्, m. a heavy
downfall of rain, a hard shower.
—धारा-स्नुही, f.,
N. of a plant (= त्रिधार-स्नुही).
—धारोष्ण
(°रा-उष्°), अस्, आ, अम्, warm from the cow (as milk).
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiधार
वि* - धृ + णिच् + अच्
"संभालने वाला, सामने वाला, सहारा देने वाला"
धार
वि* - धृ + णिच् + अच्
"नदी की भांति प्रवाहित होने वाला, टपकने वाला, बहने वाला"
धारः
- -
विष्णु का विशेषण
धारः
- -
"वर्षा को आकस्मिक तथा तीक्ष्ण बौछार, तेजी से उड़ा ले जाने वाली झड़ी"
धारः
- -
"हिम, ओला"
धारः
- -
गहरी जगह
धारः
- -
ऋण
धारः
- -
"हद, सीमा"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaधार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೇಘದಿಂದ ಧಾರಾಕಾರವಾಗಿ ನೀರು ಸುರಿಯುವುದು /ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಮಳೆ ಸುರಿಯುವುದು
धार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಋಣ /ಸಾಲ
विस्तारः - > "धारो जलधरासारवर्षणे स्यादृणेऽपि च" - हेम० ।
धार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಶಿಲೆ
विस्तारः - > "धारो ग्रावान्तरेऽप्यृणे" - मेदि० ।
धार
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಳೆಯು ಧಾರೆಯಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ನೀರು
L R Vaidya
EnglishSanskrit Tibetan
Tibetangri so
धार
rgyud
१) आहार २) उपचार ३) एकसंतान ४) गति ५) चरित ६) तन्तु ७) तन्त्र ८) धार ९) निबन्ध १०) प्रवेश ११) युग १२) वर्तनी १३) विचार १४) संतति १५) संतान १६) सन्धि १७) समुदाचार १८) स्रोतस् १९)
rgyun
१) कुलवंश २) धार ३) धारा ४) प्रबन्ध ५) प्रबन्धन ६) प्रवाह ७) संतति ८) संतान ९) स्रोत १०)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskritनारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः ।
उरुक्रमोरुगायौ च तमोघ्नः श्रवणोऽपि च ॥ ६३ ॥
उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः ।
चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ॥ ६४ ॥
द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक् ।
हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ॥ ६५ ॥
मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः ।
हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ॥ ६६ ॥
उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः ।
पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ॥ ६७ ॥
कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः ।
वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ॥ ६८ ॥
कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः ।
क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ॥ ६९ ॥
विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः ।
रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ॥ ७० ॥
बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः ।
लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ॥ ७१ ॥
पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः ।
शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ॥ ७२ ॥
वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः ।
शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ॥ ७३ ॥
यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः ।
एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ॥ ७४ ॥
शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः ।
तीर्थपाद (पुं), पुण्यश्लोक (पुं), बलिन्दम (पुं), उरुक्रम (पुं), उरुगाय (पुं), तमोघ्न (पुं), श्रवण (पुं), उदारथि (पुं), लतापर्ण (पुं), सुभद्र (पुं), पांशुजालिक (पुं), चतुर्व्यूह (पुं), नवव्यूह (पुं), नवशक्ति (पुं), षडङ्गजित् (पुं), द्वादशमूल (पुं), शतक (पुं), दशावतार (पुं), एकदृश् (पुं), हिरण्यकेश (पुं), सोम (पुं), अहि (पुं), त्रिधामन् (पुं), त्रिककुद् (पुं), त्रिपाद् (पुं), मानञ्जर (पुं), पराविद्ध (पुं), पृश्निगर्भ (पुं), अपराजित (पुं), हिरण्यनाभ (पुं), श्रीगर्भ (पुं), वृषोत्साह (पुं), सहस्रजित् (पुं), ऊर्ध्वकर्मन् (पुं), यज्ञधर (पुं), धर्मनेमि (पुं), असंयुत (पुं), पुरुष (पुं), योगनिद्रालु (पुं), खण्डास्य (पुं), शलिक (पुं), अजित (पुं), कालकुण्ठ (पुं), वरारोह (पुं), श्रीकर (पुं), वायुवाहन (पुं), वर्धमान (पुं), चतुर्दंष्ट्र (पुं), नृसिंहवपुस् (पुं), अव्यय (पुं), कपिल (पुं), भद्रकपिल (पुं), सुषेण (पुं), समितिञ्जय (पुं), क्रतुधामन् (पुं), वासुभद्र (पुं), बहुरूप (पुं), महाक्रम (पुं), विधातृ (पुं), धार (पुं), एकाङ्ग (पुं), वृषाक्ष (पुं), सुवृष (पुं), अक्षज (पुं), रन्तिदेव (पुं), सिन्धुवृष (पुं), जितमन्यु (पुं), वृकोदर (पुं), बहुशृङ्ग (पुं), रत्नबाहु (पुं), पुष्पहास (पुं), महातपस् (पुं), लोकनाभ (पुं), सूक्ष्मनाभ (पुं), धर्मनाभ (पुं), पराक्रम (पुं), पद्महास (पुं), महहंस (पुं), पद्मगर्भ (पुं), सुरोत्तम (पुं), शतवीर (पुं), महामाय (पुं), ब्रह्मनाभ (पुं), सरीसृप (पुं), वृन्दाङ्क (पुं), अधोमुख (पुं), धन्विन् (पुं), सुधन्वन् (पुं), विश्वभुज् (पुं), स्थिर (पुं), शतानन्त (पुं), शरु (पुं), यवनारि (पुं), प्रमर्दन (पुं), यज्ञनेमि (पुं), लोहिताक्ष (पुं), एकपाद् (पुं), द्विपद (पुं), कपि (पुं), एकशृङ्ग (पुं), यमकील (पुं), आसन्द (पुं), शिवकीर्तन (पुं), शद्रु (पुं), वंश (पुं), श्रीवराह (पुं), सदायोगिन् (पुं), सुयामुन (पुं)
पुराणम्
Englishधार / DHĀRA. A holy place. If one bathes in this holy place (Bath) his sorrows will be at an end. (M.B. Vana Parva, Chapter 84, Stanza 25).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritधारं, (धाराया इदम् । धारा + “तस्येदम् ।”४ । ३ । १२० । इत्यण् ।) वर्षोद्भवं जलम् ।तद्द्विविधम् । गाङ्गम् १ सामुद्रञ्च २ । यथा, --“यदा स्यादाश्विने मासि सूर्य्यः स्वातीविशाखयोः ।तदाम्बु जलदैर्मुक्तं गाङ्गमुक्तं मनीषिभिः ॥
अन्यदा मृगशीर्षादिनक्षत्रेषु यदम्बुदैः ।अभिवृष्टमिदं तोयं सामुद्रमिति संज्ञितम् ॥
”तयोर्गुणाः । यथा, --“गाङ्गं जलं स्वादु सुशीतलञ्चरुचिप्रदं पित्तकफापहञ्च ।निर्दोषमिष्टं लघु तच्च नित्यंगुणाधिकं व्योम्नि गृहीतमाहुः ॥
सामुद्रसलिलं शीतं कफवातकरं गुरु ।चित्रायामाश्विने तच्च गुणाढ्यं गाङ्गवद्भवेत् ॥
पतितं भुवि तत्तोयं गाङ्गं सामुद्रमेव वा ।स्वस्वाश्रयवशाद्गच्छेदन्यदन्यद्रसादिकम् ॥
इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritधार धाराया इदम् अण् । १ वर्षोद्भवजले दिव्यपानीयप्रभेदे ।तद्गुणभेदादि भावप्र० उक्तं यथा “धाराभिः पतितं तोयंगृहीतं स्फीतवाससा । शिलायां वसुधायां वा धौतायांपतितञ्च यत् । सौवर्णे राजते ताम्रे स्फाटिके काचनि-र्मिते । भाजने मृणमये वापि स्थापितं धारमुच्यते । धारंनीरं त्रिदोषघ्नमनिर्देश्यरसं लघु । सौम्यं रसायनं बल्यंतर्पणं ह्लादि जीवनम् । पाचनं मतिकृन्मूर्च्छा तन्द्रादाहश्रमक्लमान् । तृष्णां हरति तत् पथ्यं विशेषात् प्रावृषिस्मृतम्” । राजनि० तु अन्यथोक्तं यथा “यदा स्यादाश्विनेमासि सूर्य्यः स्वातीविशाखयोः । तदाम्बुजलदैर्मुक्तं गाङ्ग-मुक्तं मनीषिभिः । अन्यदा मृगशीर्षादिनक्षत्रेषु यदम्बुदैः ।अभिवृष्टमिदं तोयं सामुद्रमिति संज्ञितम् । तयोर्गुणाः ।“गाङ्गं जलं स्वादु सुशीतलञ्च रुचिप्रदं पित्तकफापहञ्च ।निर्दोषमिष्टं लघु तच्च नित्यं गुणाधिकं व्योम्नि गृहीत-माहुः । सामुद्रं सलिलं शीतं कफवातकरं गुरु । चि-त्रायामाश्विने तच्च गुणाढ्यं गाङ्गवद्भवेत् । पतितं भुवितत्तोयं गाङं सामुद्रमेव वा । स्वस्वाश्रयवशाद्गच्छेदन्य-दन्यद्रसादिकम्” । धृ--णिच् अच् । २ ग्रावान्तरे ३ ऋणेच मेदि० भावे अप् । ४ जलधारावर्षणे हेमच० ।५ खड्गादेरन्तभागे ६ गम्भीरे शब्दा० ।
Capeller
GermanBurnouf
Frenchधार धार petite pluie
gelée blanche.
Creux,
cavité, fossé
limite, frontière.
Esp. de pierre.
Dette.
-- F. धारा écoulement goutte à goutte, distillation.
Production, descendance.
Ligne de démarcation, en gén. : bord d'un
champ, haie, mur de jardin
lisière d'un bois, d'une montagne
tranchant d'un glaive, d'un couteau
premières lignes ou avant-garde
d'une armée.
Fente, brèche, trou dans un vase qconque.
Allure
d'un cheval.
Roue de voiture.
Quantité, multitude.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.