| YouTube Channel

धानाः (dhAnAH)

 
Apte
English
धानाः [dhānāḥ],
f.
 (pl. )
Fried barley or rice
यथा धानासु वै धाना भवन्ति न भवन्ति च
Bhāg.*
 6.15.4.
Grain fried or powdered.
Corn, grain.
A bud, shoot
धानारुह इव वै वृक्षो$ञ्जसा प्रेत्य संभवः Bṙi.
Up.*
 3.9.28
अन्ने प्रलीयते मर्त्यमन्नं धानासु लीयते
Bhāg.*
 11.24.22.
Coriander.Comp. -चूर्णम् the meal of fried rice. -पूपः a cake of fried barley. -भर्जनम् the frying of grain.
Apte 1890
English
धानाः f. pl. 1 Fried barley or rice.
2 Grain fried or powdered.
3 Corn, grain.
4 A bud, shoot.
5 Coriander.
Comp.
चूर्णं the meal of fried rice.
पूपः a cake of fried barley.
भर्जनं the frying of grain.
Apte Hindi
Hindi
धानाः
स्त्री*
 ब* व* - धान + टाप्
"भुने हुए जौ या चावल, खीर"
धानाः
स्त्री*
 ब* व* - धान + टाप्
सत्तू
धानाः
स्त्री*
 ब* व* - धान + टाप्
"अनाज, अन्न"
धानाः
स्त्री*
 ब* व* - धान + टाप्
"कली, अंकुर"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भृष्टा यवाः पुनर्धाना धानाचूर्णं तु सक्तवः ।
-wordlist-
धानाः (स्त्रीब), सक्तु (पुंक्ली), सक्तवः (पुंक्लीब)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धानाः,
स्त्री,
 (धीयन्ते इति । या + “धापवस्य-ज्यतिभ्यो नः ।” उणां । ३ । ६ । इति नःटाप् च ।) भृष्टयवः । बहुवचनान्तोऽयंशब्दः । इत्यमरः । २ । ९ । ४७ ॥
(यथा, ऋग्वेदे । ३ । ३५ । ३ ।“ग्रसेतामश्वा वि मुचेह शोणा दिवे दिवेस दृशी-रद्धि धानाः ॥
”“त्वन्तु सदृशीरेकरूपान् धाना भृष्टयवान् दिवेदिवे प्रतिदिवसमद्वि भक्षय ।” इति तद्भाष्येमुयिनः ।)“यवास्तु निस्तुषा भृष्टाः स्मृता धाना इतिस्त्रियाम् ।धानाः स्युर्दुर्ज्जरा रूक्षास्तृट्प्रदा गुरवश्च ताः ॥
तथा मेदःकफच्छर्द्दिनाशन्यः संप्रकीर्त्तिताः ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
(“धानासंज्ञास्तु मे भक्ष्याः प्रायस्ते लेखनात्मकाः ।शुष्कत्वात्तर्षणा चैव विष्टम्बित्वाच्च दुर्ज्जराः ॥
विरूढधानाः शष्कुल्यो मधुक्रोडाः सपिण्डकाः ।सूपाः पूपुलिकाद्याश्च गुरवः पैष्टिकाः परम् ॥
”“धाना पर्पटपूपाद्यास्तान् बुद्ध्वा निर्द्दिशेत्तथा ॥
”इति चरके सूत्रस्थाने २७ अध्यायः ॥
)