| YouTube Channel

धाना (dhAnA)

 
शब्दसागरः
English
धाना
f.
 plu. (-नाः)
1. Fried barley or rice. sin (-नः)
1. Coriander, (Corian-
drum sativum)
2. Grain fried, and reduced to powder.
3. A bud,
a shoot.
E.
 धा to nourish, न Unādi
aff.
Capeller Eng
English
धाना॑
f.
pl.
 grains of corn
poss. °वन्त्.
Yates
English
धाना (नाः) 1.
m.
 plu. Fried barley
or rice
(नः)
sing. Coriandrum
sativum
flour
a bud.
Spoken Sanskrit
English
धाना - dhAnA -
f.
 - coriander
धाना - dhAnA -
f.
 - bud
धाना - dhAnA -
f.
 - shoot
धाना - dhAnA -
f.
 - corn
धाना - dhAnA -
f.
 - grain
Wilson
English
धाना
f.
 plu. (-नाः)
1 Fried barley or rice. sin. (-नः)
1 Coriander, (Coriandrum sativum. )
2 Grain fried, and reduced to powder.
3 A bud, a shoot.
E.
 धा to nourish, न Uṇādi
aff.
Apte
English
धानाः [dhānāḥ],
f.
 (pl. )
Fried barley or rice
यथा धानासु वै धाना भवन्ति न भवन्ति च
Bhāg.*
 6.15.4.
Grain fried or powdered.
Corn, grain.
A bud, shoot
धानारुह इव वै वृक्षो$ञ्जसा प्रेत्य संभवः Bṙi.
Up.*
 3.9.28
अन्ने प्रलीयते मर्त्यमन्नं धानासु लीयते
Bhāg.*
 11.24.22.
Coriander.Comp. -चूर्णम् the meal of fried rice. -पूपः a cake of fried barley. -भर्जनम् the frying of grain.
Monier Williams Cologne
English
धाना॑ a (आ॑),
f.
 , see
s.v.
धाना॑ b
f.
 corn, grain (originally the grains of seed from their being ‘laid’ into and ‘conceived’ by the earth
cf.
 √ 1. धा, but usually
=
 fried barley or rice or any grain fried and reduced to powder),
RV.
&c.
&c.
coriander,
L.
bud, shoot,
L.
Macdonell
English
धाना dhānā́,
f.
pl.
 grain.
Benfey
English
धाना धाना, i. e. probably धा +
अना,
f.
 pl. Grain, Bhāg. P. 6, 15, 4.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धाना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹುರಿದ ಅಕ್ಕಿ /ಪುರಿ
धाना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊತ್ತುಂಬರಿ ಬೀಜ
धाना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಳಕೆ /ಹೊಸ ಚಿಗುರು
निष्पत्तिः - > डुधाञ् (धारणपोषणयोः) - "नः" (उ० ३-६)
विस्तारः - > "धाना भ्रष्तयवे स्त्रियाम् । धान्याकेऽभिनवोद्भिन्ने" - मेदि० ।
धाना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹುರಿಹಿಟ್ಟು /ಹುರಿದ ಧಾನ್ಯದ ಹಿಟ್ಟು
विस्तारः - > "धाना भ्रष्टयवेऽङ्कुरे धान्याके चूर्णसक्तुषु" - हेम० ।
धाना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮರಗಳ ಬೀಜ
विस्तारः - > "धाना बीजेऽपि भूरुहाम्" - वैज० ।
L R Vaidya
English
DAnA {% f. pl. %} 1. Fried barley or rice
2. flour of fried barley
3. corn, grain
4. a bud, a shoot.
Lanman
English
dhānā́, f. pl. corns, i. e. grain.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 धानेयम्, आवलिका, छत्त्रधान्यम्, तीक्ष्णकल्कः, धनिकः, धनिकम्, धानम्, धानकम्, धाना, धानेयकम्, धान्यम्, धान्या, धान्यकम्, धान्येयम्, धेनिका, धेनुका, भिदा, वंश्या, वनजः, वितुन्नकः, वितुन्नकम्, वेधकम्, शाकयोग्यः, सुचरित्रा, सूक्ष्मपत्रम्, सौरः, सौरजः, सौरभः
noun
लघुक्षुपः यस्य पर्णानि सुगन्धितानि सन्ति।
"धानेयस्य तिक्तिका अपूपेन सह रुचिकरा भवति।"
Vedic Reference
English
Dhānā, always used in the plural, and frequently referred to
in the Rigveda^1 and later, ^2 means ‘grains of corn.’ They were
sometimes parched (bhṛjj), ^3 and were regularly mixed with
Soma.^4
1) i. 16, 2
iii. 35, 3
52, 5
vi. 29, 4,
etc.
2) Av. xviii. 3, 69
4, 32. 34
Vāja-
saneyi Saṃhitā, xix. 21, 22
Taittirīya
Brāhmaṇa, i. 5, 11, 2, etc.
3) Rv. iv. 24, 7.
4) Rv. iii. 43, 4
52, 1
viii. 91, 2
Taittirīya Saṃhitā, iii. 1, 10, 2
Sata-
patha Brāhmaṇa, iv. 4, 3, 9.
Cf. Schrader, Prchistoric Antiquities,
283.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धाना,
स्त्री,
 (धीयते इति । धा + “धापवस्य-ज्यतिभ्यो नः ।” उणां । ३ । ६ । इति नः टाप्च ।) भृष्टयवः । धान्यकम् । (पर्य्याया यथा, “धान्यकं धानकं धान्यं धाना धानेयकन्तथा ।कुनटी धेनुकाच्छत्रा कुस्तुम्बुरु वितुन्नकम् ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)अनिभवः । अङ्कुरः । भिन्नः । चूर्णसक्तवः ।इति मेदिनीहेमचन्द्रौ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धाना स्त्री व० । धा--न टाप् । (वहुरी) ख्याते १ भृष्ट-यवे अमरः । २ धन्याके ३ अभिनवोद्भिन्ने अङ्कुरे ४ चूर्ण-मक्तुषु च मेदि० । “यवास्तु निस्तुषा भृष्टाः स्मृता धानाइति स्त्रियाम् । धानाः स्युर्दुर्जरा रूक्षास्तृट्प्रदा गुर-वश्च ताः । तथा मेदःकफच्छर्दिनाशिन्यः सम्प्रकीर्त्तिताः”राजनि० । “धाना मत्स्यान् पयोमांसं शाकञ्चैव ननिर्णुदेत्” मनुः । स्वार्थे क धानाका तत्रार्थे व० ब०शब्दर० ।
Capeller
German
धाना॑
f.
 Pl. Getreidekörner.
Grassman
German
dhānā́, f. pl., Getreidekörner, wol ursprünglich Samenkörner [von 1. dhā 3. BR.]. Sie werden für die Götter zubereitet ({269, 7}), geröstet ({320, 7}) und von ihnen verzehrt.
-ā́s [N.] {16, 2}
{269, 7}
{470, 4}.
-ā́s [A.] {269, 3}
{286, 5}—_{286, 8}
{320, 7}
{854, 1}.
-ā́naam {679, 12}.
Stchoupak
French
धाना-
f.
pl.
 (sg.) blé, grains
riz ou orge grillé et broyé.
°मुष्टि-
f.
 poignée de grains.
धानापूप-
m.
 sorte de gâteau en farine d'orge grillée.
धानारुह- a. qui se développe d'un grain.