| YouTube Channel

धान (dhAna)

 
Capeller Eng
English
धान
a.
 holding, containing
n.
 &
f.
 ई receptacle, seat.
Apte
English
धानम् [dhānam] नी [nī], नी [धा भावे-ल्युट्]
A receptacle, seat
as in मसीधानी, राजधानी, यमधानी
रविं दधाने$प्यरविन्दधाने
Śi.*
 4.12.
Nourishing, nourishment.
नी The site of a habitation.
Coriander.
Apte 1890
English
धानं,
नी [धा-भावे ल्युट्] 1 A receptacle, seat
as in मसीधानी, राजधानी, यमधानी.
2 Nourishing, nourishment.
नी 1 The site of a habitation.
2 Coriander.
Monier Williams Cologne
English
धा॑न
mfn.
 containing, holding (cf. उद-)
धा॑न
n.
 receptacle, case, seat (cf. अग्नि-, क्षुर-, रज्जु-
&c.
°नम् अक्तो॑स् prob.
=
 womb or bosom of the night,
RV.
 iii, 7, 6)
Monier Williams 1872
English
धान, अस्, आ, अम् (at the end of comp.), con-
taining [cf. उद-ध्°]
(अम्), n. a receptacle, reser-
voir, seat, (at the end of comp., see अग्नि-ध्°, ऐल-
ध्°, &c.)
(ई), f. a receptacle, anything which holds
or contains, a place where anything is kept, seat, (at
the end of comp., see अङ्गार-ध्°, खले-ध्°,
जीव-ध्°, मत्स्य-ध्°, &c.)
the site of a habit-
ation, N. of a tree (= पीलु)
coriander
N. of a
river
(आस्), f. pl. corn, grain
fried barley or rice
grain fried and reduced to powder
coriander, Cori-
andrum Sativum (= धन्याक)
a bud, shoot.
—धाना-चूर्ण, अम्, n. the meal or flour of fried
barley or rice &c.
—धानान्तर्वत् (°ना-अन्°), आन्,
m., N. of a Gandharva.
—धाना-पूप, अस्, m. a
cake of fried barley &c.
—धाना-भर्जन, अम्, n.
the frying or parching of grain.
—धाना-मुष्टि,
इस्, f. a handful of grain.
—धाना-वत्, आन्, अती, अत्,
Ved. accompanied by grain (as the Soma).
—धाना-
सोम, अस्, m., Ved. Soma with grain.
Macdonell
English
धान dhā‿ana,
a.
 —°, containing
n.
 receptacle
🞄abode, seat
ī,
f.
 id..
Benfey
English
धान धान, i.e.धा + अन,
f.
 नी, latter part of
comp. words implying especially the
place of the preceding notion, e. g.
जीव-धानी,
f.
 The seat of living crea-
tures, epithet of the earth, Bhāg. P. 3,
13, 30. मत्स्य-धानी,
f.
 A fish-basket.
यम-धानी,
f.
 The residence of the
god of death, Bhartṛ. 3, 51. यातु
-धान,
m.
 A Rākṣasa or demon. राज-
धान,
n.
 and -धानी,
f.
 i. e.
राजन्-,
A capital.
Apte Hindi
Hindi
धानम्
नपुं*
 - धा + ल्युट्
"आधार, पात्र, गद्दी, स्थान"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧಾರಣ /ಧರಿಸುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > डुधाञ् (धारणपोषणयोः) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
धान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೋಷಣ /ಕಾಪಾಡುವಿಕೆ
धान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಒಳಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಹಿಡಿಸುವ ಸಂಪುಟ /ಕೋಶ /ಪಾತ್ರೆ /ಂದು ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನ
निष्पत्तिः - > डुधाञ् (धारणपोषणयोः) - अधि० "ल्युट्" (३-३-११७)
L R Vaidya
English
DAna {% n. %} A receptacle, a seat.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
-dhāna, nt., ifc. (see BR s.v. 2 dhāna, 1, which is fairly common in Vedic, hardly used in Cl. Skt. except in some proper names of doubtful interpretation), place, or perhaps receptacle, in varca-dhāna, saṃkāra-dhāna.
Lanman
English
dhāna, a. holding, containing. [√1dhā,
1150.]
Kridanta Forms
Sanskrit
धे (धे॒ट् पाने - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = धानम्
अनीयर् = धानीयः - धानीया
ण्वुल् = धायकः - धायिका
तुमुँन् = धातुम्
तव्य = धातव्यः - धातव्या
तृच् = धाता - धात्री
क्त्वा = धीत्वा
ल्यप् = प्रधाय
क्तवतुँ = धीतवान् - धीतवती
क्त = धीतः - धीता
शतृँ = धयन् - धयन्ती
धा (डुधा॒ञ् धारणपोषणयोः दान इत्यप्येके - जुहोत्यादिः - अनिट्)
ल्युट् = धानम्
अनीयर् = धानीयः - धानीया
ण्वुल् = धायकः - धायिका
तुमुँन् = धातुम्
तव्य = धातव्यः - धातव्या
तृच् = धाता - धात्री
क्त्वा = हित्वा
ल्यप् = प्रधाय
क्तवतुँ = हितवान् - हितवती
क्त = हितः - हिता
शतृँ = दधत् / दधद् - दधती
शानच् = दधानः - दधाना
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skyed pa
१) उत्थापन २) उत्पद्यते ३) ° कर ४) जनक ५) जनन ६) जनयति ७) जनयितृ ८) जनिका ९) जनेया १०) जन्यते ११) जन्यमान १२) धान (?) १३) निर्मित १४) प्रभावयन्ति १५) वर्धन १६) विदधाति १७) विहित १८) संजननता
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
भृष्ट-यव
भृष्ट-यव, धान
भृष्टा यवास्तु धाना दरपक्वा कथ्यतेऽभ्यूषः ॥ ५८५ ॥
verse 2.1.1.585
page 0066
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धान
न०
 धा--भावे ल्युट् । १ धारणे २ पोषणे च आधारेल्युट् । ३ धारणाधारे स्त्रियां ङीप् राजधानी मत्स्यधानी
Capeller
German
धान fassend, enthaltend (—°)
n.
 u.
f.
 ई
Behälter, Sitz, Behausung.
Grassman
German
(dhā́na), a., fassend, enthaltend, v. 1. dhā, siehe soma-dhā́na.
dhā́na, wol n. [von 1. dhā], pári dhā́nam aktós um Eintritt der Nacht (?BR.). [Page677]
-am {241, 6} ukṣā́ ha yátra pári dhā́nam aktós ánu svám dhā́ma jaritúr vavákṣa.
Burnouf
French
धान धान
n.
 (धा) Vd. grains d'orge sacrée. -- F.
धाना grain d'orge frit.
Bouton, bourgeon.
Coriandre.
Au pl. pâtes d'orge frites.
धानाका
f.
 au pl. pâtes d'orge frites.
धानाचूर्ण
n.
 farine d'orge frite.
Stchoupak
French
धान-
nt. -ई-
f.
 réceptacle
ifc. qui contient, tient, etc.