धव (dhava)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 धव (इ) धवि r. 1st cl. (धन्वति) To go or move: this is considered some-
times as Sautra root. भ्वा० प० सक० सेट् इदित् ।

 धव m.
  (-वः)
	 1. A husband.
	 2. A man. 
	 3. A rogue,  a cheat.
	 4. A tree, 
(Grislea tomentosa.)
 E.
  धू to make tremble,  (children,  &c.) affix
अच् ।

Capeller Eng

English

 1 धव॑ m.
  N.
  of a plant. 

 2 धव m.
  man,  husband,  master,  lord. 

Yates

English

 धव (वः) 1.
m.
  A husband
 a man
a cheat
 Grislea tomentosa.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

धव 	-	  dhava 	-	 m.
  	-	 axlewood tree  [ Anogeissus latifolia - Bot. ]

धव 	-	 dhava 	-	 m.
  	-	  possessor
धव 	-	 dhava 	-	 m.
  	-	  axlewood tree  [ Anogeissus latifolia - Bot. ]
धव 	-	 dhava 	-	 m.
  	-	  rogue
धव 	-	 dhava 	-	 m.
  	-	  cheat
धव 	-	 dhava 	-	 m.
  	-	  Red Bell Bush  [ Woodfordia fruticosa - Bot. ]
धव 	-	 dhava 	-	 m.
  	-	  lord
धव 	-	 dhava 	-	 m.
  	-	  man
धव 	-	 dhava 	-	 m.
  	-	  husband

Wilson

English

 धव (इ, ) धवि r. 1st cl. (धन्वति) To go or move: this is
considered sometimes as a Sautra root.

 धव
m.
  (-वः)
1 A husband.
2 A man. 
3 A rogue,  a cheat.
4 A tree,  (Grislea tomentosa.)
E.
  धू to make tremble,  (children,  &c.) affix अप्.

Apte

English

धवः [dhavḥ],  1 Shaking,  trembling.

A man. 

A husband,  as in विधवा.

A master,  lord.

A rogue,  cheat.

A kind of tree
 Anogeissus latifolia
 (Mar.  धावडा)
 Rām.*
  1.24.15.

Apte 1890

English

 धवः 1 Shaking,  trembling. 
A man. 
A husband,  as in विधवा. 
A master,  lord. 
A rogue,  cheat. 
A kind of tree. 

Monier Williams Cologne

English

 1. धव॑ m.
  Grislea Tomentosa or Anogeissus Latifolia,  AV.
  
 MBh.
   &c.
  ,  Suśr.
 
 Bhpr.
  

 2. धव॑ m.
  (accent. only,  Naigh.
 
 said by some to be fr.
  √ धू,  but more probably a secondary formation fr.
  वि-ध॑वा,  q.v.) a man,  Naigh.
  ii,  3
 Pañc.
   ii,  109

 a husband,  BhP.
   i,  16,  20

 lord,  possessor,  Hariv.
  14952

 rogue,  cheat,  L.
 

 N.
  of a Vasu (w.r. for धर?),  VP.
  

Monier Williams 1872

English

 धव 1. धव,  अस्,  m. the plant Grislea
Tomentosa (= मधुर-त्वच).

 धव 2. धव,  अस्,  m. (said by some to be
fr. rt. 1. धू?),  a man
 a husband [cf. स-धवा
and वि-धवा]
 a possessor,  master,  lord
 a rogue, 
a cheat
 N. of a Vasu (probably incorrect for
धर).

Macdonell

English

 धव dhav-á,  m.
  man
 husband
 lord
 a.
  🞄shrub.

Benfey

English

 धव धव,  m.
 
 1. A man,  Pañc.
ii. d. 109.
 2. A husband,  Bhāg. P. 1, 
16,  20.
 3. A lord,  Hariv. 14952.
 4. A
shrub,  Grislea tomentosa Roxb.,  Rām. 
1,  26,  15.
 -- Comp.
 
मेना-,  m.
  Himālaya, 
the personified mountain. 
वि-,  see
s. v. स-धवा,  f.
  a wife whose husband
is living.

Apte Hindi

Hindi

धवः
पुं*
  - धु +  अप्
"हिल-जुल,  कम्पन"

धवः
पुं*
  - धु +  अप्
मनुष्य

धवः
पुं*
  - धु +  अप्
पति

धवः
पुं*
  - धु +  अप्
"मालिक,  स्वामी"

धवः
पुं*
  - धु +  अप्
"बदमाश,  ठग"

धवः
पुं*
  - धु +  अप्
एक प्रकार का वृक्ष ’धौ’

Shabdartha Kaustubha

Kannada

धव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪತಿ /ಗಂಡ
निष्पत्तिः - > धूञ् (कम्पने) + णिच् - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > धवति
प्रयोगाः - > "मा विद्या च हरेः प्रोक्ता यस्या ईशो यतो भवान् । तस्मान्माधवनामासि धवः स्वामीति शब्दितः ॥"
उल्लेखाः - > हरिवं०
धव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವೃಕ್ಷ
धव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನುಷ್ಯ
धव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಪನ /ನಡುಕ
धव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊಡಹುವುದು
निष्पत्तिः - > धूञ् (कम्पने) - भावे "अप्" (३-३-५७)
धव
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಧೂರ್ತ /ವಂಚಕ /ಮೋಸಗಾರ
विस्तारः - > "धवो धूर्ते नरे पत्यौ द्रुभेदे" - हेम० । "धवः पुमान् नरे धूर्ते पत्यौ वृक्षान्तरेऽपि च" - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 Dava {% m. %} 1. Shaking,  trembling
a man
a husband,  निर्धनेन धवेनेह न तु किंचित्प्रयोजनम् Panch.ii.
a master,  a lord
a rogue,  a cheat
a kind of tree.

Bopp

Latin

 धव m.
1) vir.
2) maritus. AM. (V. विधवा vidua,  et cf.
hib. dea,  dae «a man,  a person» v. Pictet p. 29.)

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

धव
पु
धव,  पति,  शुक्ल,  वृक्षजाति,  प्रतिवध,  बाध,  वृषजाति
धवः पतिर्धवः शुक्लो वृक्षजातिर्धवो मतः ॥ ३२ ॥
धवः प्रतिवधे बाधे वृषजातिर्धवो मतः ।
verse 2.1.1.32
page 0010

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khyo
१) धव २) भर्तृ

grogs
१) जोवित २) धव ३) मित्र ४) मैथुन ५) सखि ६) संग ७) संगत ८) समिति ९) सहाय १०) साखिल्य ११)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
प्रेयस्याद्याः पुंसि पत्यौ भर्ता सेक्ता पतिर्वरः ॥ ५१६ ॥
विवोढा रमणो भोक्ता रुच्यो वरयिता धवः ।
-wordlist-
 
प्रेयस् (पुं),  दयित (पुं),  कान्त (पुं),  प्राणेश (पुं),  वल्लभ (पुं),  प्रिय (पुं),  हृदयेश (पुं),  प्राणसम (पुं),  प्रेष्ठ (पुं),  प्रणयिन् (पुं),  भर्तृ (पुं),  सेक्तृ (पुं),  पति (पुं),  वर (पुं),  विवोढृ (पुं),  रमण (पुं),  भोक्तृ (पुं),  रुच्य (पुं),  वरयितृ (पुं),  धव (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कान्त
कान्त,  कमितृ,  पति,  वरयितृ,  भर्तृ,  भोक्तृ,  धव,  रुच्य,  अभीक,  वर,  अभिक,  रमण,  प्राणाधिनाथ,  अनुग
कान्तः स्यात्कमिता पतिर्वरयिता भर्ता च भोक्ता धवो, 
रुच्याभीकवराभिकाश्च रमणः प्राणाधिनाथोऽनुगः ।
verse 2.1.1.497
page 0057

वृक्षविशेष
वृक्षविशेष,  नन्द्यावर्त,  सरल,  शाल,  काक,  धव,  अञ्जन,  तिलक,  पद्म,  स्पन्दन,  मोक्ष
नन्द्यावर्तः सरलः शालः काको धवोऽञ्जनस्तिलकः ।
पद्मस्पन्दनमोक्षा वृक्षविशेषेऽपि दृश्यन्ते ॥ ८१२ ॥
verse 5.1.1.812
page 0093

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: धवः
Root: धव
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Mimusops hexandra
 Tamil Pālai
Shloka(s):
3|3|94|2 ► शिलीन्द्राश्मन्तकाम्लोटा धवे गौरधुरन्धरौ॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|94|2 ⇢ धवः (धव) (पुं) ⇒ Mimusops hexandra
 Tamil Pālai ⇒ 
➠ 3|3|94|2 ⇢ गौरः (गौर) (पुं) ⇒ Mimusops hexandra
 Tamil Pālai ⇒ 
➠ 3|3|94|2 ⇢ धुरन्धरः (धुरन्धर) (पुं) ⇒ Mimusops hexandra
 Tamil Pālai ⇒ 
Related word(s):
    

Vedic Reference

English

 1. Dhava is the name of a tree (Grislea tormentosa) mentioned, 
together with the Plakṣa,  Aśvattha,  and Khādira,  in the
Atharvaveda.^1
1) v. 5,  5
 xx. 137,  11. Cf. Zimmer,  Altindisches Leben,  62.

 2. Dhava,  ‘man, ’ is not found before the Nirukta.^1 The
word clearly owes its existence merely to vidhavā,  ‘widow, ’
wrongly interpreted as vi-dhavā,  ‘without a husband.’
1) iii. 15. Cf. Naighaṇṭuka,  ii. 3.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 धव,  इ व्रजे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वां-परं-सकं-सेट् ।) इ,  धन्व्यते । व्रजो गतिः । इतिदुर्गादासः ॥

 धवः,  पुं,
   (धुनोति धवतीति वा । धु धू वा +अच् ।) पतिः । (यथा,  हरिवंशे भविष्य-पर्व्वणि । १६ । ४५ ।“मा विद्या च हरेः प्रोक्ता तस्या ईशो यतोभवान् ।तस्मान्माधवनामासि धवः स्वामीति शब्दितः ॥
”)नरः । इत्यमरः । ३ । ३ । २०५ ॥
 (यथा,  --पञ्चतन्त्रे । २ । १०९ ।“शौचविशिष्टयाप्यस्ति किञ्चित् कार्य्यं क्वचि-न्मृदा ।निर्धनेन धवेनेह न तु किञ्चित् प्रयोजनम् ॥
”)धूर्त्तः । इति मेदिनी । वे,  १३ ॥
 स्वनामख्यात-वृक्षः । (यथा,  महाभारते । १ । ६९ । १७ ।“विल्वार्कखदिराकीर्णं कपित्थधवसङ्कुलम् ॥
”)तत्पर्य्यायः । धुरन्धरः २ शाकटाख्यः ३ । इतिरत्नमाला ॥
 दृढतरुः ४ गौरः ५ कषायः ६मधुरत्वक् ७ शुष्कवृक्षः ८ पाण्डुतरुः ९ धवलः१० पाण्डुरः ११ । अस्य गुणाः । कषायत्वम् ।कटुत्वम् । कफानिलनाशित्वम् । पित्तप्रकोपण-त्वम् । रुच्यत्वम् । दीपनत्वञ्च । अन्यच्च । शीत-त्वम् । प्रमेहार्शःपाण्डुपित्तकफापहत्वम् । मधु-रत्वम् । तुवरत्वम् । तिक्तत्वञ्च । तन्नामगुणाः ।“धवो घटो नन्दितरुः स्थिरो धौरो धुरन्धरः ।धवः शीतप्रमेहार्शःपाण्डुपित्तकफापहः ॥
मधुरस्तुवरस्तस्य फलञ्च मधुरं मनाक् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
तत्फलं ईषन्मधुरम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
(धु कम्पने + “ऋदोरप् ।” ३ । ३ । ५७ । इतिभावे अप् । कम्पनम् ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 धव गतौ भ्वा०
  प० सक०
  सेट् इदित् । धन्वति अधन्वीत् ।इदित्त्वात् कर्मणिधन्व्यते धन्वधातोस्तु धव्यते इति भेदः ।

 धव त्रि०
  धवति धुवति धुनोति धूनाति वा कर्त्तरि अच् ।१ कम्पनकारके २ पत्यौ स्वामिनि ३ नरे पु०
  अमरः ५ धूर्त्तेत्रि०  मेदि० । (धला आकुडा) ख्याते वृक्षे पु०
  रत्नमा० ।“धवः शीतः प्रमेहार्शःपाण्डुपित्तकफापहा । मधुरस्तु-वरस्तस्य फलञ्च मधुरं मनाक्” भावप्र० । “विल्वार्क-खदिराकीर्णं कपित्थधवसङ्कुलम्” भा० आ० ६९ अ० ।“मा विद्या च हरेः प्रोक्ता तस्या ईशो यतो भवान् ।तस्मान्माधबनामासि धवः स्वामीति शब्दितः” हरिवं०२७९ अ० । भावे अप् । ६ कम्बने ७ विधूनने च पु०
  ।

Capeller

German

 1. धव॑ m.
  N. eines Strauches.

 2. धव m.
  Mensch,  Mann,  Gatte,  Herr.

Burnouf

French

 धव धव m.
  (? धन् 3) homme
 mari.
		 Filou,  coquin. 
		 Grislea tomentosa,  bot.
		 Irl. dae
 lat. दु dans vidua,  cf. 
विधवा।

Stchoupak

French

 १ धव-
 m.
  homme,  mari,  maître,  possesseur.

 २ धव-
 m.
  sorte d'arbre (Grislea tomentosa).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.