| YouTube Channel

धर्माधर्म (dharmAdharma)

 
Capeller Eng
English
धर्माधर्म
m.
du.
right and wrong
°ज्ञ
a.
knowing
r.
&
w.
Spoken Sanskrit
English
धर्माधर्म dharmAdharma
m.
right and wrong
धर्माधर्म dharmAdharma
m.
justice and injustice
Monier Williams Cologne
English
धर्माधर्म
m.
du.
right and wrong, justice and injustice,
MW.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धर्माधर्म
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪ
व्युत्पत्तिः - > धर्मश्चाधर्मश्च
L R Vaidya
English
Darma-aDarma {% m. du. %} religion and irreligion.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
chos dang chos med
धर्माधर्म
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धर्माधर्म
पु०
द्वि० व० धर्मश्चाधर्मश्च द्व० पुण्यपापयोः“धर्माधर्मौ गुणा एते आत्मनः स्युश्चतुर्दश” भाषा० धर्मा-धर्मौ परीक्षणीयतयाऽत्र स्तः अच् धर्मजरूपे दिव्यभेदेतद्विधानं वीरमित्रोदये यथा“तत्र पितामहः “अधुना सम्प्रवक्ष्यामिं धर्माधर्मपरी-क्षणम् हन्तॄणां याचमानानां प्रायश्चित्तार्थिनां नृणा-मिति” हन्तृणां साहसाभियोगेषु, याचमानानामि-त्यर्थाभियोगेषु, प्रायश्चित्तार्थिनां नृणामिति पातकाभियोगेषु एतद्दिव्यं भवतीति सूचितम् धर्माधर्मदिव्य-प्रकारमाह एव “राजतङ्कारयेद्धर्ममधर्मं सीसकाय-सम् लिखेद्भूर्जे पटे वापि धर्माधर्मौ सितासितौ ।अभ्युक्ष्य पञ्चगव्येन गन्धमाल्यैः समर्चयेत् सितपुष्पस्तुधर्मः स्यादधर्मोऽसितपुष्पधृक् एवंविधायोपलिप्य पि-ण्डयोस्तौ निधापयेत् गोमयेन मृदा वापि पिण्डौकार्य्यौ समन्ततः मृद्भाण्डके उपहृते स्थाप्यौ चानुप-लक्षितौ उपलिप्ते शुचौ देशे देवब्राह्मणसन्निधौ ।आवाहयेत्ततो देवान् लोकपालांश्च पूर्ववत् धर्मावाह-नपूर्वन्तु प्रतिज्ञापत्रकं लिखेत् यदि पापविमुक्तोऽहंधर्मस्त्वायातु मे करे” इति मन्त्रं विशोध्योब्रूयात् ।अहमिति मन्त्रलिङ्गात् वृहस्पतिरपि “पत्रद्वये लेख-नोयौ धर्माधर्मौ सितासितौ जीवदानादिकैर्मन्त्रैर्गा-यत्र्याद्यैश्च सामभिः आमन्त्र्यं पूजयेद्गन्धैः कुसुमैश्चसितासितैः अभ्युक्ष्य पञ्चगव्येन मृत्पिण्डान्तरितौततः समौ कृत्वा नवे कुम्भे स्थाप्यौ चानुपलक्षितौ ।ततः कुम्भात्पिण्डमेकं प्रगृह्णीतानुयाचितः धर्मे गृ-हीते शुद्धः स्यात् सम्पूज्यश्च परीक्षकैरिति” जीवदाना-दिकैर्मन्त्रैः, मा प्र गामपथोवयमित्यादि” ऋ० १० ५७ १सूक्तपठितऋङ्मन्त्रैः अन्यैर्वा आगमोक्तैः प्राणप्रतिष्ठा-मन्त्रैरित्यर्थः ते शारदातिलके उक्ताः”