धर्माचार्य्य (dharmAcAryya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
वाचस्पत्यम्
Sanskritधर्माचार्य्य धर्मे आचार्य्यः । १ धर्मशिक्षके गुरुभेदेऋग्वेदिनां तर्पणीये २ ऋषिभेदे च “सुमन्तुजैमिनिवैशम्पायनपैलसूत्रभाष्यभारतमहाभारतधर्माचार्य्या इत्यु-पक्रमे ये चान्ये आचार्य्यास्ते सर्व तृप्यन्त्विति”आश्व० गृ० ३ । ४ । ४ । धर्माचार्य्याश्च नैमित्तिकादिप्रलयो-त्तरं वैदिकधर्माचारयोः शिक्षार्थं वीजीभूता धर्म-प्रवर्त्तका ऋषिभेदाः यहाह मिता० प्रा० अध्याये“ननु नैमित्तिकादिप्रतिसञ्चरेऽखिलाध्यापकप्रलयादविदित-वेदास्तस्योपरितनाजनाः कथमग्निहोत्रादिकं कर्मकरिष्यन्ति । कथन्तराञ्चाकृतकर्माणः स्वर्गमार्गमधिरो-क्ष्यन्तीत्यत आह “तत्राष्टाशीतिसाहस्रा मुनयो गृह-मेधिनः । पुनरावर्त्तिनो वीजभूता धर्मप्रवर्त्तकाः” याज्ञ० ।तत्र पितृयाने अष्टाशीतिसहस्रसंख्या मुनयो गृहस्था-श्रमिणः पुनरावृत्तिधर्माणः सर्गादौ वेदस्योपदेशकतयाधर्मतरुप्रादुर्भावे वीजभूताः सन्तोऽग्निहोत्रादिधर्मप्रव-र्त्तका अतो न प्रागुदितदोषसमागमः । किञ्च ।सिप्तर्षिनागवीथ्यन्तर्देवलोकं समाश्रिताः । तावन्त एवमुनयः सर्वारम्भविवर्जिताः । तपसा ब्रह्मचर्येण सङ्ग-त्यागेन मेधया । तत्र गत्वावतिष्ठन्ते यावदाहूतसंप्लवम्”याज्ञ० । सप्तर्षयः प्रसिद्धा नागवीथ्यैरावतपथः तदन्तरालेतावन्त एवाष्टाशीतिसहस्रसंख्या मुनयः सर्वारम्भविव-र्जिताः केवलज्ञाननिष्ठास्तपोब्रह्मचर्ययुक्तास्तथासङ्गत्या-तिनो देवलोकं समाश्रिताः । आहूतसंप्लवम्प्राकृत-प्रलयपर्य्यन्तमवतिष्ठन्ते । तत्र च स्थिताः सृष्ट्यादावा-ध्यात्मिकधर्माणां प्रवर्त्तकाः । कथम्भूतास्ते मुनय इत्यतआह “यतो वेदाः पुराणानि विद्योपनिषदस्तथा । श्लोकाःसूत्राणि भात्याणि यच्च किञ्चन वाङ्मयम्” याज्ञ० ।यतो द्विविधादपि मुनिसमूहाच्चत्वारो वेदाः पुराणाङ्ग-विद्यौपनिषद्रश्च नित्यभता एवाध्येतृपरम्परायाताःप्रवृत्तास्तथा श्लोका इतिहासात्मकाः सूत्राणि च शब्दानु-शासनमीमांसागोचराणि । भाष्याणि च सूत्रव्याख्या-रूपाणि यदन्यदायुर्विद्यादिकं वाङमयं तदपि यत् सका-शात्प्रवृत्तं तथाविधास्ते मुनयो धर्मप्रवर्त्तकाः । एवंसति वेदस्यापि नानित्यतादोषप्रसङ्गः” ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.