| YouTube Channel

धर्मक्षेत्र (dharmakSetra)

 
शब्दसागरः
English
धर्म्मक्षेत्र
n.
(-त्रं) A plain in the north west of India near Dehli, the
scene of the great battle between the Kurus and Paṇḍus.
m.
(-त्रः) A man of piety and virtue.
E.
धर्म्म. virtue, holiness, and क्षेत्र
a field, literally or figuratively.
Capeller Eng
English
धर्मक्षेत्र
n.
= कुरुक्षेत्र
q.v.
Yates
English
धर्म्मक्षेत्र (त्रः) 1.
n.
The plain where
the
Kurus and
Pāndus fought.
m.
A virtuous or pious man.
Spoken Sanskrit
English
धर्मक्षेत्र dharmakSetra
m.
man of piety and virtue
Wilson
English
धर्म्मक्षेत्र
n.
(-त्रं) A plain in the north-west of India near
Delhi, the scene of the great battle between the Kurus and
Pāṇḍus.
m.
(-त्रः) A man of piety and virtue.
E.
धर्म्म virtue, holiness, and क्षेत्र a field, literally or
figuratively.
Monier Williams Cologne
English
धर्म—क्षेत्र
n.
‘law-field’
=
कुरु-क्षेत्र, q.v.,
Bhag.
i, 1
धर्म—क्षेत्र
m.
a man of piety and virtue,
W.
N.
of a man,
VP.
Apte Hindi
Hindi
धर्मक्षेत्रम्
नपुं*
धर्मः- क्षेत्रम् -
भारतवर्ष
धर्मक्षेत्रम्
नपुं*
धर्मः- क्षेत्रम् -
"दिल्ली के निकट का मैदान, कुरुक्षेत्र"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धर्मक्षेत्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧರ್ಮಸಂಪಾದನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಭಾರತದೇಶ
व्युत्पत्तिः - > धर्मार्जनार्थं क्षेत्रम्
धर्मक्षेत्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧರ್ಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಭೂಮಿ /ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನವಾಗಿರುವ ಭೂಮಿ
व्युत्पत्तिः - > धर्मस्य क्षेत्रम्
प्रयोगाः - > "धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥"
उल्लेखाः - > गीता० १-१
L R Vaidya
English
Darma-kzetra {% n. %} 1. Bhāratavarsha, the land of religion
2. a plain near Delhi, the scene of the great battle between the Kauravas and Pāṇḍavas, धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः Bg.i.1.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
धर्मक्षेत्रं कुरक्षेत्रं द्वादशयोजनावधि ९५०
-wordlist-
धर्मक्षेत्र (क्ली), कुरुक्षेत्र (क्ली)
Mahabharata
English
Dharmakshetra = Kurukshetra: VI, 830 (Kº)
XIV, 2712 (Kº).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धर्म्मक्षेत्रं,
क्ली,
(धर्म्मस्य क्षेत्रम् ।) कुरुक्षेत्रम् ।यथा, --“ब्रह्मवेदिः कुरुक्षेत्रे पञ्चरामह्रदान्तरम् ।धर्म्मक्षेत्रं कुरुक्षेत्रं द्बादशयोजनावधि
”इति हेमचन्द्रः
अपि ।“तरस्तकारन्तुकयोर्यदन्तरंरामह्नदानाञ्च मचक्रुकस्य ।एतत् कुरुक्षेत्रसमन्तपञ्चकंप्रजापतेरुत्तरवेदिरुच्यते
”इति भारतपाद्मे
धर्म्माधारे, त्रि
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धर्मक्षेत्र
न०
६० धर्म्मार्जनार्थक्षेत्रे कर्मभूमौ भारतवर्षे ।धर्मस्य पूर्वमविद्यमानस्योत्पत्तेः विद्यमानस्य वृद्धे-र्निमित्ते शस्यस्येव स्थानभेदे “धर्मक्षेत्ने कुरुक्षेत्रे सम-वेता युयुत्सवः” गीता कुरुक्षेत्रञ्च श्रुतिस्मृतिप्रसिद्धंदेवयजनस्थानमविमुक्तं वा कुरुक्षेत्रशब्दे दर्शितं तद्व्या-वृत्तये धर्मक्षेत्रमिति विशेषणम् “तस्मिन् याताःपाण्डवाः पूर्वावधिधार्मिका यदि पक्षद्वयहिंसानिमित्तादधर्म्माद्भीता निवर्त्तेरन् ततः प्राप्तराज्या एव मम सुतअथ वा धर्मक्षेत्रमाहात्म्येन पापिनामपि मत्पुत्राणांकदाचित् चित्तप्रसादः स्यात्तदा तेऽनुतप्ताः कपटो-पात्तं राज्यं पाण्डवेभ्यो यदि दद्युस्तर्हि विनापि युद्धंहता एवेति स्वपुत्रराज्यालाभे पाण्डवराज्यलाभे चदृढतरमुपायमपश्यतो महानुद्वेग एव प्रश्नवीजम्” भधुसू०