| YouTube Channel

धराधर (dharAdhara)

 
शब्दसागरः
English
धराधर
m.
 (-रः)
1. A name of VISHNŪ.
2. A mountain.
E.
 धरा the
earth, and धर who or what sustains. विष्णौ, पर्वते, अनन्ते च ।
Capeller Eng
English
धराधर
a.
 &
m.
 = धरणिधर.
Yates
English
धरा-धर (रः) 1.
m.
 A name of
Vish-
nu
a mountain
a tortoise.
Wilson
English
धराधर
m.
 (-रः)
1 A name of VIṢṆU.
2 A mountain.
E.
 धरा the earth, and धर who or what sustains.
Monier Williams Cologne
English
धरा—धर
m.
 ‘earth-bearer’,
N.
 of Viṣṇu or Kṛṣṇa,
MBh.
BhP.
Macdonell
English
धराधर dharā-dhara,
a.
 a preserving or 🞄supporting the earth
ep. of Viṣṇu or Kṛṣṇa,
m.
 mountain: -indra,
m.
 lord of 🞄mountains, the Himālaya
-dhava,
m.
 king
🞄-adhipa,
m.
 lord of earth, king
-pati,
m.
 🞄lord of earth, ep. of Viṣṇu
prince, king
🞄-bhuj,
m.
 (enjoyer of earth), king
-bhṛt, 🞄m. (supporter of earth), mountain.
Apte Hindi
Hindi
धराधरः
पुं*
 धरा-धरः -
पहाड़
धराधरः
पुं*
 धरा-धरः -
विष्णु या कृष्ण का विशेषण
धराधरः
पुं*
 धरा-धरः -
शेष का विशेषण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धराधर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರ್ವತ /ಬೆಟ್ಟ
धराधर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆದಿಶೇಷ
धराधर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೂರ್ಮರಾಜ
व्युत्पत्तिः - > धरायाः धरः
धराधर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
व्युत्पत्तिः - > गोवर्धनस्य परित्राणस्य धरं गोवर्धनगिरिं धैर्यादाधरति
प्रयोगाः - > "सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "धरं गोवर्धनं शीघ्रं धृतवान् स धराधरः" - निरुक्तिः ।
L R Vaidya
English
DarA-Dara {% m. %} 1. a mountain
2. an epithet of Vishṇu or Kṛishṇa
3. of Śesha.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
७, अग, अचल, अद्रि, अनिल, अश्व, ऋषि, कलत्र, कुलाचल, क्षितिभृत् क्ष्माधर, क्ष्माभूत्, गन्धन्वह, गन्धवह, गिरि, घोटा, छन्द, छन्दस्, तत्त्व, तापस, तुरग, तुरङ्ग, दिविचर, द्वीप, धरणिधर, धराधर, धरित्रीधर, धातु, धी, नग, पन्नग, पर्वत, पवन, भय, भूधर, भूध, भूभृत्, मरुत्, महीधर, महीघ्र, मातृका, मारुत, मुनि, यति, लोक, वक्री, वाजि, वात, वायु, वार, वासर, व्यसन, शिला, शिलोच्चय, शैल, सप्त, समीर, समीरण, स्थिर, स्वर, हय
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
धराधर m. °Fürst, Śuk. t. o. 60 [p. 64, 3].
नाममाला
Sanskrit
भूमिधर, भूधर, पृथिवीधर, पृथ्वीधर, गह्वरीधर, मेदिनीधर, महीधर, धराधर, वसुमतीधर, धात्रीधर, क्षमाधर, विश्वम्भराधर, अवनिधर, वसुधाधर, धरणीधर, क्षोणीधर, क्ष्माधर, धरित्रीधर, क्षितिधर, कुम्भिनीधर, इलाधर, उर्वराधर, उर्वीधर, जगतीधर, गोधर, वसुन्धराधर, शैल
तत्पर्य्यायधरः शैलस्तत्पर्य्यायपतिर्नृपः ।
तत्पर्य्यायरुहो वृक्षः शब्दमन्यं च योजयेत् ॥ ७ ॥
verse 0.1.1.7
page 0004
लक्ष्मीपति, श्रीपति, गोमिनीपति, इन्दिरापति, दरीभृद्धर, अचलधर, शृङ्गिधर, पर्वतधर, सानुमद्धर, गिरिधर, नगधर, शिलोच्चयधर, अद्रिधर, शिखरिधर, त्रिककुद्धर, मरुद्धर, शैलधर, भूमिधर, भूधर, पृथिवीधर, पृथ्वीधर, गह्वरीधर, मेदिनीधर, महीधर, धराधर, वसुमतीधर, धात्रीधर, क्षमाधर, विश्वम्भराधर, अवनिधर, वसुधाधर, धरणीधर, क्षोणीधर, क्ष्माधर, धरित्रीधर, क्षितिधर, कुम्भिनीधर, इलाधर, उर्वराधर, उर्वीधर, जगतीधर, गोधर, वसुन्धराधर, चक्रधर
कृष्णो दामोदरो विष्णुरुपेन्द्रः पुरुषोत्तमः ।
केशवश्च हषीकेशः शार्ङ्गी नारायणो हरिः ॥ ७४ ॥
केशी मधुर्बलिर्बाणो हिरण्यकशिपुर्मुरः ।
तदादिसूदनः शौरिः पद्मनाभोऽप्यधोक्षजः ॥ ७५ ॥
गोविन्दो वासुदेवश्च लक्ष्मीः श्रीर्गोमिनीन्दिरा ।
तत्पतिः शैलभूम्यादिधरश्चक्रधरस्तथा ॥ ७६ ॥
verse 0.1.1.74
page 0039
Mahabharata
English
Dharādhara^1 (“supporter of the earth”) = Balarāma (Śesha): XIII, 6860, 6867.
Dharādhara^2 = Vishṇu (1000 names).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धराधरः,
पुं,
 (धरायाः धरो धारकः ।) विष्णुः ।(यथा, महाभारते । १३ । १४९ । ९३ ।“सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः ॥
”“अङ्गैरशेषैः शेषाद्यैरशेषां धरां धरतीति धरा-धरः ।” इति शाङ्करभाष्यम् ॥
) पर्व्वतः । इतिमेदिनी । रे, २६९ ॥
(यथा, हरिवंशे । २०४ ।२१ ।“चराचराश्च वसुधा धातारश्च धराधराः ॥
”धराया उद्धारकर्त्तरि, त्रि । यथा, भागवते ।४ । १७ । ३५ ।“स वीरमूर्त्तिः समभूद्धराधरोयो मां पयस्युग्रशरो जिघांससि ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धराधर
पु०
 धरां धरति धृ--अच् । १ पर्वते २ अनन्ते ३ विष्णौच । “सत्यमेधा । धराधरः” विष्णुस० । “अ शैरशेषैःशेषाद्यैर शषां धारयन् धराम्” भाष्यकृतवाक्ये तन्निरुक्तिः ।
Capeller
German
धराधर = धरणिधर