धरणी (dharaNI)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Spoken Sanskrit

English

धरणी 	-	 dharaNI 	-	 f.
  	-	 beam
धरणी 	-	 dharaNI 	-	 f.
  	-	  soil or ground
धरणी 	-	 dharaNI 	-	 f.
  	-	  vein or tubular vessel of the body
धरणी 	-	 dharaNI 	-	 f.
  	-	  beam or rafter for a roof
धरणी 	-	 dharaNI 	-	 f.
  	-	  earth

धरणी 	-	 dharaNI 	-	 f.
  	-	 beam
आधारदण्ड 	-	 AdhAradaNDa 	-	 m.
  	-	 beam
किरण 	-	 kiraNa 	-	 m.
  	-	 beam
यष्टि 	-	  yaSTi 	-	 f.
  	-	 beam
तुलायष्टि 	-	  tulAyaSTi 	-	 f.
  	-	 beam
रशना 	-	  razanA 	-	 f.
  	-	 beam
रोचि 	-	  roci 	-	 f.
  	-	 beam
पाद 	-	  pAda 	-	 m.
  	-	 beam
मुण्डाक 	-	  muNDAka 	-	 m.
  	-	 beam
वनस्पति 	-	  vanaspati 	-	 m.
  	-	 beam
असिर 	-	  asira 	-	 m.
  	-	 beam
दण्डक 	-	  daNDaka 	-	 m.
  	-	 beam
तुलाधार 	-	  tulAdhAra 	-	 m.
  	-	 beam
रश्मि 	-	  razmi 	-	 m.
  	-	 beam
यूप 	-	  yUpa 	-	 m.
  	-	 beam
वलक 	-	  valaka 	-	 m.
 n.
  	-	 beam
दीर्घकाष्ठ 	-	  dIrghakASTha 	-	 n.
  	-	 beam
उल्लसते  { उल्लस् } 	-	  ullasate  { ullas } 	-	 verb 	-	 beam
उल्लसति  { उल्लस् } 	-	  ullasati  { ullas } 	-	 verb 	-	 beam
कसति  { कस् } 	-	  kasati  { kas } 	-	 verb 	-	 beam

Monier Williams Cologne

English

 ध॑रणी a (ई),  f.
  See s.v.
 

 धरणी b f.
  (cf.   °ण and °णि) the earth,  the soil or ground,  MBh.
  
 Kāv.
 
 Pur.

 a vein or tubular vessel of the body,  L.
 

 =
  -कन्द,  L.
 

 a beam or rafter for a roof,  L.
 

 N.
  of a Dictionary (cf.   °णि-कोश).

Macdonell

English

 धरणी dhar-aṇ-ī,  f.
  [supporter],  earth: 🞄-dhara,  a.
  supporting or preserving the earth
 🞄ep. of Kṛṣṇa or Viṣṇu
 m.
  mountain
 🞄king
 N.
 -dhra,  m.
  mountain
 -bhṛt,  a.
  🞄supporting the earth
 m.
  mountain
 -maṇḍala,  n.
  circle of the earth,  orbis terrarum
 🞄-ruha,  m.
  (growing in the earth),  tree
 -varāha,  m.
  N. of a king.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte Hindi

Hindi

धरणी
स्त्री*
  - धरणि +  ङीष्
पृथ्वी

धरणी
स्त्री*
  - धरणि +  ङीष्
"भूमि,  मिट्टी"

धरणी
स्त्री*
  - धरणि +  ङीष्
छत का शहतीर

धरणी
स्त्री*
  - धरणि +  ङीष्
"नाड़ी,  शिरा"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

धरणी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೂಮಿ /ಪೃಥ್ವಿ
निष्पत्तिः - > धृञ् (धारणे) - "अनिः" (उ० २-१०२) । वा "ङीष्" (४-१-४५)

L R Vaidya

English

 DaraRa {% (I) a. (f. णी) %} Bearing,  holding.

 DaraRI {% f. %} 1. The earth,  धरणिधरणाकिणचक्रगरिष्ठे Git.G.i.
 2. a beam for a roof
 3. a vein.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

१,  अंशुमान्,  अचला,  अब्ज,  अमृतांशु,  अवनि,  आदि,  आस्य,  इन्दु,  इला,  उडुपति,  उर्वरा,  उर्वी,  ऋक्षेश,  एक,  एणधर,  औषधीश,  क,  कलाधर,  कलि,  कु,  कुमुदाकरप्रिय,  क्षपाकर,  क्षमा,  क्षिति,  क्षोणि,  क्षोणी,  क्षमा,  गो,  गोत्र,  गोत्रा,  ग्लौ,  चन्द्र,  चन्द्रमस्,  जगती,  जैवातृक,  ज्या,  तनु,  दाक्षायणीप्राणेश,  धरणी,  धरा,  धरित्री,  नायक,  निशाकर,  निशेश,  पितामह,  पृथिवी,  पृथ्वी,  प्रालेयांशु,  ब्रह्मा,  भुवन्यु,  भू,  भूमि,  मही,  मुख,  मृगलाञ्छन,  मृगाङ्क,  मेदिनी,  रजनीकर,  रजनीश,  रात्रिप,  रात्रीश,  रुग्ण,  रूप,  लपन,  वक्त्र,  वदन,  वसुधा,  वसुन्धरा,  वाक्,  विधु,  विरञ्चि,  विश्वम्भरा,  शशधर,  शशभृत्,  शशलाञ्छन,  शशाङ्क,  शशि,  शशी,  शीतकर,  शीतकिरण,  शीतद्युति,  शीतमयूख,  शीतरश्मि,  शीतांशु,  शुभ्रभानु,  श्वेत,  श्वेतांशु,  सितरश्मि,  सुधांशु,  सोम,  स्थिरा,  हरिणधृत्,  हरिणाङ्क,  हिमकर,  हिमगु,  हिमरश्मि,  हिमांशु

Bopp

Latin

 धरणी f. (quae fert,  r. धृ s. अन in fem.) terra. H. 1. 28.
DR. 6. 11.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 dharaṇī, 
(1) acc. to Tib. on Mvy 〔5578〕 = phyam,  defined by Jä. support (of rafters),  the resting point of a beam
 by Das,  ‘the resting beam of a staircase or ladder. Also: prop,  bracket,  mortice’: dharaṇīyo (v.l. °ya),  n. pl.,  Mv 〔iii.228.5〕 (prose),  as parts of a city gate
(2) a small weight (cf. Skt. dharaṇa,  a considerably larger weight): in eka-suvarṇa-dharaṇī LV 〔63.19〕 (prose,  no v.l.),  acc. to Tib. = phye ma zho gcig,  one grain (a very small weight,  which is clearly intended in the context of LV
 Jä. defines zho as dram,  a small weight = (1/10) ounce) of dust. There is no word for gold in Tib.
 it may be noted that suvarṇa is also used in Skt. as n. of a rather small weight (a karṣa) of gold,  but acc. to BR,  pw,  not of other substances
 did suvarṇa-dharaṇī mean a gold-grain in some such sense as a small weight commonly used in weighing gold?
(3) n. of a rākṣasī: Māy 〔243.12〕.

Indian Epigraphical Glossary

English

 dharaṇī (IE 7-1-2),  ‘one’.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  पृथिवी,  भूः,  भूमिः,  अचला,  अनन्ता,  रसा,  विश्वम्भरा,  स्थिरा,  धरा,  धरित्री,  धरणी,  क्षौणी,  ज्या,  काश्यपी,  क्षितिः,  सर्वसहा,  वसुमती,  वसुधा,  उर्वी,  वसुन्धरा,  गोत्रा,  कुः,  पृथ्वी,  क्ष्मा,  अवनिः,  मेदिनी,  मही,  धरणी,  क्षोणिः,  क्षौणिः,  क्षमा,  अवनी,  महिः,  रत्नगर्भा,  सागराम्बरा,  अब्धिमेखला,  भूतधात्री,  रत्नावती,  देहिनी,  पारा,  विपुला,  मध्यमलोकवर्त्मा,  धारणी,  गन्धवती,  महाकान्ता,  खण्डनी,  गिरिकर्णिका,  धारयित्री,  धात्री,  अचलकीला,  गौः,  अब्धिद्वीपा,  इडा,  इडिका,  इला,  इलिका,  इरा,  आदिमा,  ईला,  वरा,  आद्या,  जगती,  पृथुः,  भुवनमाता,  निश्चला,  श्यामा
noun
 
मर्त्याद्यधिष्ठानभूता।
 "पृथिवी पञ्चमम् भूतम्"

Synonyms:
  वंशः,  धरणी
noun
 
काष्ठस्य स्थूलः तथा च दीर्घः भागः।
 "गजः शुण्डया वंशम् उद्धरति।"

Synonyms:
  पृथ्वी,  धरती,  धरा,  भू,  वसुन्धरा,  धरणी,  धरित्री,  अवनी,  उर्वी,  रत्नगर्भा,  वसुधा,  क्षितिः,  महिः,  मही,  अचलकीला,  अचला,  भूमण्डलः,  पृथिवीमण्डलम्,  विश्वम्भरा,  प्रथी,  विश्वधारिणी,  मेदिनी,  विश्वधेना
noun
 
सौरमालायां सूर्यं परितः भ्रममाणः सूर्यात् तृतीयः मर्त्याद्यधिष्ठानभूतः ग्रहगोलः।
 "चन्द्रः पृथ्वेः उपग्रहः अस्ति।"

Synonyms:
  धरणी,  धरणिः
noun
 
एकः कोशः ।
 "धरण्याः उल्लेखः कोशे वर्तते"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

sa
१) अवनि २) इरा ३) क्षिति ४) क्ष्मा ५) गो ६) ज्ञानभूमि ७) ° त्व ८) धरणी ९) पांशु १०) पृथिवी ११) भू १२) भूरधात्री १३) भूमि १४) मही १५) मृत्तिका १६) मृद् १७) मेदिनी १८) वसुन्धरा १९) वसुमती २०) शाला २१)

sa steng
१) धरणी २) भुवि ३) भूमि ४) महीतल ५) मेदिनी

sa gzhi
१) उर्वी २) कुट्टिम ३) चराचर ४) धरणी ५) पृथिवी ६) भृवन ७) भू ८) भूमि ९) भूमितल १०) मही ११) लिक १२) वसुंधरा १३) सर्वसहा

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
भूर्भूमिः पृथिवी पृथ्वी वसुधोर्वी वसुंधरा ।
धात्री धरित्री धरणी विश्वा विश्वंभरा धरा ॥ ९३५ ॥
क्षितिः क्षोणी क्षमानन्ता ज्या कुर्वसुमती मही ।
गौर्गोत्रा भूतधात्री क्ष्मा गन्धमाताचलावनिः ॥ ९३६ ॥
सर्वंसहा रत्नगर्भा जगती मेदिनी रसा ।
काश्यपी पर्वताधारा स्थिरेला रत्नबीजसूः ॥ ९३७ ॥
विपुला सागराच्चाग्रे स्युर्नेमीमेखलाम्बराः ।
-wordlist-
 
भू (स्त्री),  भूमि (स्त्री),  पृथिवी (स्त्री),  पृथ्वी (स्त्री),  वसुधा (स्त्री),  उर्वी (स्त्री),  वसुन्धरा (स्त्री),  धात्री (स्त्री),  धरित्री (स्त्री),  धरणी (स्त्री),  विश्वा (स्त्री),  विश्वम्भरा (स्त्री),  धरा (स्त्री),  क्षिति (स्त्री),  क्षोणी (स्त्री),  क्षमा (स्त्री),  अनन्ता (स्त्री),  ज्या (स्त्री),  कु (स्त्री),  वसुमती (स्त्री),  मही (स्त्री),  गो (स्त्री),  गोत्रा (स्त्री),  भूतधात्री (स्त्री),  क्ष्मा (स्त्री),  गन्धमाता (स्त्री),  अचला (स्त्री),  अवनि (स्त्री),  सर्वंसहा (स्त्री),  रत्नगर्भा (स्त्री),  जगती (स्त्री),  मेदिनी (स्त्री),  रसा (स्त्री),  काश्यपी (स्त्री),  पर्वताधारा (स्त्री),  स्थिरा (स्त्री),  इला (स्त्री),  रत्नसू (स्त्री),  बीजसू (स्त्री),  विपुला (स्त्री),  सागरनेमी (स्त्री),  सागरमेखला (स्त्री),  सागराम्बरा (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

भू
भू,  भूमि,  वसुधा,  अवनि,  वसुमती,  धात्री,  धरित्री,  धरा,  गो,  गोत्रा,  जगती,  रसा,  क्षिति,  इला,  क्षोणी,  क्षमा,  क्ष्मा,  अचला,  कु,  पृथ्वी,  पृथिवी,  स्थिरा,  धरणी,  विश्वम्भरा,  मेदिनी,  ज्या,  अनन्ता,  विपुला,  समुद्रवसना,  सर्वंसहा,  ऊर्वी,  मही,  काश्यपी,  भूतधात्री,  रत्नगर्भा,  वसुन्धरा,  धराधारा
भूर्भूमिर्वसुधावनिर्वसुमती धात्री धरित्री धरा, 
गौर्गोत्रा जगती रसा क्षितिरिला क्षोणी क्षमा क्ष्माचला ।
कुः पृथ्वी पृथिवी स्थिरा च धरणी विश्वम्भरा मेदिनी, 
ज्यानन्ता विपुला समुद्रवसना सर्वंसहोर्वी मही ॥ १५६ ॥
काश्यपी भूतधात्री च रत्नगर्भा वसुन्धरा ।
धराधारा च विज्ञेया तद्विशेषान्निबोधत ॥ १५७ ॥
verse 2.1.1.156
page 0020

नाममाला

Sanskrit

भूमि,  भू,  पृथिवी,  पृथ्वी,  गह्वरी,  मेदिनी,  मही,  धरा,  वसुमती,  धात्री,  क्षमा,  विश्वम्भरा,  अवनि,  वसुधा,  धरणी,  क्षोणी,  क्ष्मा,  धरित्री,  क्षिति,  कुम्भिनी,  इला,  उर्वरा,  उर्वी,  जगती,  गो,  वसुन्धरा
भूमिर्भूः पृथिवी पृथ्वी गह्वरी मेदिनी मही ।
धरा वसुमती धात्री क्षमा विश्वम्भराऽवनिः ॥ ५ ॥
वसुधा धरणी क्षोणी क्ष्मा धरित्री क्षितिश्च कुः ।
कुम्भिनीलोर्वरा चोर्वी जगती गौर्वसुन्धरा ॥ ६ ॥
verse 0.1.1.5
page 0004

Mahabharata

English

Dharaṇī = Skanda: III,  14641.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 धरणी,  स्त्री,
   (धरणि + वा ङीष् ।) पृथिवी ।इति मेदिनी । णे,  ५४ ॥
 (यथा,  विष्णुपुराणे ।१ । ९ । १४१ ।“यदा तु भार्गवो रामस्तदाभूद्धरणीत्वियम् ॥
”)शाल्मलिवृक्षः । इति शब्दचन्द्रिका ॥
 नाडी ।कन्दविशेषः । तत्पर्य्यायः । धारणीया २ धीर-पत्री ३ सुकन्दकः ४ कन्दालुः ५ वनकन्दः ६कन्दाढ्यः ७ दण्डकन्दकः ८ । अस्या गुणः ।मधुरत्वम् । कफपित्तामयरक्तदोषकुष्ठकण्डूति-नाशित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 धरणि(णी) स्त्री धृ--अनि । १ पृथिव्यां अमरः वा ङीप् ।ङीबन्तः २ शालमलिवृक्षे शब्दच० । ३ कन्दभेदे राजनि० ।

Stchoupak

French

 धरणी-
 f.
  v. {%dharaṇa- 
 %} terre,  sol.
°धर- m.
  montagne 
 ép. de Śiva 
 éléphant mythique qui soutient la
terre.
°मण्डल- nt. sphère terrestre,  globe.
°रुह- (qui croît sur la terre) m.
  arbre.
°वराह- m.
  n.
  d'un roi.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.