| YouTube Channel

धरणि (dharaNi)

 
शब्दसागरः
English
धरणि
f.
 (-णिः) The earth.
E.
 धृ to be contained, (animals, &c.) Unādi
affix अणि
also धरणी as above.
Capeller Eng
English
धरणि
f.
 the earth (also personif. ).
Yates
English
धरणि (णिः) 2.
f.
 The earth.
Wilson
English
धरणि
f.
 (-णिः) The earth.
E.
 धृ to be contained, (animals, &c.) Uṇādi affix अणि
also
धरणी as above.
Apte
English
धरणिः [dharaṇiḥ] णी [ṇī], णी
f.
 [धृ-अनि वा ङीप्]
The earth
लुठति धरणिशयने बहु विलपति तव नाम
Gīt.*
 5.
Ground, soil.
A beam for a roof.
A vein.
Comp.
 ईश्वरः a king.
Of Śiva. -कीलकः a mountain. -कोश
N.
 of the Dictionary of धरणीदास.-जः, -पुत्रः, -सुतः an epithet of Mars
Mb.
 * 9.11.17.
an epithet of the demon Naraka. -जा, -पुत्री, -सुता an epithet of Sītā, daughter of Janaka (as born from the earth). -तलम् the surface of the earth.
धरः an epithet of Śeṣa.
of Viṣṇu.
a mountain, सर्वतो मामविध्यन्त सरथं धरणीधरैः
Mb.
 * 3.172.9
hence ˚सुता
=
 Pārvatī
अन्यं तेनैव तुल्यं धरणिधरसुता प्रार्थयामास पत्यौ Sūkti.5.96.
a tortoise.
an elephant fabled to support the earth. -धृत
m.
of Śeṣa
माहात्म्यं श्रोतुमिच्छामि शेषस्य धरणीधृतः Hariv. -पतिः a king. -पूरः, -प्लवः the ocean. -बिडौजस्
m.
 a king
उदभूदथ तत्र नन्दनः शरभोजिर्धरणीबिडौ- जसः Śāhendra. 2.37. -भृत्
m.
Viṣṇu.
Śeṣa. -मण्डलम् the globe. -रुहः a tree.
Apte 1890
English
धरणिः,
णी f. [धृ-अनि वा ङीप्] 1 The earth
लुठतिं धरणिशयने बहु विलपति तव नाम Gīt. 5.
2 Ground, soil.
3 A beam for a roof.
4 A vein.
Comp.
ईश्वरः {1} a king. {2} an epithet of Viṣṇu. {3} Of Śiva.
कीलकः a mountain.
जः,
पुत्रः,
सुतः {1} an epithet of Mars. {2} an epithet of the demon Naraka.
जा,
पुत्री,
सुता an epithet of Sītā, daughter of Janaka, (as born from the earth).
धरः {1} an epithet of Śeṣa. {2} of Viṣṇu. {3} a mountain. {4} a tortoise. {5} a king. {6} an elephant fabled to support the earth.
धृत् m. {1} a mountain. {2} an epithet of Viṣṇu. {3} of Śeṣa.
पतिः a king.
पूरः,
प्लवः the ocean.
भृत् m. {1} a king. {2} a mountain. {3} Viṣṇu. {4} Śeṣa.
मंडलं the globe.
रुहः a tree.
Monier Williams Cologne
English
धरणि
f.
 (cf. the next) the earth (personified as the wife of Dhruva),
MBh.
R.
BhP.
&c.
Monier Williams 1872
English
धरणि, इस्। See above under धरण।
Macdonell
English
धरणि dhar-aṇi,
f.
 earth: *-tala-taitila,
m.
 🞄god on earth, Brāhman
-dhara,
a.
 supporting 🞄or preserving the earth, ep. of Viṣṇu or 🞄kṛṣṇa
m.
 mountain
-pati, -bhuj, -bhṛt, 🞄m. prince, king.
Benfey
English
धरणि धरणि, see the last (
II.).
Hindi
Hindi
पृथ्वी
Apte Hindi
Hindi
धरणिः
स्त्री*
 - धृ + अनि
पृथ्वी
धरणिः
स्त्री*
 - धृ + अनि
"भूमि, मिट्टी"
धरणिः
स्त्री*
 - धृ + अनि
छत का शहतीर
धरणिः
स्त्री*
 - धृ + अनि
"नाड़ी, शिरा"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धरणि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೂಮಿ /ಪೃಥ್ವಿ
निष्पत्तिः - > धृञ् (धारणे) - "अनिः" (उ० २-१०२)
प्रयोगाः - > "नासुरोऽयं न वा नागः धरसंस्थो न राक्षसः । ना सुरोऽयं नवाभोगो धरणिस्थो हि राजसः ॥"
उल्लेखाः - > किरा० १५-१२
धरणि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧರಣಿದಾಸವಿರಚಿತವಾದ ಧರಣಿ ಎಂಬ ಒಂದು ಕೋಶ
धरणि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೂಮಿ /ಪೃಥ್ವಿ
L R Vaidya
English
DaraRi {% f. %} 1. The earth, धरणिधरणाकिणचक्रगरिष्ठे Git.G.i.
2. a beam for a roof
3. a vein.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धरणिः,
स्त्री,
 (धरति जीवादीनिति । धृ + “अर्त्ति-सृधृधमीति ।” उणां २ । १०३ । इति इनिः ।)पृथिवी । इत्यमरः । २ । १ । २ ॥
(यथा, महाभारते । १२ । ३४२ । ४ ।“ज्योतिधरणिवायुरहिते अन्धे जलैकार्णवेलोके ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धरणि(णी) स्त्री धृ--अनि । १ पृथिव्यां अमरः वा ङीप् ।ङीबन्तः २ शालमलिवृक्षे शब्दच० । ३ कन्दभेदे राजनि० ।
Capeller
German
धरणि
f.
 Erde (eig. Trägerin).
Stchoupak
French
धरणि-
f.
 terre, sol
Terre personnifiée, femme de Dhruva.
°ज- (né de la terre)
m.
 arbre.
°तल- nt. surface de la terre
°तल-तैतिल-
m.
 dieu terrestre,
Brâhmane.
°धर-
m.
 montagne.