धरण (dharaNa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 धरण mn.  (-णः-णं)
	 1. Holding,  possessing,  having.
	 2. A sort of measure, 
a weight of ten Palās.
	 3. A weight of silver,  sixteen Māshās.
	 m.
 
(-णः)
	 1. The Himālayā mountain considered as king of mountains.
2. The sun. 
	 3. A world.
	 4. A breast,  a female breast.
	 5. Rice.
	 6. A
ridge of land answering the purpose of a bridge,  the edge of a
river,  the skirt of a mountain,  a bridge.
	 f.
  (-णी)
	 1. The earth.
	 2.
The silk cotton tree.
	 3. A vessel of the body.
	 4. An esculent root.
E.
  धृ to hold,  to uphold or support,  affix युच्,  भावे ल्युट्,  fem,  affix
ङीप् ।

Capeller Eng

English

 ध॑रण f.
  ई bearing,  holding
 m.
  N.
  of a
serpent-demon,  m.
  n.
  a cert.
   weight
 f.
  धरणी the earth
 n.
  holding, 
support,  bringing,  procuring. 

Yates

English

 धरण (णः-णं) 1.
m.
  n.
  Holding
 a
weight or measure.
m.
  Himāla-
ya mountain
 the sun
 world
breast
 a ridge.
f.
  The earth.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

धरण 	-	  dharaNa 	-	 adj.
  	-	 holding
ग्राहिन् 	-	  grAhin 	-	 adj.
  	-	 holding
उद्धृत 	-	  uddhRta 	-	 adj.
  	-	 holding
ग्रह 	-	  graha 	-	 adj.
  	-	 holding
ग्रहण 	-	  grahaNa 	-	 adj.
  	-	 holding
गृभि 	-	  gRbhi 	-	 adj.
  	-	 holding
धरुण 	-	  dharuNa 	-	 adj.
  	-	 holding
धर्णस 	-	  dharNasa 	-	 adj.
  	-	 holding
धान 	-	  dhAna 	-	 adj.
  	-	 holding
धार 	-	  dhAra 	-	 adj.
  	-	 holding
धारणक 	-	  dhAraNaka 	-	 adj.
  	-	 holding
धारय 	-	  dhAraya 	-	 adj.
  	-	 holding
धारयत् 	-	  dhArayat 	-	 adj.
  	-	 holding
धारयाण 	-	  dhArayANa 	-	 adj.
  	-	 holding
धारि 	-	  dhAri 	-	 adj.
  	-	 holding
धारिन् 	-	  dhArin 	-	 adj.
  	-	 holding
धृत् 	-	  dhRt 	-	 adj.
  	-	 holding
प्रग्रहवत् 	-	  pragrahavat 	-	 adj.
  	-	 holding
समन्वारब्ध 	-	  samanvArabdha 	-	 adj.
  	-	 holding
हरण 	-	  haraNa 	-	 adj.
  	-	 holding

Wilson

English

 धरण
mn.  (-णः-णं)
1 Holding,  possessing,  having.
2 A sort of measure,  a weight of ten Palas.
3 A weight of silver,  sixteen Māṣas.
m.
  (-णः)
1 The Himāla mountain considered as king of mountains.
2 The sun. 
3 A world.
4 A breast,  a female breast.
5 Rice.
6 A ridge of land answering the purpose of a bridge,  the edge of a river,  the
skirt of a mountain,  a bridge.
f.
  (-णी)
1 The earth.
2 The silk cotton tree.
3 A vessel of the body.
4 An esculent root.
E.
  धृ to hold,  to uphold or support,  affix ल्युट्,  fem.  affix ङीप्.

Apte 1890

English

 धरण a. (णी f.) [धृ-युच्] Bearing,  preserving,  holding,  &c. 
णः 1 A ridge of land serving the purpose of a bridge
 the side of a mountain. 
2 The world. 
3 The sun. 
4 The female breast. 
5 Rice,  corn. 
6 The Himālaya,  (as king of mountains). 
णं 1 Supporting,  sustaining,  upholding
 सारं धरित्रीधरणक्षमं च Ku. 1. 17
 धरणिधरणकिणचक्रगरिष्ठे Gīt. 1. 
2 Possessing,  bringing,  procuring,  &c. 
3 Prop,  stay,  support. 
4 Security. 
5 A measure of weight equal to ten palas. 

Monier Williams Cologne

English

 ध॑रण mf(ई)n.  bearing,  supporting,  VS.
 
 TĀr.

 ध॑रण m.
  a dike or bank,  L.
 

 the world,  L.
 

 the sun,  L.
 

 the female breast,  L.
 

 rice-corn,  L.
 

 N.
  of a king of the Nāgas,  Śatr.
 

 ध॑रण m.
  or n.
  a sort of weight variously reckoned as =
  10 Palas,  =
  16 silver Māṣakas,  =
  1 silver Purāṇa,  =
  1/10 Śatamāna,  =
  19 Niṣpāva,  =
  2/5 Karṣa,  =
  1/10 Pala,  =
  24 Raktikā,  Mn.
  
 Yājñ.
 
 Suśr.
 
 Var.
  &c.
  

 ध॑रण n.
  the act of bearing,  holding,  &c.
  ,  Kāv.
 

 bringing,  procuring (cf.   काम-)

 support,  prop,  stay (cf.   पृत्किवी-,  सवन.)

 a partic.  high number,  Buddh.
  (cf.   धमन,  धमर)

Monier Williams 1872

English

 धरण,  अस्,  ई,  अम्,  bearing,  holding
 preserving
(अस्),  m. a dike,  a bank,  a ridge of land answering
the purpose of a bridge &c.,  the side of a mountain
the world
 the sun
 the female breast
 rice,  corn
the Himālaya considered as king of mountains
 N.
of a king of the Nāgas
 (ई or धरणि,  इस्),  f. the
earth,  the soil,  the ground,  the Earth personified as
the wife of Dhruva
 a tubular vessel of the body,  a
vein
 a kind of bulbous plant,  an esculent root,  =
धारणीया,  धीर-पत्त्री,  कन्दालु,  कन्दाढ्य, 
दण्ड-कन्दक,  वन-कन्द,  सु-कन्दक
 the
silk-cotton tree,  = शाल्मलि
 a beam or rafter for a
roof
 N. of a dictionary (generally called धरणि
or धरणि-कोश)
 (अम्),  n. the act of holding, 
seizing,  possessing,  keeping,  bearing,  supporting,  sup-
port
 bringing,  procuring
 a support,  fastening, 
prop,  stay
 security
 a sort of weight variously
reckoned as = 10 Palas,  = 16 silver Māṣakas,  =
1 silver Purāṇa,  = (1/10) Śatamāna,  = 19 Niṣpāvas,  =
(2/5) Karṣa,  = (1/10) Pala,  = 24 Raktikās
 a particular
high number.
—धरण-प्रिया,  f.,  N. of the
goddess executing the commands of the nineteenth
Arhat.
—धरणि-गोणिग,  अस्,  m.,  N. of a man.
—धरणि-ज,  अस्,  m. ‘the son of the earth, ’ an
epithet of Aṅgiras or the planet Mars.
—धरणि-
धर,  अस्,  m. ‘the bearer of the earth, ’ an epithet
of Viṣṇu
 [cf. धरणी-धर।]
—धरणि-
मण्ड,  N. of a place.
—धरणि-स्थ,  अस्,  आ,  अम्, 
being or staying on earth.
—धरणी-कन्द,  अस्, 
m. an esculent root or bulb (= धरणी).
—ध-
रणी-कीलक,  अस्,  m. a mountain.
—धरणी-तल, 
अम्,  n. the surface of the earth.
—धरणी-तलश्री, 
ईस्,  m.,  N. of a king of the Kin-naras.
—धरणी-
धर,  अस्,  ई,  अम्,  ‘bearing or sustaining the earth, ’
epithet of the mythical elephants which are fabled
to support the earth
 (अस्),  m. epithet of Śeṣa
 of
Viṣṇu or Kṛṣṇa
 of Śiva
 a mountain
 a tor-
toise
 a king
 N. of several persons
 of a man of
the family of Maunin and son of Maheśvara
 of the
father of Śaśi-dhara
 of the father of Vāsu-deva and
grandfather of the author Hari-nātha
 of the father
of Dayā-śaṅkara
 of a scholiast on Manu
 of a
Bodhi-sattva
 (sometimes read धरणि-धर or
धरणीन्-धर।)
—धरणी-धृत्,  त्,  m. ‘sup-
porting the earth, ’ an epithet of Śeṣa.
—धरणी-
पति,  इस्,  m. ‘lord of the earth, ’ a king.
—धरणी-
पूर,  अस्,  m. the ocean (as ‘surrounding the earth’).
—धरणी-प्लव,  अस्,  m. the ocean (‘in which
the earth floats’).
—धरणी-भृत्,  त्,  त्,  त्,  bearing or
supporting the earth
 (त्),  m. a mountain
 a king
(also read धरणि-भृत्।)
—धरणी-मण्डल, 
अम्,  n. ‘the sphere of the earth, ’ the globe.
—ध-
रणी-रुह,  अस्,  m. ‘growing on the earth, ’ a tree
[cf. क्षिति-रुह् and क्षिति-रुह।]
—धरणीश्वर
(°णि-ईश्°),  अस्,  m. ‘lord of the earth, ’ an epithet of
Śiva.
—धरणीश्वर-राज,  अस्,  m. ‘king of the
lords of the earth, ’ N. of a Bodhi-sattva.
—ध-
रणी-सुत,  अस्,  m. ‘son of the earth, ’ an epithet of
Aṅgiras or the planet Mars
 (आ),  f. ‘the daughter
of the earth, ’ an epithet of Sītā,  wife of Rāma (as
produced from the soil by Janaka when he was
ploughing a spot to prepare it for a sacrifice).

Macdonell

English

 धरण dhár-aṇa,  a.
  (ī) bearing,  preserving
 🞄n.  holding,  supporting
 procuring (—°)
 support
 🞄m.  n.
  a certain weight (= ¤10¤ pālas).

Benfey

English

 धरण धरण,  i. e. धृ + अन, 
 I.
adj.
 ,  f.
  णी,  Preserving,  Hariv. 9643.
 II. f.
  णी,  and धरणि धरणि,  The
earth,  Rām.  2,  42,  2
 1,  44,  17.
 III.
n.
 
 1. Supporting,  Kumāras. 1,  17.
 2.
Support,  Hariv. 12823.
 3. A weight
of ten Palas,  Man.  8,  135
 136.

Apte Hindi

Hindi

धरण
वि* - धृ +  ल्युट्
"रखने वाला,  प्ररक्षण करने वाला,  संभालने वाला"

धरणः
पुं*
  - -
"टीला,  पर्वतपार्श्व"

धरणः
पुं*
  - -
संसार

धरणः
पुं*
  - -
सूर्य

धरणः
पुं*
  - -
स्त्री की छाती

धरणः
पुं*
  - -
"चावल,  अनाज,  हिमालय"

धरणम्
नपुं*
   - -
"सहारा देना,  निर्वाह कराना,  संभालना"

धरणम्
नपुं*
   - -
"कब्जे में करना,  लाना,  उपलब्ध करना"

धरणम्
नपुं*
   - -
"थूनी,  टेक,  सहारा"

धरणम्
नपुं*
   - -
सुरक्षा

धरणम्
नपुं*
   - -
दस पल के वजन का बट्टा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

धरण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯ
धरण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲೋಕ /ಜಗತ್ತು
धरण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ತನ
धरण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧಾನ್ಯ
धरण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರ್ಪರಾಜ
निष्पत्तिः - > धृञ् (धारणे) - "ल्युः" (३-१-१३४)
विस्तारः - > "धरणोऽहिपतौ लोके स्तने धान्ये दिवाकरे" - हेम० ।
धरण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೇತುವೆ
विस्तारः - > "धरणः पिण्डिलः सेतुः" - त्रिकाण्ड० ।
धरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧರಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > धृञ् (धारणे) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "यज्ञाङ्गयोनित्वमवेक्ष्य यस्य सारं धरित्रीधरणक्षमं च"
उल्लेखाः - > कुमा० १-१७
धरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹದಿನಾರು ಮಾಷಗಳ ತೂಕ
विस्तारः - > "रूप्यमाषौ द्विगुञ्जो वा धरणं षोडशैव ते" - वैज० ।
धरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತು ಪಲಗಳ ತೂಕ
प्रयोगाः - > "पलं सुवर्णाश्चत्वारः पलानि धरणं दश"
उल्लेखाः - > मनु० ८-१३५
धरण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೊತ್ತಿರುವ /ಧರಿಸಿರುವ

L R Vaidya

English

 DaraRa {% (I) a. (f. णी) %} Bearing,  holding.

 DaraRa {% (II) m. %} 1. A ridge of land answering the purpose of a bridge,  the side of a mountain
the world
the sun
the female breast
rice,  corn
the Himālaya,  king of mountains.

 DaraRa {% (III) n. %} 1. Holding,  upholding,  supporting,  धरणिधरणाकिणचक्रगरिष्ठे Git.G.i.,  K.S.i.17
prop,  support
security
a measure of weight equal to ten palas.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 dharaṇa, 
(1) nt. (in Skt. a certain weight),  a high number: Mvy 〔7726〕 = Tib. gzhal (weight) dpag
 cf. varaṇa
(2) m.,  n. of a yakṣa: Māy 〔13〕
 〔235.30〕.

Indian Epigraphical Glossary

English

 dharaṇa (CII 4),  name of a coin.
(IE 8-8),  a silver coin weighing 24 ratis (cf. JNSI,  Vol.
II,  pp. 28-29) or the half of a gadyāṇaka according to the Līlāvatī
silver coin of 32 ratis according Manu,  etc.
(IE 8-8),  same as kārṣāpaṇa or purāṇa.
(EI 3),  a gold coin or weight (320 ratis).
(JNSI,  Vol. XVI,  p. 44),  sometimes called śāna and ṭaṅka.

 dharaṇa,  old silver coin of 32 ratis (about 58 grains)
 also
called kārṣāpaṇa and purāṇa
 24 (actually about 20) ratis in
weight and half of gadyāṇa in value according to medieval autho-
rities
 otherwise called dramma,  śāna or ṭaṅka
 sometimes regarded
as a gold coin or weight equal to ten palas or 40 suvarṇas or niṣkas
(3200 ratis)
 cf. śalamāna (silver) = 10 dharaṇas (320 ratis).

Kridanta Forms

Sanskrit

धृ (धृ॒ङ् अवध्वंसने - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  धरणम्
अनीयर् =  धरणीयः - धरणीया
ण्वुल् =  धारकः - धारिका
तुमुँन् =  धर्तुम्
तव्य =  धर्तव्यः - धर्तव्या
तृच् =  धर्ता - धर्त्री
क्त्वा =  धृत्वा
ल्यप् =  प्रधृत्य
क्तवतुँ =  धृतवान् - धृतवती
क्त =  धृतः - धृता
शतृँ =  धरन् - धरन्ती
शानच् =  धरमाणः - धरमाणा

धृ (धृ॒ञ् धारणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  धरणम्
अनीयर् =  धरणीयः - धरणीया
ण्वुल् =  धारकः - धारिका
तुमुँन् =  धर्तुम्
तव्य =  धर्तव्यः - धर्तव्या
तृच् =  धर्ता - धर्त्री
क्त्वा =  धृत्वा
ल्यप् =  प्रधृत्य
क्तवतुँ =  धृतवान् - धृतवती
क्त =  धृतः - धृता
शानच् =  धरमाणः - धरमाणा

धृ (धृ॒ङ् अवस्थाने - तुदादिः - अनिट्)
ल्युट् =  धरणम्
अनीयर् =  धरणीयः - धरणीया
ण्वुल् =  धारकः - धारिका
तुमुँन् =  धर्तुम्
तव्य =  धर्तव्यः - धर्तव्या
तृच् =  धर्ता - धर्त्री
क्त्वा =  धृत्वा
ल्यप् =  प्रधृत्य
क्तवतुँ =  धृतवान् - धृतवती
क्त =  धृतः - धृता
शानच् =  ध्रियमाणः - ध्रियमाणा

धॄ (धॄ꣡ वयोहानौ इत्यन्ये - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् =  धरणम्
अनीयर् =  धरणीयः - धरणीया
ण्वुल् =  धारकः - धारिका
तुमुँन् =  धरितुम् / धरीतुम्
तव्य =  धरितव्यः / धरीतव्यः - धरितव्या / धरीतव्या
तृच् =  धरिता / धरीता - धरित्री / धरीत्री
क्त्वा =  धीर्त्वा
ल्यप् =  प्रधीर्य
क्तवतुँ =  धीर्णवान् - धीर्णवती
क्त =  धीर्णः - धीर्णा
शतृँ =  धृणन् - धृणती

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 धरण 2. f) zu streichen nach Zach. Beitr.

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
स्तनौ तु धरणावग्रे तयोः पिप्पलमेचकौ ॥ १२४ ॥
-wordlist-
 
धरण (पुं),  पिप्पल (पुं),  मेचक (पुं)

पुराणम्

English

धरणम् / DHARAṆA(M). A measure. In ancient times a dharaṇa was made up of ten palas. (manusmṛti).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 धरणं,  क्ली,
   (धरतीति । धृ + ल्युः ।) मानभेदः ।स तु चतुर्विंशतिरक्तिकारूपः । इति लीला-वती ॥
 पलदशमांशः । इति वैद्यकम् ॥
 (“अथमध्यमनिष्पावा वा एकोनविंशतिर्धरणम् ॥
”इति सुश्रुते चिकित्सितस्थाने ३१ अः ॥
धृ + ल्युट् ।) धारणम् । इति मेदिनी । णे,  ५४ ॥
(यथा,  कुमारे । १ । १७ ।“यज्ञाङ्गयोनित्वमवेक्ष्य यस्यसारं धरित्रीधरणक्षमञ्च ॥
”)

 धरणः,  पुं,
   (धृ + ल्युः ।) अद्रिपतिः । लोकः ।स्तनः । धान्यम् । दिवाकरः । इति हेमचन्द्रः ॥
सेतुः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 (वैद्यकमानविशेषः ।यथा,  पूर्व्वखण्डे प्रथमेऽध्याये शार्ङ्गधरेणोक्तम् ।“माषैश्चतुर्भिः शाणः स्याद्धरणः सनिगद्यते ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 धरण त्रि०
  धृ--युच् । १ धारके २ अद्रिपतौ ३ लोके ४ स्थले४ धान्ये ५ सूर्य्ये च पु०
  हेमच० । ७ अर्कवृक्षे ८ सेतौ त्रिका० ।“तुल्या यवाभ्यां कथिताऽत्र गुञ्जा वल्लस्त्रिगुञ्जो धरणंच तेऽष्टौ” लीला० उक्ते ९ चतुर्विंशतिरत्तिकामितेमानभेदे न०
  । “पलं सुवर्णाश्चत्वारः पलानि धरणं दशेति”मनूक्ते १० दशपलमितते ११ पलस्य दशमांशे वैद्यकपरिभाषा“माषैश्चतुर्भिः शाणः स्यात् धरणः स निगद्यते ।सुश्रुतोक्ते १२ चतुर्माषकपरिमाणे पु०
  । भावे ल्युट् ।१३ धारणे न०
  । “सारं धरित्रीधरणक्षमञ्च” कुमा० ।

Capeller

German

 ध॑रण f.
  ई tragend,  erhaltend. f.
  ई Erde
n.
  das Halten,  Tragen,  Bringen. 

Stchoupak

French

 धरण-
 -ई- ag. qui porte,  soutient 
 m.
  nt. mesure de poids 
 f.
  s.
v.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.