| YouTube Channel

धन्याक (dhanyAka)

 
शब्दसागरः
English
धन्याक
n.
 (-कं) A plant, bearing a small pungent seed used by the
Hindus as a condiment, (Coriandrum sativum. )
E.
 धन to produce,
(as grain, )
deriv.
irr
 . धन्यते भक्ष्यार्थिभिः । धनिया इति ख्याते पदार्थे ।
Yates
English
धन्याक (कं) 1.
n.
 A plant (Corian-
drum sativum).
Wilson
English
धन्याक
n.
 (-कं) A plant, bearing a small pungent seed used by the
Hindus as a condiment, (Coriandrum sativum. )
E.
 धन to produce, (as grain, )
deriv.
irr
 .
Apte
English
धन्याकम् [dhanyākam], 1 A plant bearing a small pungent seed used as a condiment.
The seed of this plant (coriander).
Apte 1890
English
धन्याकं 1 A plant bearing a small pungent seed used as a condiment.
2 The seed of this plant (coriander).
Monier Williams Cologne
English
धन्याक
n.
 Coriandrum Sativum,
L.
Monier Williams 1872
English
धन्याक, अम्, n. a plant bearing a small pun-
gent seed used by the Hindūs as a condiment,
Coriandrum Sativum.
Apte Hindi
Hindi
धन्याकम्
नपुं*
 - "धन्य + आकन्, नि*"
धनिये का पौधा
धन्याकम्
नपुं*
 - "धन्य + आकन्, नि*"
धनिया
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धन्याक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧನಿಯದ ಗಿಡ /ಕೊತ್ತುಂಬರಿ ಗಿಡ
धन्याक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊತ್ತುಂಬರಿ ಬೀಜ
निष्पत्तिः - > धन (धान्ये) - "आकः" (उ० ४-१५) । निपा० ।
L R Vaidya
English
DanyAka {% n. %} 1. A plant bearing a small pungent seed used as a condiment
2. the seed of this plant.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
क्षवः क्षुताभिजननो राजिका राजसर्षपः ॥ ४१८ ॥
आसुरी कृष्णिका चासौ कुस्तुम्बुरु तु धान्यकम् ।
धन्या धन्याकं धान्याकं मरीचं कृष्णमूषणम् ॥ ४१९ ॥
कोलकं वेल्लजं धार्मपत्तनं यवनप्रियम् ।
-wordlist-
क्षव (पुं), क्षुताभिजनन (पुं), राजिका (स्त्री), राजसर्षप (पुं), आसुरी (स्त्री), कृष्णिका (स्त्री), कुस्तुम्बुरु (पुंक्ली), धान्यक (क्ली), धन्या (स्त्री), धन्याक (क्ली), धान्याक (क्ली), मरिच (क्ली), कृष्ण (क्ली), ऊषण (क्ली), कोलक (क्ली), वेल्लज (क्ली), धार्मपत्तन (क्ली), यवनप्रिय (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धन्याकं,
क्ली,
 (धन्यते भक्षार्थिभिरिति । धन +“पिनाकादयश्च ।” उणां ४ । १५ । इत्याकप्रत्ययेननिपातनात् साधुः ।) धनिया इति ख्यातं शस्यम् ।तत्पर्य्यायः । छत्रा २ वितुन्नकम् ३ कुस्तुम्बुरु ४ ।इत्यमरः । २ । ९ । ३८ ॥
धान्यकम् ५ धन्यम् ५धनिकम् ७ धनीयकम् ८ कुस्तुम्बुरी ९ धान्या-कम् १० तुम्बुरु ११ धन्या १२ तुम्बुरी १३ धने-यकम् १४ । इति भरतधृतकोषान्तरम् ॥
धान-कम् १५ धान्यम् १६ धानेयम् १७ धनिका १८छत्राधान्यम् १९ सुगन्धि २० शाकयोग्यम् २१सूक्ष्मपत्रम् २२ जनप्रियम् २३ धान्यबीजम् २४वीजधान्यम् २५ वेधकम् २६ । इति राज-निर्घण्टः ॥
कुलटी २७ धेनिका २८ धन्यकम्२९ धाना ३० धानेयकम् ३१ । इति भावप्रकाशः ॥
अस्य गुणाः । मधुरत्वम् । शीतत्वम् । कषा-यत्वम् । पित्तज्वरकासतृषाच्छर्दिकफनाशित्वम् ।दीपनत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
स्निग्धत्वम् ।वृष्यत्वम् । मूत्रलत्वम् । लघुत्वम् । तिक्तत्वम् ।कटुत्वम् । वीर्य्यकारित्वम् । पाचनत्वन् । रोच-नत्वम् । ग्राहित्वम् । स्वादुपाकित्वम् । त्रिदोष-दाहश्वासामार्शःकृमिनाशित्वञ्च ॥
“आर्द्रन्तु तद्गुणं स्वादु विशेषात् पित्तनाशनम् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
“शिलायां साधु संपिष्टं धान्यकं वस्त्रगालितम् ।शर्करोदकसंमिश्रं कर्पूरादिसुसंस्कृतम् ॥
नवीने मृण्मये पात्रे स्थितं पित्तहरं परम् ॥
”राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धन्याक
पु०
 धन्यते भक्षार्थिभिः पिन्याकादि० नि० ।(धनिया) ख्याते पदार्थे “शिलायां साधुसम्पिष्टं धन्याकंवस्त्रगालितम् । शर्करोदकसम्मिश्रं कर्पूरादिसुसंस्कृतम् ।नवीने मृण्मये पात्रे स्थितं पित्तहरं परम्” भावप्र० ।