धन्य (dhanya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 धन्य mfn.
   (-न्य-न्या-न्यं)
	 1. Fortunate,  well fated,  lucky.
	 2. Good,  virtuous.
m.
  (-न्यः)
	 1. An infidel,  an atheist.
	 2. A virtuous or fortunate man. 
f.
  (-न्या)
	 1. Emblic myrobalan. 
	 2. A nurse.
	 3. Coriander.
	 n.
  (-न्यं)
Wealth.
 E.
  धन to produce,  (grain,  &c.) or धन wealth,  and यत् affix
of fitness.

Capeller Eng

English

 ध॑न्य a.
  having or bringing wealth,  wealthy,  opulent
rich in,  full of (—°)
 auspicious,  fortunate.

Yates

English

 धन्य (न्यः-न्या-न्यं)
a. Fortunate
 good.
f.
  Emblic myrobalan
 a nurse
coriander.
n.
  Wealth.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   धन्य  dhanya adj.
   opulent   
   भोगिन्  bhogin adj.
   opulent    
   अस्तिमत्  astimat adj.
   opulent   
   आढ्य  ADhya adj.
   opulent    
   धनाढ्य  dhanADhya adj.
   opulent   
   धनार्चित  dhanArcita adj.
   opulent    
   धनिक  dhanika adj.
   opulent   
   भवद्वसु  bhavadvasu adj.
   opulent    
   रेवत्  revat adj.
   opulent   
   वित्तवत्  vittavat adj.
   opulent    
   सञ्चयवत्  saJcayavat adj.
   opulent   
   विष्कम्भवत्  viSkambhavat adj.
   opulent    
   सधन  sadhana adj.
   opulent   
   सार्थ  sArtha adj.
   opulent    
   सोपद्रव  sopadrava adj.
   opulent   
   इभ्य  ibhya m.
   opulent    
   आढ्यचर  ADhyacara adj.
   once opulent   
   शालीन  zAlIna m.
   opulent householder   
   वसीयस्  vasIyas adj.
   more wealthy or opulent      
            

Wilson

English

 धन्य
mfn.
   (-न्यः-न्या-न्यं)
1 Fortunate,  well fated,  lucky.
2 Good,  virtuous.
m.
  (-न्यः)
1 An infidel,  an atheist.
2 A virtuous or fortunate man. 
f.
  (-न्या)
1 Emblic myrobalan. 
2 A nurse.
3 Coriander.
n.
  (-न्यं) Wealth.
E.
  धन to produce,  (grain,  &c.) or धन wealth,  and यत् affix of
fitness.

Apte

English

धन्य [dhanya],  a.
  [धनं लब्धा-यत्]

Bestowing or conferring wealth
 धन्यं यशस्यं पुत्रीयमायुष्यं विजयावहम् Mb.
 *  1.67. Ms.*
  3.16
 धन्यानि शास्त्राण्यवेक्षेत 4.19.

Wealthy,  rich opulent.

Blessed,  fortunate,  lucky,  happy
 धन्यं जीवनमस्य मार्गसरसः Bv.*
  1.16
4.37
 धन्या केयं स्थिता ते शिरसि M.*
  1.1.

Excellent,  good,  virtuous
 धन्यो$सि कृतकृत्यो$सि पावितं ते कुलं त्वया । यदविद्याबन्धमुक्त्या ब्रह्मीभवितु- मिच्छसि ॥ Vivekachūdāmaṇi.

Wholesome,  healthy
 (इदं पायसं) प्रजाकरं गृहाण त्वं धन्यमारोग्यवर्धनम् Rām.*
  1.16.19.

न्यः A lucky or blessed man,  a fortunate being
 धन्यास्तदङ्गरजसा मलिनीभवन्ति Ś.*
  7.17
 Bh.*
  1.41
 धन्यः को$पि न विक्रियां कलयते प्राप्ते नवे यौवने 1.72.

An infidel,  an atheist.

N.
  of a spell.

A source of wealth
 धन्यानामुत्तमं दाक्ष्यं धनानामुत्तमं श्रुतम् Mb.
 *  3.313.74.

न्या A nurse.

Myrobalan
 L.
  D. B.

न्यम् Wealth,  treasure.

Comp.
  वादः an expression of thanks,  thanksgiving.

praise,  applause.

Apte 1890

English

 धन्य a. [धनं लब्धा 
यत्] 1 Bestowing or conferring wealth
 Ms. 3. 106,  4. 19. 
2 Wealthy,  rich,  opulent. 
3 Blessed,  fortunate,  lucky,  happy
 धन्यं जीवनमस्य मार्गसरसः Bv. 1. 16,  4. 37
 धन्या केयं स्थिता ते शि रसि Mu. 1. 1. 
4 Excellent,  good virtuous. 
न्यः 1 A lucky or blessed man,  a fortunate being
 धन्यास्तदंगरजसा मलिनीभवंति Ś. 7. 17
 Bh. 1. 41
 धन्यः कोऽपि न विक्रियां कलयते प्राप्ते नवे यौवने 1. 72. 
2 An infidel,  an atheist. 
3 N. of a spell. 
न्या 1 A nurse. 
2 Coriander. 
न्यं 1 Wealth,  treasure. 
2 Coriander. 
Comp. 
वादः {1} an expression of thanks,  thanksgiving. {2} praise,  applause. 

Monier Williams Cologne

English

 ध॑न्य a mfn.
   bringing or bestowing wealth,  opulent,  rich (ifc.  full of),  RV.
   &c.
   &c.
  

 fortunate,  happy,  auspicious,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 good,  virtuous,  L.
  (cf.   धनिक)

 wholesome,  healthy,  Car.
 

 ध॑न्य m.
  infidel,  atheist,  W.
 

 a spell for using or restraining magical weapons,  R.
 

 Vatica Robusta,  L.
 

 N.
  of a man,  Rājat.
  (cf.   Pāṇ.
  iv,  1,  110 g. अश्वादि)

 of the Vaiśyas in Krauñca-dvīpa,  VP.
  

 ध॑न्य n.
  treasure,  wealth,  L.
 

 धन्य b धन्यक etc.  See col. 1.

Monier Williams 1872

English

 धन्य,  अस्,  आ,  अम्,  bringing wealth,  bestowing
opulence (Ved.)
 opulent,  wealthy,  rich
 fortunate, 
happy,  blest,  lucky,  auspicious
 good
 virtuous
(अस्),  m. a fortunate or virtuous man
 an infidel, 
atheist
 N. of a spell for using or restraining magi-
cal weapons
 N. of a man
 (आ),  f. a nurse
 Emblic
Myrobalan
 coriander
 (अम्),  n. treasure,  wealth
coriander.
—धन्य-ता,  f. or धन्य-त्व,  अम्,  n.
good fortune,  fortunate condition,  good luck
 opu-
lence.
—धन्यम्-मन्य,  अस्,  आ,  अम्,  considering
one's self happy,  thinking one's self fortunate.
—धन्य-वाद,  अस्,  m. thanksgiving,  thankful-
ness,  thanks,  praise,  applause.
—धन्य-स्तोत्र,  अम्, 
n. ‘the praise of the blessed, ’ N. of a short philo-
sophical poem ascribed to Śaṅkarācārya.

 धन्य धन्य। See p. 447,  col. 3.

Macdonell

English

 धन्य dhán-ya,  a.
  wealthy
 procuring wealth
 🞄auspicious,  salutary
 happy,  fortunate
 —°,  🞄abounding in
 m.
  N..

Benfey

English

 धन्य धन्य i. e. धन + य, 
 I. adj.
 
 1. Bringing wealth,  Man.  4,  19.
 2.
Auspicious,  MBh. 8,  3606.
 3. For-
tunate,  MBh. 13,  937.
 II. m.
  A kind
of spell,  Rām.  1,  31,  8 Gorr.

Apte Hindi

Hindi

धन्य
वि* - धन् + यत्
धन प्रदान करने वाला

धन्य
वि* - धन् + यत्
"दौलतमंद,  धनी,  मालदार"

धन्य
वि* - धन् + यत्
"सौभाग्यशाली,  भाग्यवान्,  महाभाग,  ऐश्वर्यशाली"

धन्य
वि* - धन् + यत्
"श्रेष्ठ,  उत्तम,  गुणवान्"

धन्यः
पुं*
  - -
"भाग्यवान् या सौभाग्यशाली,  किस्मत वाला व्यक्ति"

धन्यः
पुं*
  - -
"काफिर,  नास्तिक"

धन्यः
पुं*
  - -
जादू

धन्यम्
नपुं*
   - -
"दौलत,  कोष"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

धन्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪುಣ್ಯಶಾಲಿ /ಅದೃಷ್ಟವಂತ
निष्पत्तिः - > "यत्" (४-४-८४)
व्युत्पत्तिः - > धनं लब्धा
प्रयोगाः - > "धन्या केयं स्थिता ते शिरसि शशिकला किन्नु नामैतदस्याः"
उल्लेखाः - > मुद्रा० १-१
विस्तारः - > "धन्यं पुण्यवति त्रिषु"- मेदि० ।
धन्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಣವಂತ /ಐಶ್ವರ್ಯವಂತ
विस्तारः - > "धन्यो धनवति स्मृतः" - विश्व० ।
धन्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ /ಧನಲಾಭಕ್ಕೆ ನಿಮಿತ್ತವಾದ
निष्पत्तिः - > "यत्" (५-१-३९)
व्युत्पत्तिः - > धनस्य निमित्तम्
धन्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಧನಕ್ಕೆ ಹಿತವಾದ
निष्पत्तिः - > "यत्" (५-१-५)
व्युत्पत्तिः - > धनाय हितम्
प्रयोगाः - > "धनं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं वाताथिपूजनम्"
उल्लेखाः - > मनु० ३-१०६
धन्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದ /ಕೃತಾರ್ಥನಾದ /ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ
धन्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉದಾರ /ದೊಡ್ಡ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು
विस्तारः - > "उदारोदीर्णधन्यास्तु महात्मा सुकृतीनि च" - वैज० ।
धन्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶ್ಲಾಘ್ಯವಾದ /ಉತ್ತಮವಾದ /ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ
धन्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > "यत्" (४-४-८४)
व्युत्पत्तिः - > धनं लब्धा देवकीजन्मधनलाभात्
प्रयोगाः - > "सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "धन्यस्तु देवकीजन्मधनलाभादिति स्मृतः" - निरुक्तिः ।

L R Vaidya

English

 Danya {% (I) a. (f. न्या) %} 1. Bestowing wealth,  M.iii.106
opulent,  wealthy
fortunate,  happy,  lucky,  blessed,  धन्या केयं स्थिता ते शिरसि Mud.i.
good,  virtuous.

 Danya {% (II) m. %} 1. A lucky man,  तांबूलीदलपूगपूरितमुखा धन्याः सुखं शेरते Bhartr.i.41
 2. a worthy man,  an extraordinary man,  धन्यः कोपि न विक्रियां कलयति प्राप्ते नवे यौवने Bhartr.i.72
 3. an infidel,  an atheist.

 Danya {% (III) n. %} Treasure,  wealth.

Bopp

Latin

 धन्य (a धन s. य) dives,  fortunatus,  felix. IN. 4. 16.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 धन्य poet. Padyāvalī. See Vaidyadhanya.

Lanman

English

 dhánya,  a. wealthy
 fortunate. [dhana.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  कृतार्थ,  कृतकृत्य,  धन्य
adjective
 
यः स्वस्य कार्यस्य सिध्यर्थेन प्रसन्नः सन्तुष्टः च अभवत्।
 "ईश्वरस्य कृपया मम जीवनं कृतार्थम् अभवत्।"

Synonyms:
  सौभाग्यवत्,  भाग्यवान्,  धन्य
adjective
 
यस्य भाग्यम् अस्ति।
 "एतस्य पुरस्कारस्य लब्धा भाग्यवान् भवान् प्रथमः।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skal ldan
१) धन्य २) भगवति (?) ३) भगवत् ४) भविक ५) भव्य ६) भागिन् ७) योग्य

kha rje
१) देव २) धन्य ३) पुष्कर

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
सुकृती पुण्यवान्धन्यो मित्रयुर्मित्रवत्सलः ।
-wordlist-
 
सुकृतिन् (पुं),  पुण्यवत् (पुं),  धन्य (पुं),  मित्रयु (पुं),  मित्रवत्सल (पुं)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 धन्यः,  पुं,
   (धनाय हितः । धन + यत् ।) अश्वकर्ण-वृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥

 धन्यः,  त्रि,  (धनाय हितः । धन + यत् ।) पुण्य-वान् । सुकृती । इत्यमरः । ३ । १ । ३ ॥
“स्वनामा पुरुषो धन्यः पितृनामा च मध्यमः ।अधमो भ्रातृनामा च मातृनामाधमाधमः ॥
”इति गोयीचन्द्रधृतपद्यम् ॥
धन्यत्वकथनं यथा,  --सनत्कुमार उवाच ।“विस्तीर्णबालुकामध्ये कच्छपः शतयोजनः ।भीतश्च कम्पितस्तत्र दृष्टो दुःखी च शुष्कितः ॥
निःसारितो राघवेण मीनेन च महात्मना ।धन्योऽसीति मयोक्तश्च नाहं धन्य उवाच सः ॥
क्षीरोदसागरो धन्यो जन्तवो यत्र मद्बिधाः ।भवान् धन्योऽसि क्षीरोद ! तेनोक्तो नाहमेव च ॥
धन्या वसुन्धरा देवी यत्रैव सप्त सागराः ।धन्यासि वसुधेत्युक्ता नाहमेवेत्युवाच सा ॥
धन्योऽनन्तो ममाधारः कृष्णांशो नागराड्विभुः ।धन्योऽसीत्युक्तः परमो धन्यो नाहमुवाच सः ॥
धन्यश्च भगवान् ब्रह्मा विधाता जगतामपि ।धन्योऽसि तत्र धाता च धन्यो नाहमुवाच सः ॥
धन्यो महेश्वरो देवो योगीन्द्राणां गुरोर्गुरुः ।धन्योऽसीत्युक्तः शम्भुश्च धन्यो नाहमुवाच सः ॥
धन्यो गणेश्वरो देवो देवानां प्रवरः परः ।देवेषु धन्यो मान्योऽसीत्युक्तो गणपतिर्मया ॥
नाहं धन्यो मुनिश्रेष्ठ ! सस्मितश्चेत्युवाच सः ।धन्या वेदाश्च चत्वारः कर्म्माणि यद्व्यवस्थया ॥
तस्माद्धन्याश्च ते वेदा गच्छ तत्र मनीषिणः ।यूयं धन्याश्च मान्याश्चेत्युक्ता वेदा मया ततः ॥
ऊचुस्ते न वयं धन्या यज्ञसंघश्च साम्प्रतम् ।वयं व्यवस्थाकर्त्तारो यज्ञौघः फलदः स्वयम् ।तस्माद्धन्यः स एवापि गच्छ गच्छ महामुने ! ॥
धन्योऽमि यज्ञसं घोऽसीत्युक्तस्तत्र मया विभो ! ।ऊचुस्ते न वयं धत्या घन्यं कर्म्म शुभं मुने ! ॥
शुभकर्म्मासि धन्यं त्वं नाहं धन्यमुवाच तत् ।श्रीकृष्णः परमात्मा च धन्यो मान्यश्च निश्चितम् ॥
धन्योऽसीति मयोक्तश्च दक्षिणाभिः सहेति च ।इत्युक्तो भगवताप्यत्र कथितं सर्व्वकारणम् ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे ८७ अः ॥
(धनं लब्धा । धन + “धनगणं लब्धा ।” ४ । ४ ।८४ । इति यत् । धनलब्धा ॥
 पुं,
   धनस्य निमित्तंसंयोगो उत्पातो वा । “गोद्व्यचोऽसंख्या परि-माणाश्वादेर्यत् ।” ५ । १ । ३९ । इति यत् ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 धन्य त्रि०
  धनं लब्धा “धनगणं लब्धा” पा० यत् । धनस्य निमित्तंसंयोग उत्पातो वा “गोद्व्यच” पा० यत् । धनाय हितंवा यत् । १ धनस्य लब्धरि २ धननिमित्ते संयोगादौ ३ धन-प्रयोजनके ४ धनाय हिते ५ श्लाघ्ये च । ६ अश्वकर्णवृक्षे पु०
 राजनि० ७ सुखवति ८ सुकृतिनि त्रि०
  अमरः । “धन्यासिवैदर्भि! गुणैरुदारैः” नैष० । “धन्यास्ता गुणरत्न-रोहणभवो धन्या मृदन्यैव सा” सा० द० । “धन्योऽसियस्य हरिरेष समक्ष एव” माघः । “धन्यं यशस्यमा-युष्यं स्वर्ग्यं चातिथिपूजनम्” मनुः । ९ कृतार्थे त्रि०
  ।१० विष्णौ पु०
  “सुमेधा मेधजो धन्यः” विष्णुस० । “धन्यःकृतार्थः” भा० । ११ आमलक्यां धात्र्याम् १२ उपमातरिमेदि० १३ पिण्डारकवनदेवताभेदे च स्त्री १४ धन्याके स्त्रीहेमच० ।

Capeller

German

 ध॑न्य beute- o. schätzereich,  reich an (—°)
segenspendend,  glückbringend,  glücklich, 
heilsam,  gesund.

Grassman

German

 dhánya,  dhánia,  a.,  n. (von dhána) 1〉 a. beutereich,  schatzreich
 2〉 n. Schatz. — Vgl. jīvá-dhanya.
-iāya 1〉 vā́jāya {798, 34}.
-iā [n.] 2〉 {235, 16} (víśvāni).
-yā [f.] dhiṣáṇā {395, 8}
 {452, 3}.

Burnouf

French

 धन्य धन्य a. (धन
 sfx. य) riche,  opulent.
-- S. f.
  धन्या nourrice.
		 Coriandre
 phyllanthus emblica ou
myrobalan,  bot.
धन्याक n.
  coriandre.

Stchoupak

French

 धन्य-
 a. riche 
 auspicieux,  qui porte bonheur 
 heureux 
 m.
  formule
magique relative aux armes 
 nt. félicité 
 bénédiction 
richesse 
 -ता- f.
  bonne chance,  bonheur,  félicité 
 richesse.
धन्यं-मन्य- a. qui se croit heureux.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.