| YouTube Channel

धनद (dhanada)

 
शब्दसागरः
English
धनद
mfn.
(-दः-दा-दं) Beneficent, liberal, who gives away pro-
perty, &c.
m.
(-दः) A name of KUVERA.
E.
धन wealth, देङ् to
drink, or दा to give, affix क, or धनं दयते दे पालने
Capeller Eng
English
धनद
a.
giving money or wealth, munificent, liberal
m.
E.
of Kubera,
N.
of a serpent-demon &
sev.
men.
Yates
English
धन-द (दः) 1.
m.
Kuvera. a. Liberal.
Spoken Sanskrit
English
धनद - dhanada -
adj.
- liberal
धनद - dhanada -
adj.
- wealth-giving
धनद - dhanada -
m.
- Indian Oak [ Barringtonia acutangula - Bot. ]
धनद - dhanada -
m.
- guhyaka
धनद - dhanada -
n.
- kind of house
धनद - dhanada -
m.
- guhyaka
गुह्यकाधिपति - guhyakAdhipati -
m.
- lord of the guhyakas
गुह्यकपूजन - guhyakapUjana -
n.
- worship of the guhyakas
गौह्यक - gauhyaka -
adj.
- relating to the guhyakas
निधिगुह्यकाधिप - nidhiguhyakAdhipa -
m.
- lord of the treasures and guhyakas
धनद - dhanada -
adj.
- wealth-giving
वसुधा - vasudhA -
adj.
- giving wealth
भुवद्वसु - bhuvadvasu -
adj.
- giving wealth
धनदेश्वर - dhanadezvara -
m.
- wealth giving lord
अनवभ्रराधस् - anavabhrarAdhas -
adj.
- having or giving undiminished wealth
Wilson
English
धनद
mfn.
(-दः-दा-दं) Beneficent, liberal, who gives away
property, &c.
m.
(-दः) A name of KUVERA.
E.
धन wealth, देङ् to drink, or दा to give, affix क.
Monier Williams Cologne
English
धन—द mf(आ)n. ‘w°-giving’, liberal,
Kām.
धन—द
m.
Barringtonia Acutangula,
L.
N.
of Kubera,
MBh.
R.
&c.
a Guhyaka,
L.
N.
of a servant of Padma-pāṇi,
W.
of sev. men, Siṃhās.
of a monkey,
RāmatUp.
of a mountain,
MBh.
धन—द
n.
a kind of house,
Gal.
Benfey
English
धनद धन-द,
I.
adj.
Liberal,
Kām. Nītis. 3, 23.
II.
m.
A name
of Kuvera, Rām. 3, 39, 20.
Apte Hindi
Hindi
धनदः
पुं*
धनम्- दः -
उदार या दानशील व्यक्ति
धनदः
पुं*
धनम्- दः -
कुबेर का विशेषण
धनदः
पुं*
धनम्- दः -
अग्नि का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धनद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಬೇರ
निष्पत्तिः - > डुदाञ् (दाने) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > धनं ददाति
धनद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇಹದೊಳಗಿರುವ ಒಂದು ವಾಯು /ಧನಂಜಯ ವಾಯು
धनद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ /ಬೆಂಕಿ
प्रयोगाः - > "धनमिच्छेत् हुताशनात्"
धनद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ರಕವೃಕ್ಷ
धनद
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಣವನ್ನು ಕೊಡುವವನು
विस्तारः - > "धनदस्तु कुबेरे स्यात् पुल्लिङ्गो दातरि त्रिषु" - मेदि०
L R Vaidya
English
Dana-da {% m. %} 1. a liberal man
2. an epithet of Kubera, R.ix.25, xii.52, 88, xvii.80
3. a name of fire.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
धनदायिन्, धनद, धनदत्त
adjective
यः धनं यच्छति।
"एषा संस्था दीनानां कृते धनदायिनी अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
श्रीदः सितोदरकुहेशसखाः पिशाचकीच्छावसुस्त्रिशिर ऐलबिलैकपिङ्गाः
पौलस्त्यवैश्रवणरत्नकराः कुबेरयक्षौ नृधर्मधनदौ नरवाहनश्च १८९
कैलासौका यक्षधननिधिकिंपुरुषेश्वराः
-wordlist-
श्रीद (पुं), सितोदर (पुं), कुह (पुं), ईशसख (पुं), पिशाचकिन् (पुं), इच्छावसु (पुं), त्रिशिरस् (पुं), ऐलविल (पुं), एकपिङ्ग (पुं), पौलस्त्य (पुं), वैश्रवण (पुं), रत्नकर (पुं), कुबेर (पुं), यक्ष (पुं), नृधर्मन् (पुं), धनद (पुं), नरवाहन (पुं), कैलासौकस् (पुं), यक्षेश्वर (पुं), धनेश्वर (पुं), निधीश्वर (पुं), किम्पुरुषेश्वर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
ऐलविल
ऐलविल, पौलस्त्य, वैश्रवण, किन्नरेश्वर, धनद, श्रीद, श्रीकण्ठसख, मनुष्यधर्मन्, धनाध्यक्ष, उत्तराशापति, यक्ष, कुबेर, नरवाहन, गुह्यक, राजराज, धनिन्, पुण्यजनेश्वर
ऐलविलः पौलस्त्यो वैश्रवणः किन्नरेश्वरो धनदः
श्रीदः श्रीकण्ठसखो मनुष्यधर्मा धनाध्यक्षः ७८
उत्तराशापतिर्यक्षः कुवेरो नरवाहनः
गुह्यको राजराजश्च धनी पुण्यजनेश्वरः ७९
verse 1.1.1.78
page 0010
इन्द्र
इन्द्र, अनल, यम, नैरृत, वरुण, मरुत्, धनद, रुद्र, दिक्पालाः
इन्द्रानलयमनैर्ऋतवरुणमरुद्धनदरुद्रदिक्पालाः १००
verse 1.1.1.100
page 0013
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
ध, धीर, धनद, धन
दं कलत्रं तथा धं धीरे धनदे धने २५
verse 1.1.1.25
page 0121
Mahabharata
English
Dhanada^1 = Kubera, q.v.
Dhanada^2, a follower of Kubera. § 269 (Vaiśravaṇasabhāv.): II, 10, 397 (among the Yakshas in the palace of Kubera).
Dhanada^3, a mountain(?). § 731b (Ashṭāvakra-Diksamvāda): XIII, 19, 1396 (“the dominions of the Lord of Treasures, PCR.).
Dhanada^4 = Śiva (1000 names^1).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धनदः,
पुं,
(धनं दयते पालयतीति दे पालने +“आतोऽतुपसर्गे कः ।” इति कः ।)कुबेरः इत्यमरः ७२
(यथा, देवीभागवते ४० ।“त्रिविष्टपं ग्रहीष्यामि जित्वेन्द्रं वरुणं यमम् ।धनदं पावकञ्चैव चन्द्रसूर्य्यौ विजित्य
”ब्रह्मा अस्य तपसा सन्तुष्ट एनं धनेशं चकार ।यथा, अध्यात्मरामायणे ३८ ।“ददौ तत्तपसा तुष्टो ब्रह्मा तस्मै वरं शुभम् ।मनोऽभिलषितं तस्य धनेशत्वमखण्डितम्
”)हिज्जलवृक्षः इति राजनिर्घण्टः
(धनदःआश्रयित्वेनास्त्यस्येति अच् हिमवत एक-देशः यथा, महाभारते १३ १९ १६ ।“धनदं समतिक्रम्य हिमवन्तञ्च पर्व्वतम्
”धनं ददातीति दा + कः ।) दातरि, त्रि ।इति मेदिनी दे, ३२
(यथा, कामन्दकीय-नीतिसारे २३ ।“उद्वेजयति भूतानिक्रूरवाक् धनदोऽपि सन्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धनद
पु०
धनं दयते देङ--पालने धनं ददाति दा--दाने वाक कुवेरे अमरः धनदातरि
त्रि०
मेदि० देवीभेदे स्त्रीण्वुल् धनदायिकाऽपि तत्र “ध्यायेत् कल्पतरोर्मूले देवींतां धनदायिकाम्” तन्त्रसारे तन्मन्त्रध्यानादिकं दृश्यम् ।कुवेरश्च पुलस्त्यपुत्रस्य विश्रवसः पुत्रः तत्कथा रामा० उ०३ अ० उक्ता “अथ पुत्रः पुलस्त्यस्य विश्रवा मुनिपुङ्गवः ।अचिरेणैव कालेन पितेव तपसि स्थितः सत्यवान् शी-लवान् दान्तः स्वाध्यायनिरतः शुचिः सर्वभोगेष्वसंसक्तो नित्यं धर्मपरायणः ज्ञात्वा तस्य तु तद्-वृत्तं भारद्वाजो महामुनिः ददा विश्रवसे भार्य्यांस्वसुतां देववर्णिनीम् प्रतिगृह्य तु धर्मेण भरद्वाजसुतांतदा मुदा परमया युक्तो विश्रवा मुनिपुङ्गवः सतस्यां वीर्य्यसम्पन्नमपत्यं परमाद्भुतम् जनयामास धर्मज्ञःसर्वैर्ब्रह्मर्गुणैर्वृतम् तस्मिन् जाते तु संहृष्टः संबभूवपितामहः दृष्ट्वा श्रेयस्करीं बुद्धिं धनाध्यक्षोभविष्यति नाम चास्याकरोत् प्रीतः सार्धं देवर्षि-भिस्तदा यस्माद्विश्रवसोऽपत्यं सादृश्याद्विश्रवा इव ।तस्माद्विश्रवणो नाम भविष्यत्येष विश्रुतः” “स तु वैश्रव-णस्तत्र तपोवनगतस्तदा अवर्धताहुतिहुती महा-तेजा यथाऽनलः तस्याश्रमपदस्थस्य बुद्धिर्जज्ञे महा-त्मनः चरिष्ये परमं धर्मं धर्मो हि परमा गतिः ।स तु वर्षसहस्राणि तपस्तप्त्वा महावने यन्त्रितोनियमैरुग्रैश्चकार सुमहत्तपः पूर्णे वर्षसहस्रान्ते तं तंविधिमकल्पयत् जलाशो मारुताहारो निराहार-स्तथैव एवं वर्षसहस्राणि जग्मुस्तान्येकवर्षवत् ।अथ प्रीतो महातेजाः सेन्द्रैः सुरगणैः सह गत्वातस्याश्रमपदं ब्रह्मेदं वाक्यमब्रवीत् परितुष्टोऽस्मि तेवत्स! कर्मणानेन सुव्रत! वरं वृणीष्व भद्रन्ते वरा-र्हस्त्वं महामते
अथाब्रवीद्बैश्रवणः पितामहसुप-स्थितम् भगवन्! लोकपालत्वमिच्छेयं लोकरक्षणम् ।अथाब्रवीद्वैश्रवणं वाढमित्येव हृष्टवत् अहं वै लोकपालानां चतुर्थं स्रष्टुमुद्यतः यमेन्द्रवरुणानां चपदं यत्तव चेप्सितम् तद्गच्छ वत्स! धर्मज्ञ! निधीश-त्वमवाप्नुहि शक्राम्बुपयमानां चतुर्थस्त्वं मवि-ष्यसि एतच्च पुष्पकं नाम विमानं सूर्य्यसन्निभम् ।प्रतिगृह्णीष्व यानार्थं त्रिदशैः समतां व्रज स्वस्ति तेऽस्तुगमिष्यामः सर्वं एव यथागतम् कृतकृत्यावयं तात!दत्त्वा तव वरद्वयम् इत्युक्त्वा गतो ब्रह्मा स्वस्थानंत्रिदशैः सह गतेषु ब्रह्मपूर्वेषु देवेष्वथ नभस्तलम् ।धनेशः पितरं प्राह प्राञ्जलिः प्रयतात्मवान् भगवन्!लब्धवानस्मि वरमिष्टं पितामहात् निवासनं मे देवोविदधे प्रजापतिः तं पश्य भगवन्! कञ्चिन्निवासंसाधु मे प्रमो! पीडा भवेद्यत्र प्राणिनो यस्यकस्यचित् एवमुक्तस्तु पुत्रेण विश्रवा मुनिपुङ्गवः ।वचनं प्राह धर्मज्ञ! श्रूयतामिति सत्तम! दक्षिणस्यो-दधेस्तीरे त्रिकूटो नाम पर्वतः तस्याग्रे तु विशाला सामहेन्द्रस्य पुरी यथा लङ्का नाम पुरी रम्या निर्मिताविश्वकर्मणा राक्षसानां निवासार्थं यथेन्द्रस्यामरा-वती तत्र त्वं वस भद्रन्ते लङ्कायां नात्र संशयः” ।तस्य धनाध्यक्षत्वात् धनदत्वम् “यथा साधारणीभूतंनामास्य ध्रनदस्य च” रघुः धनञ्जयरूपे वायौ
पु०
धन-पतिशब्दे दृश्यम् वह्नौ चित्रकवृक्षे
पु०
Capeller
German
धनद Reichtum spendend, freigebig
Bein.
Kubera's, Mannsname.