| YouTube Channel

धट (dhaTa)

 
शब्दसागरः
English
धट
m.
 (-टः)
1. A balance, a pair of scales.
2. the sign Libra.
3.
Ordeal by the balance.
f.
 (-टी)
1. Old cloth or raiment.
2. A piece
of cloth worn over the privities.
E.
 धण् to sound, and ट substi-
tuted for ण, affix अच्.
Capeller Eng
English
धट
m.
 pair of scales, balance
f.
 ई a rag of cloth.
Yates
English
धट (टः) 1.
m.
 A balance
Libra
an ordeal
piece of old cloth.
Spoken Sanskrit
English
धट dhaTa
m.
 balance or the scale of a balance
धट dhaTa
m.
 ordeal by the balance
धट dhaTa
m.
 sign of the zodiac Libra
Wilson
English
धट
m.
 (-टः)
1 A balance, a pair of scales.
2 The sign Libra.
3 Ordeal by the balance.
f.
 (-टी)
1 Old cloth or raiment.
2 A piece of cloth worn over the privities.
E.
 धण to sound, and ट substituted for ण, affix अच्.
Apte
English
धटः [dhaṭḥ], 1 A balance, a pair of scales.
Ordeal by the balance.
The sign Libra of the zodiac.
Apte 1890
English
धटः 1 A balance, a pair of scales.
2 Ordeal by the balance.
3 The sign Libra of the zodiac.
Monier Williams Cologne
English
धट
m.
 (prob.
fr.
 √ ध्रि like भट
fr.
 √ भृ) a balance or the scale of a b°,
Hcat.
 (cf. तुला-)
ordeal by the b°,
Mit.
the sign of the zodiac Libra,
Jyot.
Monier Williams 1872
English
धट धट, अस्, m. (probably a Prākṛt form
of धर्तृ, derived from the nom. sing. धर्ता and
rt. धृ, like भट्, भाट, भाटक, भाटि fr. rt.
भृ
cf. तुला-धट and तुलया धृ under तुला),
a balance, the scale of a balance, a pair of scales
the sign of the zodiac Libra
ordeal by the balance
(ई), f. old cloth or raiment
a piece of cloth worn
over the privities.
—धटी-दान, अम्, n. giving old
cloth to a woman after impregnation.
Macdonell
English
धट dhaṭa,
m.
 [dhar-tra, weighter], scale of 🞄a balance
ī,
f.
 loin-cloth.
Benfey
English
धट धट (probably a dialectical
form of धर्तृ, based on the nom. sing.
धर्ता),
m.
 The scale of a balance,
Mit. 140, 1, below.
Apte Hindi
Hindi
धटः
पुं*
 - "ध+ अट् + अच्, शक* पररुपम्"
"तराजू, तराजू के पलड़े"
धटः
पुं*
 - "ध + अट् + अच्, शक* पररुपम्"
तराजू द्वारा कठोर परीक्षा
धटः
पुं*
 - "ध + अट् + अच्, शक* पररुपम्"
तुला राशि
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಕ್ಕಡಿ /ತ್ರಾಸು
निष्पत्तिः - > अट (गतौ) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > धं धनं अटति गच्छतिप्राप्नोति
धट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಕ್ಕಡಿಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಪರೀಕ್ಷೆ
धट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತುಲಾರಾಶಿ
प्रयोगाः - > "सिंहो वृषश्च मेषश्च कन्या धन्वी धटो घटः । अर्कादीनां त्रिकोणानि मूलानि राशयः क्रमात् ॥"
L R Vaidya
English
Dawa {% m. %} 1. A balance, a pair of scales
2. the sign Libra of the zodiac.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धटः,
पुं,
 (धं धनं अटति गच्छति प्राप्नोति तोल्य-त्वेनेति । ध + अट् + अच् । शकन्ध्वादित्वात्साधुः ।) तुला । इत्यमरः । ३ । ५ । १७ ॥
तराजु इति धाडा इति च भाषा । (एत-न्निरुक्तिर्यथा, --“धकाराद्धर्म्ममुद्दिष्टं टकारात् कुटिलं नरम् ।धृतो धारयसे यस्माद्धटस्तेनाभिधीयते ॥
”इति दिव्यतत्त्वधृतवचनम् ॥
)तुलाराशिः । यथा, च्योतिस्तत्त्वे ।“सिंहो वृपश्च मषश्च कन्या धन्वी धटो घटः ।अर्कादीनां त्रिकोणानि मूलानि राशयःक्रमात् ॥
”तुलापराक्षा । इति परीक्षातत्त्वम् ॥
अस्य विवरणं तुलाशब्दे द्रष्टव्यम् ॥
(धर्म्मः ।इति विष्णुनारदौ ॥
यथा, --“अर्च्चयेत्तु धटं पूर्व्वं ततः शिष्टांश्च पूजयेत् ॥
”इति दिव्यतत्त्वधृतवचनम् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धट
पु०
 धन--शब्दे “पुंसि घः” पा० नस्य टः । १ तुलायाम्उन्मानार्थं मानदण्डभेदे अमरः । तदुपलक्षिते २ तुलाराशौ“सिंहो वृषश्च मेषश्च कन्या धन्वी धटो घटः । चर्कादीनांत्रिकोणानि मूलानि राशयः क्रमात्” ज्यो० त० ।३ परीक्षाभेदे तन्निरुक्तिः पितामहेन दर्शिता यथाधकाराद्धर्ममुद्दिष्टं टकारात् कुटिलं नरम् । धृतं धारयतेयस्मात् धटस्तेनाभिधीयते” । तुलाशब्दे ३३३१ पृष्ठादौदृश्यम् । “धटोऽग्निरुदकञ्चैव विषं कोशस्तु पञ्चमः ।षष्ठन्तु तण्डुलाः प्रोक्ताः सप्तमं तप्तमाषकम् । अष्टमंफालमित्युक्तं नवमं धर्मजं तथा । दिव्यान्येतानिसर्वाणि निर्दिष्टानि स्वयम्भुवेति” वृहस्पतिः । परी-क्षायां नक्षत्रादिपरीक्षाशब्दे दृश्यम् । धटपरीक्षायांकालविशेषनिषेधौ “तुला स्यात् सर्वकालिकी” इति“बाते वाति विवर्जयेत्” च पितामहेनोक्तौ ।
Capeller
German
धट
m.
 Wagschale
f.
 ई Tuchlappen.
Burnouf
French
धट धट
m.
 balance
la Balance, signe du Zodiaque.
-- F. धटी haillon
ce qu'il faut d'étoffe pour cacher la nudité.
धटिनी
f.
 cordon de coton, passé autour des reins, pour
attacher la धटी।
Stchoupak
French
धट-
m.
 plateau de la balance
épreuve de la balance (forme de
jugement de Dieu).