द्वैध (dvaidha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 द्वैध mfn.
   (-धः-धी-धं) Two-fold,  of two sorts.
	 n.
  (-धं)
	 1. A double resource, 
a stratagem,  a secondary arrangement or array,  a reserve.
	 2.
Contest,  dispute,  difference.
	 3. A two-fold form or state.
 E.
  द्वैधम्
and ड added.

Capeller Eng

English

 द्वैध a.
  twofold,  double
 n.
  adv.
 ,  as subst.  duality, 
difference,  division (esp.    of the forces),  contest,  strife.

Yates

English

 द्वैध (धं) 1.
n.
  A double resource
a contest
 two-fold state.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 adj.
  	-	  twofold
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 adj.
  	-	  double
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 adj.
  	-	  binary  [ 2 ]
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 n.
  	-	  duplicity
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 n.
  	-	  doubt
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 n.
  	-	  division
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 n.
  	-	  uncertainty
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 n.
  	-	  separation into two parts
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 n.
  	-	  double resource
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 n.
  	-	  twofold form or state
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 n.
  	-	  contest
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 n.
  	-	  secondary array or reserve
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 n.
  	-	  duality
द्वैध 	-	 dvaidha 	-	 n.
  	-	  dispute

Wilson

English

 द्वैध
mfn.
   (-धः-धी-धं) Two-fold,  of two sorts.
n.
  (-धं)
1 A double resource,  a stratagem,  a secondary arrangement or array,  a reserve.
2 Contest,  dispute,  difference.
3 A two-fold form or state.
E.
  द्वैधम्,  and ड added.

Apte

English

द्वैध [dvaidha],  a.
  (-धी f.
 ) Two-fold,  double.

धम् Duality,  two-fold nature or state.

Separation into two parts.

Double resource,  secondary reserve
 कार्यं वीक्ष्य प्रयुञ्जीत द्वैधं संश्रयमेव च Ms.*
  7.161.

Diversity,  difference,  conflict,  contest,  variance
 श्रुतिद्वैधं तु यत्र स्यात् तत्र धर्माबुभौ स्मृतौ Ms.*
  2.14
9.32
 Y.*
  2.78.

Doubt,  uncertainty
 छिन्नद्वैधाः (ऋषयः) Bg.*
  5.25
 Ve.*
  6.44.

Double-dealing,  duplicity,  one of the six modes of foreign policy
 see द्वैधीभाव below and गुण.

Contradiction.  -धम् ind.
 

In two parts.

In two ways,  doubly.

Apte 1890

English

 द्वैध a. (धी f.) Two-fold,  double. 
धं 1 Duality,  two-fold nature or state. 
2 Separation into two parts. 
3 Double resource,  secondary reserve. 
4 Diversity,  difference,  conflict,  contest,  variance
 श्रुतिद्वैधं तु यत्र स्यात् तत्र धर्मावुभौ स्मृतौ Ms. 2. 14 9. 32
 Y. 2. 78. 
5 Doubt,  uncertainty
 Bg. 5. 25
 Ve. 6. 44. 
6 Double-dealing,  duplicity,  one of the six modes of foreign policy
 see द्वैधीभाव below and गुण. 
7 Contradiction. 
धं ind. 1 In two parts. 
2 In two ways,  doubly. 

Monier Williams Cologne

English

 द्वै—ध a See द्वैध.

 द्वैध b mf(ई)n.  (fr.  द्वि-धा॑) twofold,  double,  Pāṇ.
  v,  3,  45,  Vārtt.
  1,  Pat.
  (cf.   अ-)

 द्वैध n.
  a twofold form or state,  duality,  duplicity,  division,  separation into two parts,  contest,  dispute,  doubt,  uncertainty,  Lāṭy.
 
 Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 double resource,  secondary array or reserve,  Mn.
   vii,  161,  167

Monier Williams 1872

English

 द्वैध द्वैध,  अस्,  ई,  अम् (fr. द्वि-धा),  two-
fold,  double
 (अम्),  n. duality,  duplicity,  double exist-
ence or nature,  twofold form or state,  a double re-
source,  secondary array or reserve
 division or sepa-
ration into two parts
 disunion,  diversity,  difference, 
variance,  contest,  conflict,  a duel
 doubt,  uncertainty
a dilemma
 contradiction,  dispute
 (अम्),  ind. in
two parts,  into two portions
 in two ways,  doubly.
—द्वैधा-करण,  अम्,  n. making into two,  sepa-
rating into two parts,  disuniting.
—द्वैधी-कृत, 
अस्,  आ,  अम्,  separated,  made twofold,  divided into
two,  sundered
 brought into a dilemma.
—द्वैधी-
भाव,  अस्,  m. twofold form or state,  a double state, 
duality,  duplicity,  double nature,  the nature or pro-
perty of being two or distinct
 separation into two, 
difference
 contest,  dispute,  doubt,  dilemma,  uncer-
tainty
 sowing dissension or causing the separation
of allies,  dividing an army into two detachments, 
making peace with one and waging war with another
(one of the six kinds of military tactics)
 falsehood.
—द्वैधी-भू,  cl. 1. P. -भवति,  -भवितुम्,  to
become separated or divided into two parts,  to be
disunited.
—द्वैधी-भूत,  अस्,  आ,  अम्,  separated
into two,  divided,  disunited.

Macdonell

English

 द्वैध dvaidha,  a.
  divided
 twofold,  double: 🞄-m,  ad. in two parts
 n.
  duality
 doubleness
 🞄difference
 conflict,  contradiction
 division 🞄of forces.

Benfey

English

 द्वैध द्वैध,  i. e. द्विधा + अ,  n.
 
 1.
Duality,  Man.  2,  14 (two texts)
 2.
Difference,  Man.  9,  32.
 3. Contradic-
tion,  Man.  8,  73.
 4. A contest,  a per-
sonal conflict,  MBh. 5,  5828.
 5. Du-
plicity,  Pañc. iii. d. 62.
 6. Division
of an army,  Man.  7,  167.

Apte Hindi

Hindi

द्वैध
वि* - द्वि +  धमुञ्
"दोहरा,   दुगुना"

द्वैधम्
नपुं*
   - -
"द्वैतावस्था,  दोहरी प्रकृति या अवस्था"

द्वैधम्
नपुं*
   - -
दो भागों में वियुक्ति

द्वैधम्
नपुं*
   - -
"दुगुने साधन,  गौण आरक्षण "

द्वैधम्
नपुं*
   - -
"विविधता,  भिन्नता,  संघर्ष,  विवाद,   विभेद"

द्वैधम्
नपुं*
   - -
"संदेह,  अनिश्चितता"

द्वैधम्
नपुं*
   - -
"दो प्रकार का व्यवहार,   दुरगीनीति,   विदेशनीति के छः प्रकारों में से एक"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

द्वैध
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜನ ಸಂಧಿವಿಗ್ರಹ ಮೊದಲಾದ ೬ ಗುಣಗಳಲ್ಲೊಂದು
विस्तारः - > "सन्धिर्ना विग्रहो यानमासनं द्वैधमाश्रयः" - अम० ।
द्वैध
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವ್ಯತ್ಯಾಸ /ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧ /ಭಿನ್ನತೆ
प्रयोगाः - > "श्रुतिद्वैधं तु यत्र स्यात् तत्र धर्मावुभौ स्मृतौ । उभावपि हितौ धर्मौ सम्यगुक्तौ मनीषिभिः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० २-१४
द्वैध
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೇರೆಯಾಗಿರುವಿಕೆ /ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿರುವಿಕೆ
द्वैध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎರಡು ರೀತಿಯಾದ /ಎರಡು ಪ್ರಕಾರವಾದ
निष्पत्तिः - > द्वि + धा - "धमुञ्" "डः" (वा० ५-३-४५)
प्रयोगाः - > "बहुत्वं परिगृह्णीयात् साक्षिद्वैधे नराधिपः"
उल्लेखाः - > मनु० ८-७३
द्वैध
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಎರಡು ರೀತಿಯಾಗಿ /ಎರಡು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ
निष्पत्तिः - > द्वि (प्रकारे) - "धा" (५-२-४२) ।तस्य "धमुञ्"

L R Vaidya

English

 dvEDa {% (I) a. (f. धी) %} Twofold,  double.

 dvEDa {% (II) n. %} 1. Duality,  duplicity
disunion,  diversity,  contest,  difference,  श्रुतिद्वैधं तु यत्र स्यात् M.ii.14
doubt,  uncertainty
double-dealing,  one of the six modes of foreign policy. See द्वैधीभाव below and आसन (5).

Bopp

Latin

 द्वैध n. (a द्विध bipartitus,  s. अ) duplicitas. BH. 5. 25.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
संधिविग्रहयानान्यासनद्वैधाश्रया अपि ।
षङ्गुणाः शक्तयस्तिस्रः प्रभुत्वोत्साहमन्त्रजाः ॥ ७३५ ॥
-wordlist-
 
सन्धि (पुं),  विग्रह (पुं),  यान (क्ली),  आसन (क्ली),  द्वैध (क्ली),  आश्रय (पुं),  षड्गुण (पुं),  शक्ति (स्त्री),  प्रभुत्वशक्ति (स्त्री),  उत्साहशक्ति (स्त्री),  मन्त्रशक्ति (स्त्री)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 द्वैधं,  व्य,
   (द्वि + “संख्याया विधार्थे धा ।” ५ । ३ ।४२ । इति धा । “द्वित्र्योश्च धमुञ् ।” ५ । ३ ।४५ । इति धा इत्यस्य धमुञ् ।) द्विप्रकारम् ।इति व्याकरणम् ॥
 (यथा,  हरिवंशे । १ । ३० ।“तदण्डमकरोद्द्वैधं दिवं भुवमथापि च ॥
”क्ली,   “धमुञन्तात् स्वार्थे डदर्शनम् ।” इति वार्त्ति-कोक्त्या डः । राज्ञां षड्गुणानामन्यतमः । इत्य-मरः । २ । ८ । १८ ॥
) एकेन सन्धिरपरेणविग्रहः इति द्वौ प्रकारौ द्वैधं निपातितम् ।इत्यमरटीकायां भरतः ॥
 (तच्च द्विविधम् ।यथा,  मनुः । ७ । १६७ ।“बलस्य स्वामिनश्चैव स्थितिः कार्य्यार्थसिद्धये ।द्विविधं कीर्त्तते द्वैधं षाड्गुण्यगुणवेदिभिः ॥
”)विवादः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 (द्विप्रकारम् ।यथा,  मनुः । ८ । ७३ ।“बहुत्वं परिगृह्णीयात् साक्षिद्वैधे नराधिपः ।समेषु तु गुणोत्कृष्टान् गुणद्वैधे द्विजोत्तमान् ॥
”त्रि । यथा,  “पथि द्वेधानि तृणानि ।” इतिसिद्धान्तकौमुदी ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 द्वैध त्रि०
  धमुञन्तात् स्वार्थे बार्त्ति० स्वार्थे ड । १ द्विप्रकारे ।“बहुलं परिगृह्णीयात् साक्षिद्वैधे नराधिपः” मनुः ।“ततः साक्षिबलं साधु द्वैधवादकृतं भवेत्” भा० शा० ८५अ० । राज्ञां सन्ध्यादिषु षट्सु गुणेषु २ गुणभेदे “सन्घिर्नाविग्रहो यानमासनं द्वैधमाश्रयः” अमरः ।

Capeller

German

 द्वैध geteilt,  doppelt. n.
  Zweiheit,  Verschiedenheit, 
Spaltung,  Streit
 auch
adv. zweifach,  in zwei Teile(n).

Burnouf

French

 द्वैध द्वैध n.
  (द्विध) état de ce qui est double.
Lutte ou contestation entre deux personnes.
		 Double moyen,  double
voie,  etc.

Stchoupak

French

 द्वैध-
 -ई- a. double 
 nt. état double,  dualité 
 division en
deux,  séparation,  divergence 
 discussion,  contestation,  litige,  controverse 
alternative,  doute,  incertitude 
 double moyen,  moyen de réserve 
 -ई-भू-
se diviser en deux,  se séparer,  être désuni.
द्वैधी-भाव- m.
  dualité 
 alternative,  dilemme,  incertitude 
duplicité,  fausseté,  perfidie 
 séparation,  division 
 un des six procédés
de politique extérieure.
°भूत- a. v. divisé,  séparé,  désuni.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.