द्वैतवाद (dvaitavAda)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 द्वैतवाद m.
  the doctrine of dualism. 

Spoken Sanskrit

English

 
   द्वैतवाद  dvaitavAda m.
   dualism    
   भेद  bheda m.
   dualism     
   द्वैत  dvaita n.
   dualism    
   भेदप्रत्यय  bhedapratyaya m.
   belief in dualism     
   द्वैतवादिन्  dvaitavAdin m.
   assertor of dualism    
   भेदाभेद  bhedAbheda m.
   dualism and non-dualism     
   द्वित्वत्व  dvitvatva n.
   being duality or dualism    
   द्वैताद्वैतमार्ग  dvaitAdvaitamArga m.
   path of dualism and non-dualism     
   भेदिन्  bhedin adj.
   one who separates spirit and matter or holds the doctrine of dualism     

Monier Williams Cologne

English

 द्वैत—वाद m.
  dualism,  Cat.
 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Shabdartha Kaustubha

Kannada

द्वैतवाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೀವ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಭೇದವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ವಾದ
व्युत्पत्तिः - > द्वैतमधिकृत्य वादः
द्वैतवाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೀವರ ನಾನಾತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುವ ಸಾಂಖ್ಯರ ವಾದ

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 द्वैतवाद पु०
  द्वैतमधिकृत्य वादः । गौतमादिप्रणीते जीवेश्वर-विभेदनिर्णायके १ कथारूपग्रन्थभेदे कपिलादिप्रणीतेनानाजीवनिर्णायके २ कथाभेदे च । तत्र सांख्यमते यथाजीवानां परस्परभेदस्तथा सां० का० तत्त्वकौ० उक्तो यथा“जन्ममरणकरणानां प्रतिनियमादयुगपत्प्रवृत्तेश्च । पुरु-षबहुत्वं सिद्धं त्रैगुण्यविपर्ययाच्चैव” सां० का० । “पुरुष-बहुत्वं सिद्धं कस्माज्जन्ममरणकरणानां प्रतिनिय-मात् निकायविशिष्टाभिरपूर्वाभिर्देहेन्द्रियमनोऽहङ्कार-बुद्धिवेदनाभिः पुरुषस्याभिसम्बन्धोजन्म न तु पुरुषस्यपरिणामस्तस्यापरिणामित्वात् तेषामेव च देहादीना-मुपात्तानां परित्यागो मरणं न त्वात्मनोविनाशः तस्यकूटस्थनित्यत्वात् । करणानि बुद्ध्यादीनि त्रयोदश तेषांजन्ममरणकरणानां प्रतिनियमोव्यवस्था सा खल्वियंसर्वशरीरेष्वेकस्मिन् पुरुषे नोपपद्यते तदा खल्वे-कस्मिन् जायमाने सर्वे जायेरन् म्रियमाणे चम्रियेरन् अन्धादौ चैकस्मिन् सर्वे एवान्धादयः विचित्तेचैकस्मिन् सर्व एव विचित्ताः स्युरित्यव्यवस्था स्यात्प्रतिक्षेत्रं पुरुषभेदे तु भवति व्यवस्था । नचैकस्याप्रिपुरुषस्य देहोपाधानभेदाद्व्यवस्थेति युक्तं पाणिस्तना-द्युपाधिभेदेनापि जन्ममरणादिव्यवस्थाप्रसङ्गात् । न हिपाणौ वृक्णे,  जाते वा स्तनादौ महत्यवयवे,  युवति-र्जाता मृता वा भवतीति । इतश्च प्रतिक्षेत्रं पुरुष-भेद इत्याह अयुगपत्प्रवृत्तेश्च प्रवृत्तिः प्रयत्नलक्षणा-यद्यप्यन्तःकरणवर्त्तिनी तथापि पुरुषे उपचर्यते तथाच तस्तिन्नेकत्र शरीरे प्रयतमाने स एव सर्वशरीरे-ष्वेक इति सर्वत्र प्रयतेत सर्वाण्येव शरीराणि युग-पच्चालयेत् नानात्वे तु नायं दोष इति । इतश्च पुरुष-भेद इत्याह त्रैगुण्यबिपर्ययाच्चैव एवकारोभिन्नक्रमःसिद्धमित्यस्यानन्तरं द्रष्टव्यः सिद्धमेव नासिद्धम् । त्रयो-गुणास्त्रैगुण्यं तस्य विपर्ययोऽन्यथाभावः,  केचित् खलुसत्वनिकायाः सत्वबहुला यथोर्द्ध्वस्रोतसः केचिद्रजो-बहुलाः यथा मनुष्याः । केचित्तमोबहुलाः यथा तिर्य्य-ग्योनयः । सोऽयमीदृशस्त्रैगुण्यविपर्ययोऽन्यथाभावस्तेषुसत्वनिकायेषु न भवेत् यद्येकः पुरुषः स्याद्भेदे त्वयमदोष इति” तत्त्वकौ० । “जन्मादिव्यवस्थातः पुरुषबहुत्वम्”नाद्वैत श्रुतिविरोधेः जातिपरत्वात्” सां० सू० ।

Capeller

German

 द्वैतवाद m.
  dualistische Lehre (ph.)

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.