| YouTube Channel

द्वैतं (dvaitaM)

 
Apte 1890
English
द्वैतं [द्विधा इतं द्वीतं तस्य भावः स्वार्थे अण्] 1 Duality.
2 Dualism in philosophy, the assertion of two distinct principles, such as the maintenance of the doctrine that spirit and matter, Brahman and the universe, or the Individual and the Supreme Soul, are different from each other
cf. अद्वैत
किं शास्त्रं श्रवणेन यस्य गलति द्वैतांधकारोत्करः Bv. 1. 86.
3 N. of a forest.
Comp.
वनं N. of a forest
Ki. 1. 1.
वादः the doctrine of dualism
see above.
वादिन् m. a philosopher who maintains the dvaita doctrine.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
द्वैतं,
क्ली,
(द्बिधा इतं द्वीतम् तस्य भावः युवादि-त्त्वात् अण् स्वार्थे अण् वा ।) द्वयम् इतिहेमचन्द्रः ६०
(यथा, भागवते १५ ३० ।“विशोको ब्रह्मसम्पत्त्या संछिन्नद्बैतसंशयः ।लीनप्रकृतिनैर्गुण्यादलिङ्गत्वादसम्भवः
”)लोकादिरूपम् एकायनोऽसावितिश्लोक-व्याख्यायां श्रीधरस्वामी
(वनविशेषः
गत-द्विके, त्रि यथा, किराते ।“सवर्णिलिङ्गी विदितः समाययौयुधिष्ठिरं द्वैतवने वनेचरः
”“द्वैतवने द्वैताख्ये तपोवने यद्वा, द्वे इते गतेयस्मात् तत् द्वीतम् द्वीतव द्वैतं तच्च तद्वन-ञ्चेति तस्मिन् शोकमोहादिरहिते इत्यर्थः
”इति तट्टीकायां मल्लिनाथः
)