| YouTube Channel

द्विविद (dvivida)

 
शब्दसागरः
English
द्विविद
m.
 (-दः) The name of monkey, slain by RĀMA or VISHNŪ in
that incarnation.
Yates
English
द्वि-विद (दः) 1.
m.
 Name of a mon-
key slain by
Rāma.
Wilson
English
द्विविद
m.
 (-दः) The name of a monkey, slain by RĀMA or VIṢṆU in
that incarnation.
Monier Williams Cologne
English
द्वि—विद
m.
N.
 of a monkey (slain by Viṣṇu, or an ally of Rāma and son of the Aśvins),
MBh.
Hariv.
Pur.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
द्विविद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೀರಾಮನ್ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ವಾನರ
प्रयोगाः - > "मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनूमांश्चानिलात्मजः"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मधुधेनुकचाणूरपूतनायमलार्जुनाः ॥ २१९ ॥
कालनेमिहयग्रीवशकटारिष्टकैटभाः ।
कंसः केशिमुरौ साल्वमैन्दद्विविदराहवः ॥ २२० ॥
हिरण्यकशिपुर्वाणः कालियो नरको बलिः ।
शिशुपालश्चास्य वध्या वैनतेयस्तु वाहनम् ॥ २२१ ॥
-wordlist-
विष्णुवध्य (पुं), मधु (पुं), धेनुक (पुं), चाणूर (पुं), पूतना (स्त्री), यमल (पुं), अर्जुन (पुं), कालनेमि (पुं), हयग्रीव (पुं), शकट (पुं), अरिष्ट (पुं), कैटभ (पुं), कंस (पुं), केशिन् (पुं), मुर (पुं), साल्व (पुं), मैन्द (पुं), द्विविद (पुं), राहु (पुं), हिरण्यकशिपु (पुं), बाण (पुं), कालिय (पुं), नरक (पुं), बलि (पुं), शिशुपाल (पुं), विष्णुवाहन (क्ली), वैनतेय (पुं)
Mahabharata
English
Dvivida, a monkey chief. § 282 (Sahadeva): II, 31, 1122 (at Kishkindh(y)ā Sahadeva fought with the monkey kings D. and Mainda).--§ 531 (Rāmopakhyānap.): III, 280, 16115 (Mainda and D. were among the counsellors of Sugrīva). --§ 535 (Setubandhana): III, 283, 16287 (among the allies of Rāma Dāśarathi).--§ 541 (Indrajidvadha): III, 289, 16468, (), 16477.--§ 567 (Bhagavadyānap.): V, 130, 4405 (at the gate of Saubha D. covered Kṛshṇa with a mighty shower of stones).
पुराणम्
English
द्विविद / DVIVIDA. A monkey. He was a warrior in the army of śrī rāma.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
द्विविदः,
पुं,
 वानरविशेषः । इति हेमचन्द्रः ॥
(अयं हि नरकासुरस्य मित्रम् । यथा, विष्णु-पुराणे । ५ । ३६ । २ ।“नरकस्यासुरेन्द्रस्य देवपक्षविरोधिनः ।सखाभवन्महावीर्य्यो द्विविदो नाम वानरः ॥
”स तु बलरामेण हतः । यथा, तत्रैव । ५ । ३६ । २० ।“ततो बलेन कोपेन मुष्ठिना मूर्द्ध्व्नि ताडितः ।पपात रुधिरोद्गारी द्विविदः क्षीणजीवितः ॥
”श्रीरामस्य सचिववानराणामन्यतमः । यथा, महाभारते । ३ । २७९ । २३ ।“मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनूमांश्चानिलात्मजः ।जाम्बवानृक्षराजश्च सुग्रीवः सचिवाः स्मृताः ॥
”)“समुद्रस्योत्तरे तीरे द्बिविदो नाम वानरः ।ऐकाहिकज्वरं हन्ति तस्य नामानुकीर्त्तनात् ॥
”इति ज्योतिषम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
द्विविद
पु०
 १ वानरभेदे स च रामसेनान्तर्गतः । “मैन्दश्च द्वि-विधश्चापि हनूमांश्चानिलात्मजः । जाम्बवानृक्षराजश्चसुग्रीवसचिवाः स्थिताः” भा० व० २७९ अ० । द्वापरयु-गोये सौमद्वारस्थे २ वानरभेदे च “सौभद्वारे वानरेन्द्रोद्विविदो नाम नामतः” भा० उ० १२९ अ० । “वानरौ द्वौमहावीर्य्यौ मैन्दोद्विविद एव च । विजितौ युद्धदुर्द्धर्षौजाम्बवांश्चापराजितः” हरिवं० १७४ अ० । “समुद्रस्योत्तरेतीरे द्विविदो नाम वानरः । ऐकाहिकज्वरं हन्तितस्य नामानुकीर्तनात्” ।
Burnouf
French
द्विविद द्विविद
m.
 np. d'un singe tué par Rāma.