द्वय (dvaya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 द्वय mn.  (-यः-यं) A pair,  a couple,  two,  chiefly used in composition,  as
पुरुषद्वयं two men. 
 E.
  द्वि two,  तयप् aff.
  

Capeller Eng

English

 द्वय॑ f.
  ई॑ twofold,  double
 n.
  a pair or couple (also f.
 
ई),  double nature,  falsehood
 the masc. & fem.  gender (g. ).

Yates

English

 द्वय (यः-यं) 1.
m.
  n.
  A pair,  two.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

द्वय 	-	 dvaya 	-	 adj.
  	-	  twofold
द्वय 	-	 dvaya 	-	 adj.
  	-	  of 2 kinds or sorts
द्वय 	-	 dvaya 	-	 adj.
  	-	  double
द्वय 	-	 dvaya 	-	 m.
  	-	  a pair
द्वय 	-	 dvaya 	-	 n.
  	-	  two things
द्वय 	-	 dvaya 	-	 n.
  	-	  group of two  [ used as a suffix to noun ]
द्वय 	-	 dvaya 	-	 n.
  	-	  falsehood
द्वय 	-	 dvaya 	-	 n.
  	-	  masc. and fem.  Gender
द्वय 	-	 dvaya 	-	 n.
  	-	  twofold nature
द्वय 	-	 dvaya 	-	 n.
  	-	  both
द्वय 	-	 dvaya 	-	 n.
  	-	  couple
द्वय 	-	 dvaya 	-	 n.
  	-	  pair
- द्वय 	-	  - dvaya 	-	 n.
  	-	  binary
- द्वय 	-	  - dvaya 	-	 n.
  	-	  pair of

Wilson

English

 द्वय
n.
  (-यः-यं) A pair,  a couple,  two,  chiefly used in
composition,  as पुरुषद्वयं two men. 
E.
  द्वि two,  टयप् aff.
  

Apte

English

द्वय [dvaya],  a.
  (-यी f.
 )

Two-fold,  double,  of two kinds or sorts
 अनुपेक्षणे द्वयी गतिः Mu.*
  3
 कुसुमस्तबकस्येव द्वयी वृत्तिर्मन- स्विनः । मूर्ध्नि वा सर्वलोकस्य विशीर्येत वने$थवा ॥ Bh.*
  2.14. (v. l. )
 sometimes used in pl.
  also
 see Śi.*
  3.57.

Relating to द्वैत (q. v. )
 अविद्यमानो$प्यवभाति हि द्वयः Bhāg.*
  11.2.38.

यम् Pair,  couple,  brace (usually at the end of comp.
 )
 द्वितयेन द्वयमेव संगतम् R.*
  8.6
1.19
3.8
4.4.

Two-fold nature,  duplicity.

Untruthfulness.

(In gram.
  ) The masculine and feminine gender. -यी A pair,  couple.Comp.   -अतिग a.
  one whose mind is freed from the influence of the two bad qualities रजस् and तमस्,  a saint or a virtuous man.  -आत्मक a.
  of a two-fold nature.वादिन् a.
 

double-tongued,  insincere.

=
  द्वैतवादी q. v. -हीन a.
  of the neuter gender.

Apte 1890

English

 द्वय a. (यी f.) Two-fold,  double,  of two kinds or sorts
 अनुपेक्षणे द्वयी गतिः Mu. 3
 Bh. 2. 104 v. l.
 sometimes used in pl. also
 see Śi. 3. 57. 
यं 1 Pair,  couple,  brace
 (usually at the end of comp.)
 द्वितयेन द्वयमेव संगतं R. 8. 6
 1. 19
 3. 8
 4. 4. 
2 Two fold nature,  duplicity. 
3 Untruthfulness. 
4 (In gram.) The masculine and feminine gender. 
यी A pair,  couple. 
Comp. 
अतिग a. one whose mind is freed from the influence of the two bad qualities रजस् and तमस्,  a saint or a virtuous man. 
आत्मक a. of a two-fold nature. 
वादिन् a. doubletongued,  insincere. 
हीन a. of the neuter gender. 

Monier Williams Cologne

English

 द्वय॑ mf(ई)n.  (fr.  and in comp.  =
  द्वि) twofold,  double,  of 2 kinds or sorts,  RV.
  
 AV.
  
 Br.
 
 MBh.
   &c.
   (°ये m.
  pl.
  Śiś.
  iii,  57)

 द्वय॑ n.
  id.

 two things,  both (e.g. तेजो-,  the 2 luminaries,  Śak.
  iv,  2),  Yājñ.
 
 MBh.
  
 Kāv.
  &c.
   (ifc.  आ,  R.
  i,  29,  14)

 twofold nature,  falsehood,  RV.
   i,  147,  4 &c.
  

 the masc.
   and fem.
   gender,  Gr.
 

 द्वय [cf.   Zd. dvaya
 Gk. δοιός.]

Monier Williams 1872

English

 द्वय द्वय,  अस्,  ई,  अम् (fr. द्व
 in Śiśupāla-b.
III. 57. द्वये nom. pl. m. occurs),  twofold,  double, 
of two kinds or sorts
 (ई),  f. a pair
 (अम्),  n. a pair, 
couple,  two things,  both,  a brace (chiefly used at end
of comps.,  e. g. गो-द्वयम्,  a couple of oxen)
 the
masc. and fem. gender (in grammar)
 twofold nature, 
untruthfulness.
—द्वय-वादिन्,  ई,  इनी,  इ,  double-
tongued,  insincere.
—द्वय-हीन,  अस्,  आ,  अम्,  desti-
tute of both (masc. and fem.) genders,  i. e. neuter.
—द्वयाग्नि (°य-अग्°),  इस्,  m. a kind of tree,  =
पाठिन्,  ह्रस्वाग्नि,  commonly राञ्चिता,  Plumbago
Zeylanica.
—द्वयातिग (°य-अत्°),  अस्,  आ,  अम्,  one
who has passed beyond or overcome the two bad
qualities,  passion and ignorance,  or who has sur-
mounted the several pairs of affection which disturb
the mind
 (अस्),  m. a saint,  a holy or virtuous man.
—द्वयात्मक (°य-आत्°),  अस्,  आ,  अम्,  having a
twofold nature,  appearing in a twofold manner.

Macdonell

English

 द्वय dvay-á,  a.
  (ī) twofold,  of two sorts,  🞄double
 ī,  f.
  pair
 two things
 n.
  id. (—° a.
  🞄f.  ā)
 duplicity
 masculine and feminine gender 🞄(gr.).

Benfey

English

 द्वय द्वय,  i. e. द्वि + अ, 
 I. adj.
 ,  f.
  यी, 
Of two different sorts,  Bhartṛ. 2,  25.
 II. n.
 
 1. A pair,  Yājñ. 1,  59.
 2. Two
things,  Bhartṛ. 1,  53.
 3. Both,  MBh.
12,  6552.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
  without a
second,  Vedāntas. in Chr. 204,  10. --
Cf.  δοιός.

Apte Hindi

Hindi

द्वय
वि* - द्वि +  अयट्
"दोहरा,  दुगुना,  दो प्रकार का,   दो तरह का"

द्वयम्
नपुं*
   - -
"जोड़ी,  युगल,  युग्म"

द्वयम्
नपुं*
   - -
"दो प्रकार की प्रकृति,  द्वैधता"

द्वयम्
नपुं*
   - -
मिथ्यात्व

Shabdartha Kaustubha

Kannada

द्वय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎರಡು /ಒಂದು ಜೊತೆ /ಎರಡು ಅವಯವಗಳ ಸಮುದಾಯ
निष्पत्तिः - > द्वि - अवयवे "तयप्"(५-२-४२) । वा "अयच्" (५-२-४३)
प्रयोगाः - > "सेना परिच्छदस्तस्य द्वयमेवार्थसाधनम्" । "शब्दार्थी सत्कविरिव द्वयं विद्वानपेक्षते" ।
उल्लेखाः - > रघु० १-१९,  माघ० २-८६
द्वय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎರಡು ವಿಧವಾದ /ಎರಡು ಬಗೆಯಾದ
प्रयोगाः - > "जनैरजातस्खलनैर्न जातु द्वयेऽपुअमुच्यन्त विनीतमार्गाः" ।
उल्लेखाः - > माघ० ३-५७
द्वय
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎರಡು /ಎರಡು ಅವಯವಗಳುಳ್ಳ ಸಮುದಾಯ
निष्पत्तिः - > तयस्य वा "अयच्" (५-२-४३)

L R Vaidya

English

 dvaya {% (I) a. (f. यी) %} Two-fold,  double,  of two kinds,  मालतीकुसुमस्येव द्वयी वृत्तिः (v.l. for द्वे गती ह) मनस्विनः Bhartr.ii.104. (The word may be used in the plural also. See Sis.iii.57).

 dvaya {% (II) n. %} 1. A pair,  a couple,  R.i.19,  iv.4,  iii.8
 2. two-fold nature,  untruthfulness.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

२,  अंस,  अक्षि,  अन्तक,  अम्बक,  अयन,  अश्वि,  अश्विनी,  ईक्षण,  ओष्ठ,  कर,  कर्ण,  कुच,  कुटुम्ब,  गरुत्,  गुल्फ,  चक्षु,  जङ्घा,  जानु,  दस्र,  दृश् ,  दृष्टि,  दोः,  द्वन्द्व,  द्वय,  द्वि,  ध्रुव,  नय,  नयन,  नासत्य,  नेत्र,  पक्ष,  पाणि,  बाहु,  भुज,  भुजा,  यम,  यमल,  युग,  युगल,  युग्म,  रविचन्द्रौ,  रविपुत्र,  लोचन,  श्रोत्र,  स्तन,  हस्त

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 dvaya (nt.),  (sexual) coupling,  copulation: sa nehaiva mātṛgrāmeṇa sārdhaṃ dvayaṃ samāpadyate Śikṣ 〔76.8〕,  he does not by any means enter into copulation with a woman
 dvaya-dvaya-samāpattiḥ Mvy 〔9469〕,  copulation,  lit. attaining (entering into,  sc. a state of) couple by couple.

Indian Epigraphical Glossary

English

 dvaya (IE 7-1-2),  ‘two’.

Lanman

English

 dvayá,  a. twofold
 of two sorts
 as n.
couple,  pair. [dvá: cf. δοιός,  ‘double.’]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
राजिर्लेखा ततिर्वीथी मालाल्यावलिपङ्क्तयः ।
धोरणीश्रेण्युभौ तु द्वौ युगलं द्वितयं द्वयम् ॥ १४२३ ॥
युगं द्वैतं यमं द्वन्द्वं युग्मं यमलयामले ।
-wordlist-
 
राजि (स्त्री),  लेखा (स्त्री),  तति (स्त्री),  वीथी (स्त्री),  माला (स्त्री),  आलि (स्त्री),  आवलि (स्त्री),  पङ्क्ति (स्त्री),  धोरणी (स्त्री),  श्रेणी (पुंस्त्री),  उभौ (पुंद्वि),  द्वौ (पुंद्वि),  युगल (क्ली),  द्वितय (क्ली),  द्वय (क्ली),  युग (क्ली),  द्वैत (क्ली),  यम (क्ली),  द्वन्द्व (क्ली),  युग्म (क्ली),  यमल (क्ली),  यामल (क्ली)

नाममाला

Sanskrit

द्वय,  द्वितय,  उभय,  यमल,  युगल,  युग,  युग्म,  द्वन्द्व,  यम,  द्वैत
द्वयं द्वितयमुभयं यमलं युगलं युगम् ।
युग्मं द्वन्द्वं यमं द्वैतं पादयोः पातु जैनयोः ॥ २ ॥
verse 0.1.1.2
page 0002

Tamil

த்3வய : இருமடங்கான,  இருவகையான.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 द्वयं,  क्ली,
   (द्वौ अवयवौ यस्य । द्वि + “संख्यायाअवयवे तयप् ।” ५ । २ । ४२ । इति तयप् ।“द्बित्रिभ्यान्तयस्यायज्वा ।” ५ । २ । ४३ ।इति तयस्यायच् ।) द्व्यात्मकम् । दुइ इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । उभौ २ द्बौ ३ युगलम् ४द्वितयम् ५ युगम् ६ द्वैतम् ७ यमम् ८ द्बन्द्वम्९ यग्गम् १० यमलम् ११ यामलम् १२ । इतिहेमचन्द्रः । ६ । ५९ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 द्वय न०
  अवयवम् द्वि--अवयवे तयप् तस्य वा अयच् । १ द्वयोरवयवे २ द्वित्वे अत्र स्त्रीत्वमपि ङीप् । “अतद्द्वयीजित्वर-सुन्दरान्तरे” नैष० “कुसुमस्तवकस्येव द्वयी वृत्तिर्मनस्विनः”भा० र० द्वे अवयवे यस्य अयच् । २ द्वित्वान्विते त्रि०
 अयचः तयप्स्थानिकत्वात् जसि सर्वनामता “द्वयेऽप्य-मुच्यन्त विनीतमार्गाः” माघः “व्यथां द्वयेषामपि मेदिनीभृतामिति” माघे द्वयेषामित्यसाधु अन्ये तु द्वयं द्वित्व-मिच्छन्ति इष--क्विप् तेषामिति समर्थन्ते । स्त्रियांङीप् । “द्वयीषु निःक्षेप इवार्पितं द्वयम्” कुमा० अत्रद्वयेऽपीति पाठान्तरम् ।

Capeller

German

 द्वय॑ f.
  ई zweifach,  doppelt. f.
  ई u. n.
 
Parr.

Grassman

German

 dvayá,  1〉 a.,  zwiefach,  zwei [von dvá]
 2〉 n. Zweizüngigkeit,  Falschheit.
-éna 2〉 {147, 4}. _{147, 5}
 {357, 7}
 {366, 2}.
-ā́n 1〉 rathínas {468, 8}.
-ī́bhis [f.] svásṛbhis {784, 3}.

Burnouf

French

 द्वय द्वय n.
  (sfx. य) paire,  couple.
द्वयाग्नि m.
  plumbago zeylanica,  bot.
द्वयातिग m.
  (अति
 गम्) qui a franchi les deux qualités
mauvaises [रजस् et तमस्].

Stchoupak

French

 द्वय-
 -ई- a. (nom.  m.
  pl.
  -ए ou -आस्) double,  de 2 sortes 
nt. paire,  couple,  2 ou les 2 choses (ifc. f.
  -आ-) 
 (gramm. ) les deux
genres animés (m.  et f.
 ) 
 -अम् doublement 
 entre les 2.
°तुल्यम् adv. les 2 à la fois.
द्वयापत्य-चिह्न- m.
  indice de double grossesse.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.