| YouTube Channel

द्वन्द्वः (dvandvaH)

 
Hindi
Hindi
दोहरा
Apte Hindi
Hindi
द्वन्द्वः
पुं*
- "द्वौ द्वौ सहाभिव्यक्तौ- द्वि शब्दस्य द्वित्वम्, पूर्वपदस्य अम्भावः, उत्तरपदस्य नपुंसकत्वम्, नि*"
घड़ियाल जिस पर प्रहार करके घंटों की सूचना दी जाती है।
द्वन्द्वः
पुं*
- -
"समास के चार मुख्य भेदों में से एक जिसमें दो या दो से अधिक शब्द एक साथ जोड़ दिये जाते हैं, जो कि असमस्त होने की अवस्था में एक ही विभक्ति के रुप ’और’ अव्यय से जोड़े जाते "
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
योधनम्, द्वन्द्वः
noun
परस्परयोः युद्धस्य क्रिया।
"द्वयोः देशयोः योधनं प्रजां पीडयति।"
Synonyms:
युगम्, युगलम्, युग्मम्, युज्, द्वन्द्वः, द्वयी, द्वयः, द्वितयः
noun
वस्तुनी ययोः उपयोगः एकसमयावच्छेदे भवति तथा ये एकबुद्धिविषयतया गृह्येते।
"मम कन्या एकस्मिन् संवत्सरे पञ्च युगानि पादत्राणानि उपयुज्यते।"
Synonyms:
द्वन्द्वः
noun
उभयपदप्रधानः समासः।
"मातापितरौ रामलक्ष्मणौ इत्यादीनि द्वन्द्वस्य उदाहरणानि सन्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
द्वन्द्वः,
पुं,
(द्वौ द्वौ सहाभिव्यक्तौ इति निपा-तनात् साधुः चार्थे द्बन्द्व इति निर्द्देशात्पुंस्त्वभ् ।) रोगविशेषः समासभेदः इतिशब्दरत्नावली
तु भिन्नार्थानां पदानांसमासः वोपदेवेनास्य चसंज्ञा कृता सइतरेतरयोगसमाहारभेदेन द्विधा भवति इत-रेतरद्वन्द्वो यथा हरिश्च हरश्च हरिहरौ ।अत्र प्रत्येकपदप्राधान्यात् द्वित्वं बहुत्वं शेष-शब्दलिङ्गभाजित्वञ्च भवति समाहारद्बन्द्बोयथा वाक् त्वक् द्वयोः समाहारः वाक्-त्वचम् अत्र संहतेरेकत्वादेकवचनं नित्य-क्लीवलिङ्गत्वञ्च भवति इति मुग्धबोधम्
(यदुक्तं, --“द्बन्द्वो द्बिगुरपि चाहं मद्गृहे नित्यमव्ययीभावः
”)