द्रोहः (drohaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte
Englishद्रोहः [drōhḥ], [द्रुह् भावे-घञ्]
Plotting against, seeking to hurt or assail, injury, mischief, malice
अद्रोहशपथं कृत्वा 2.35
मित्रद्रोहे च पातकम् 1.38
2.161
7.48
9.17.
Treachery, perfidy.
Wrong, offence.
Rebellion.
अटः A religious imposter, hypocrite, imposter.
a hunter.
a false man. -चिन्तनम् a malicious thought, malice prepense
a thought or attempt to injure. -बुद्धि bent on mischief or evil design. (-द्धिः ) a wicked or evil purpose.-भावः hostile disposition
9.17.
Apte 1890
Englishद्रोहः [द्रुह् भावे-घञ्] 1 Plotting against, seeking to hurt or assail, injury, mischief, malice
अद्रोहशपथं कृत्वा Pt. 2. 35
Bg. 1. 38
Ms. 2. 161, 7. 48, 9. 17.
2 Treachery, perfidy.
3 Wrong, offence.
4 Rebellion.
Comp.
अटः {1} a religious impostor, hypocrite, impostor. {2} a hunter. {3} a false man.
चिंतनं a malicious thought, malice prepense, a thought or attempt to injure.
बुद्धि a. bent on mischief or evil design. (
द्धिः f.) a wicked or evil purpose.
Apte Hindi
Hindiद्रोहः
- द्रुह् + घञ
"किसी के विरुद्ध षड्यन्त्र रचना, आघात या आक्रमण करने की चेष्टा, क्षति, उपद्रव, ईर्ष्या"
द्रोहः
- द्रुह् + घञ
"धोखा, विश्वासघात"
द्रोहः
- द्रुह् + घञ
"अन्याय, दोष"
द्रोहः
- द्रुह् + घञ
विद्रोह
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wordnet
Sanskrit द्रोहः, अभ्युत्थानम्
शासनस्य नाशं हानिम् वा उद्देश्य कृतः उपद्रवः।
"मङ्गलपाण्डेमहोदयस्य आङ्गलशासकानां विरुद्धः कृतः द्रोहः बलशाली आसीत्।"
वैजयन्तीकोषः
SanskritWord: द्रोहः
Root: द्रोह
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ A person whose father is a Brāhman and whose mother is a Khaṣī
Shloka(s):
3|5|9|1 ► नटी भटं खषी द्रोहं मागधी तु दमण्डकम्। (भूमिकाण्डः/मनुष्याध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|5|9|1 ⇢ द्रोहः (द्रोह) (पुं) ⇒ A person whose father is a Brāhman and whose mother is a Khaṣī ⇒
Related word(s):
isa_k ➡ ब्राह्मणपुत्राः स्यु: नानायोषित्समु्द्भवाः
Tamil
Tamilத்3ரோஹ: : சதி, வஞ்சனை, நம்பிக்கை த்ரோஹம்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritद्रोहः, (द्रुह् + भावे घञ् ।) जिघांसा ।अनिष्टचिन्तनम् । तत्पर्य्यायः । अपक्रिया २ ।इति हेमचन्द्रः । ६ । १५१ ॥
यथा, कूर्म्मपुराणे ।“देवद्रोहाद्गुर्रोर्द्रोहः कोटिकोटिगुणाधिकः ॥
”(छद्मवधः । यथा, मनौ । ७ । ४८ ।“पैशुन्यं साहसं द्रोह ईर्षासूयार्थदूषणम् ।वाग्दण्डश्चापि पारुष्यं क्रोधजोऽपि गणोऽष्टकः ॥
”“द्रोहश्छद्मवधः ।” इति तट्टीकायां कुल्लूकभट्टः ॥
)
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“द्रुह जिघांसायाम्”@} 2 द्रोहकः-हिका, द्रोहकः-हिका
3 दुद्रुहिषकः-दुद्रोहिषकः-दुध्रुक्षकः-क्षिका, दोद्रुहकः-हिका
4 द्रोहिता-त्री-द्रोग्धा-ग्ध्री-द्रोढा-ढ्री, द्रोहयिता-त्री, दुद्रुहिषिता-दुद्रोहिषिता-दुध्रुक्षिता-त्री, दोद्रुहिता-त्री
5 द्रुह्यन् 6 -न्ती, 7 8 अभिद्रुह्यन्-न्ती, द्रोहयन्-न्ती, दुद्रुहिषन्-दुद्रोहिषन्-दुध्रुक्षन्-न्ती
-- 9 द्रोहिष्यन्- 10 ध्रोक्ष्यन्-न्ती-ती, द्रोहयिष्यन्-न्ती-ती, दुद्रुहिषिष्यन्-दुद्रोहिषिष्यन्-दुध्रुक्षिष्यन्-न्ती-ती
-- -- द्रोहयमाणः, द्रोहयिष्यमाणः, -- दोद्रुह्यमाणः, दोद्रुहिष्यमाणः
11 मित्रध्रुक्-मित्रध्रुग्-मित्रध्रुट्-मित्रध्रुड्-द्रुहौ-द्रुहः
-- यज्ञध्रुक्-सीताध्रुक्, प्रध्रुक्-प्रध्रुट्, 12 जनध्रुक्-द्रुहौ-द्रुहः
13 द्रुग्धम्-द्रुग्धः-द्रुग्धवान्, द्रूढम्-द्रूढः-द्रूढवान्, द्रोहितः, दुद्रुहिषितः-दुद्रोहिषितः-दुध्रुक्षितः, दोद्रुहितः-तवान्
द्रुहः, 14 द्रोही, 15 मित्रद्रोही 16, धनद्रोही, द्रोहः, दुद्रुहिषुः-दुद्रोहिषुः-दुध्रुक्षुः, दोद्रुहः
द्रोहितव्यम्-द्रोग्धव्यम्-द्रोढव्यम्, द्रोहयितव्यम्, दुद्रुहिषितव्यम्-दुद्रोहिषितव्यम्-दुध्रुक्षितव्यम्, दोद्रुहितव्यम्
द्रोहणीयम्, द्रोहणीयम्, दुद्रुहिषणीयम्-दुद्रोहिषणीयम्-दुध्रुक्षणीयम्, दोद्रुहणीयम्
द्रोह्यम्, द्रोह्यम्, दुद्रुहिष्यम्-दुद्रोहिष्यम्-दुध्रुक्ष्यम्, दोद्रुह्यम्
ईषद्द्रोहः-दुर्द्रोहः-सुद्रोहः
-- -- द्रुह्यमाणः, द्रोह्यमाणः, दुद्रुहिष्यमाणः-दुद्रोहिष्यमाणः-दुध्रुक्ष्यमाणः, दोद्रुह्यमाणः
द्रोहः, द्रोहः, दुद्रुहिषः-दुद्रोहिषः-दुध्रुक्षः, दोद्रुहः
17 द्रोहितुम्-द्रोग्धुम्-द्रोढुम्, द्रोहयितुम्, दुद्रुहिषितुम्-दुद्रोहिषितुम्-दुध्रुक्षितुम्, द्रोद्रुहितुम्
द्रुग्धिः-द्रूढिः, द्रोहणा, दुद्रुहिषा-दुद्रोहिषा-दुध्रुक्षा, दोद्रुहा
द्रोहणम्, द्रोहणम्, दुद्रुहिषणम्-दुद्रोहिषणम्-दुध्रुक्षणम्, दोद्रुहणम्
18 द्रुहित्वा-द्रोहित्वा, द्रुग्ध्वा-द्रूढ्वा, द्रोहयित्वा, दुद्रुहिषित्वा-दुद्रोहिषित्वा-दुध्रुक्षित्वा, दोद्रुहित्वा
प्रद्रुह्य, प्रद्रोह्य, प्रदुद्रुहिष्य-प्रदुद्रोहिष्य-प्रदुध्रुक्ष्य, प्रदोद्रुह्य
द्रोहम् २, द्रोहित्वा २- द्रुग्ध्वा २-द्रूढ्वा २, द्रोहम् २, द्रोहयित्वा २, दुद्रुहिषम् २- दुद्रुहिषित्वा २- दुद्रोहिषम् २-दुध्रुक्षम् २, दुद्रोहिषित्वा २-दुध्रुक्षित्वा २, द्रोद्रुहम् २
दोद्रुहित्वा २।
01 (८८५)
02 (४-दिवादिः-११९७। सक। वेट्। पर। रधादिः।)
03 [[१। सन्नन्तात् ण्वुलि, ‘रधादिभ्यश्च’ (७-२-४५) इतीड्विकल्पः। इट्पक्षे, ‘रलो व्युपधाद्धलादेः संश्च’ (१-२-२६) इति कित्त्वविकल्पः। इडभावपक्षे ‘वा द्रुह- मुहष्णुहष्णिहाम्’ (८-२-३३) इति घत्वविकल्पः। तत्र घत्वे, सकारपरत्वेन ‘एकाचो बशो भष्--’ (८-२-३७) इति भष्भावे, ‘षढोः कः सि’ (८-२-४१) इति कत्वे दुध्रुक्षकः इति रूपं तुल्यमेव। एवं सन्नन्ते सर्वत्र रूपत्रयं ज्ञेयम्।]]
04 [[२। तृचि इट्पक्षे द्रोहिता इति रूपम्। इडभावपक्षे घत्वे, द्रोग्धा इति रूपम्। ढत्वपक्षे तु धत्वष्टुत्वयोः कृतयोः, ‘ढो ढे लोपः’ (८-३-१३) इति ढलोपे, ‘ढ्रलोपे पूर्वस्य--’ (६-३-१११) इति दीर्घ बाधित्वा परत्वात् गुणे कृते द्रोडा इति रूपम्। एवं तव्यदादिष्वपि रूपत्रयस्योपपत्तिर्ज्ञेया।]]
05 [देवदत्ताय]
06 [[३। शतरि, ‘दिवादिभ्यः--’ (३-१-६९) इति श्यन्प्रत्यये, ‘क्रुधद्रुहेर्ष्या--’ (१-४-३७) इति यं प्रति कोपः तस्य संप्रदानसंज्ञा।]]
07 [देवदत्तं]
08 [[४। ‘क्रुधद्रुहोरुपसृष्टयोः--’ (१-४-३८) इति सोपसृष्टादस्मात् परत्वेन बिद्यमानात् कर्मसंज्ञायां द्वितीया भवति।]]
09 [पृष्ठम्०७८३+ २३]
10 [[१। स्यप्रत्यये इडभावपक्षे, घत्वपक्षे, ढत्वपक्षेऽपि रूपं तुल्यमेव।]]
11 [[२। ‘सत्सूद्विषद्रुहदुह--’ (३-२-६१) इत्यादिना सुप्युपपदे, उपसर्गे च क्विप्। पदान्तत्वे यथासम्भवं घत्वे ढत्वे च रूपद्वयम्।]]
12 [[आ। ‘रद्धारये सोऽयमनश्वराय तृप्यन्मना दृप्तजनद्रुहेऽस्मै।’ धा। का। २। ६४।]]
13 [[३। वलादेरार्धधातुकस्य रधादित्वेनेड्विकल्पनात् निष्ठायाम्, ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इतीण्निषेधः। घत्वपक्षे द्रुग्धः इति, ढत्वपक्षे द्रूढः इति च रूपमिति विशेषः। ढत्वपक्षे ‘ढूलोपे पूर्वस्य--’ (६-३-१११) इति दीर्घोऽत्र भवतीति विशेषः। एवं क्तिन्यपि ज्ञेयम्।]]
14 [[४। तच्छीलादिषु कर्तृषु, ‘सम्पृचानुरुधाङ्यमाङ्यसपरिसृसंसृजपरिदेविसंज्वरपरिक्षिप- परिरटपरिवदपरिदहपरिमुहदुषद्विषद्रुहदुह--’ (३-२-१४२) इत्यादिना घिनुणि रूपम्।]]
15 [[B। ‘द्रोहि खद्योतसम्पर्कि नयनामोषि दुःसहम्।।’ भ। का। ७। ६।]]
16 [[५। ‘सुप्यजातौ--’ (३-२-७८) इति ताच्छील्ये णिनिप्रत्ययः।]]
17 [पृष्ठम्०७८४+ १९]
18 [[१। क्त्वायाम्, इड्विकल्पपक्षे, कित्त्वविकल्पे च रूपद्वयम्, इडभावपक्षे, घत्वविकल्प- नात्, घत्वे, ढत्वे च रूपद्वयम् इत्याहत्य च रूपचतुष्टयं ज्ञेयम्।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.