द्राक्षा (drAkSA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English द्राक्षा drAkSA grape
द्राक्षा drAkSA grapes
द्राक्षा drAkSA vine [ creeper ]
Apte
Englishद्राक्षा [drākṣā], Vine, grape (the creeper or the fruit)
द्राक्षे द्रक्ष्यन्ति के त्वाम् G&imarc
t.12
4.65
1.14
4.39. मधुक्षीरद्राक्षामधुमधुरिमा कैरपि पदेर्विशिष्यावाख्येयो भवति रसनामात्र- विषयः Ānandalaharī -आसवः, उत्थम् a spiritious liquor drawn from vine. -घृतम् of a particular medicinal ghee. -रसः grape-juice, wine. -रिष्टः a particular beverage (in medicine).
Apte 1890
EnglishMonier Williams 1872
Englishद्राक्षा द्राक्षा, f. a vine, grape
(अस्, ई,
अम्), made of grapes
[cf. Hib. dearc, ‘a berry
’
perhaps Old Germ. drūbo
Mod. Germ. traube
Lat. racemus with dropped d.]
—द्राक्षा-प्रस्थ,
अस्, m., N. of a town.
—द्राक्षा-मत्, आन्, अती, अत्,
furnished with grapes.
—द्राक्षा-रस, अस्, m. grape-
juice, wine.
—द्राक्षा-लता, f. a vine, vine-tendril.
Hindi
Hindi(स्त्री) अंगूर
Apte Hindi
Hindiद्राक्षा
- "द्राङ्क्ष् + आ + टाप्, नि* नलोपः"
"अंगूर, दाख"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaद्राक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದ್ರಾಕ್ಷಾಲತೆ /ದ್ರಾಕ್ಷಿಯ ಬಳ್ಳಿ
निष्पत्तिः - > द्राक्षि (द्राक्षायाम्) ० "घञ्" (३-३-१९)
प्रयोगाः - > "आस्तीर्णाजिनरत्नासु द्राक्षावलयभूमिषु"
उल्लेखाः - > रघु० ४-६५
द्राक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದ್ರಾಕ್ಷಿಯ ಹಣ್ಣು
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१६४) । अणो लुप् (४-३-१६७)
व्युत्पत्तिः - > द्राक्षाया फलम्
L R Vaidya
EnglishBopp
LatinWordnet
Sanskrit द्राक्षा, मृद्वीका, मृद्वी, स्वाद्वी, स्वादुरसा, मधुरसा, गोस्तनी, रसा, रसाला, चारुफला, कापिशायनी, साब्दी, हरहूरा, चारुफला, कृष्णा, प्रियाला, तापसप्रिया, गुच्छफला, अमृतफला
फलविशेषः-अस्य गुणाः अतिमधुरत्व-अमलत्व-शीतपित्तार्तिदाहमूत्रदोषनाशित्वादयः।
"द्राक्षात् मद्यं जायते।"
द्राक्षा, मृद्वीका, मृद्वी, स्वाद्वी, स्वादुरसा, मधुरसा, गोस्तनी, गोस्तना, रसा, रसाला, चारुफला, कापिशायिनी, साब्दी, हरहूरा
लताविशेषः यस्य फलं मधुरं तथा च बहुरसम् अस्ति।
"नाशिकनगरे द्राक्षाणां कृषिः दृश्यते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetanrgun
द्राक्षा २) मृद्वीका
rgun 'brum
द्राक्षा
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritतुम्ब्यलाबूः कृष्णला तु गुञ्जा द्राक्षा तु गोस्तनी ॥ ११५५ ॥
मृद्वीका हारहूरा च गोक्षुरस्तु त्रिकण्टकः ।
श्वदंष्ट्रा स्थलशृङ्गाटो गिरिकर्ण्यपराजिता ॥ ११५६ ॥
तुम्बी (स्त्रीक्ली), अलाबू (स्त्रीक्ली), कृष्णला (स्त्री), गुञ्जा (स्त्री), द्राक्षा (स्त्री), गोस्तनी (स्त्री), मृद्वीका (स्त्री), हारहूरा (स्त्री), गोक्षुर (पुं), त्रिकण्टक (पुं), श्वदंष्ट्रा (स्त्री), स्थलशृङ्गाट (पुं), गिरिकर्णी (स्त्री), अपराजिता (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritमृद्वीका
मृद्वीका, गोस्तनी, द्राक्षा, हारहूरा
मृद्वीका गोस्तनी द्राक्षा हारहूरा च कथ्यते ।
verse 2.1.1.193
page 0024
वैजयन्तीकोषः
SanskritWord: द्राक्षा
Root: द्राक्षा
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Grape
Vitis vinifera
Tamil Koḍi mundiri
Shloka(s):
3|3|181|1 ► द्राक्षायां कृष्णिका स्वाद्वी प्रियाला कालमेषिका। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|181|2 ► हारभूरा दारुफला मृद्वीका गोस्तनी रसा॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|181|1 ⇢ द्राक्षा (द्राक्षा) (स्त्री) ⇒ Grape
Vitis vinifera
Tamil Koḍi mundiri ⇒
➠ 3|3|181|1 ⇢ कृष्णिका (कृष्णिका) (स्त्री) ⇒ Grape
Vitis vinifera
Tamil Koḍi mundiri ⇒
➠ 3|3|181|1 ⇢ स्वाद्वी (स्वाद्वी) (स्त्री) ⇒ Grape
Vitis vinifera
Tamil Koḍi mundiri ⇒
➠ 3|3|181|1 ⇢ प्रियाला (प्रियाला) (स्त्री) ⇒ Grape
Vitis vinifera
Tamil Koḍi mundiri ⇒
➠ 3|3|181|1 ⇢ कालमेषिका (कालमेषिका) (स्त्री) ⇒ Grape
Vitis vinifera
Tamil Koḍi mundiri ⇒
➠ 3|3|181|2 ⇢ हारभूरा (हारभूरा) (स्त्री) ⇒ Grape
Vitis vinifera
Tamil Koḍi mundiri ⇒
➠ 3|3|181|2 ⇢ दारुफला (दारुफला) (स्त्री) ⇒ Grape
Vitis vinifera
Tamil Koḍi mundiri ⇒
➠ 3|3|181|2 ⇢ मृद्वीका (मृद्वीका) (स्त्री) ⇒ Grape
Vitis vinifera
Tamil Koḍi mundiri ⇒
➠ 3|3|181|2 ⇢ गोस्तनी (गोस्तनी) (स्त्री) ⇒ Grape
Vitis vinifera
Tamil Koḍi mundiri ⇒
➠ 3|3|181|2 ⇢ रसा (रसा) (स्त्री) ⇒ Grape
Vitis vinifera
Tamil Koḍi mundiri ⇒
Related word(s):
Tamil
Tamilத்3ராக்ஷா : திராட்சைக் கொடி, திராட்சைப் பழம்.
अमरकोशः
SanskritWord: द्राक्षा
Root: द्राक्षा
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ grape
⇒ grapes
Shloka(s):
2|4|107|2 ► मृद्वीका गोस्तनी द्राक्षा स्वाद्वी मधुरसेति च॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|107|2 ⇢ मृद्वीका (मृद्वीका) (स्त्री)
➠ 2|4|107|2 ⇢ गोस्तनी (गोस्तनी) (स्त्री)
➠ 2|4|107|2 ⇢ द्राक्षा (द्राक्षा) (स्त्री)
➠ 2|4|107|2 ⇢ स्वाद्वी (स्वाद्वी) (स्त्री)
➠ 2|4|107|2 ⇢ मधुरसा (मधुरसा) (स्त्री) ⇒ vine, bunch of grapes, kind of milkweed [Asclepias - Bot.], Malay beechwood [Gmelina Arborea - Bot.], Indian bowstring-hemp [Sanseviera Roxburghiana - Bot.]
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ लता
जातिः ➡ लता
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritद्राक्षा, (द्राङ्क्ष्यते काङ्क्यते इति । द्राक्षिकाङ्क्षे + घञ् । आगमशासनस्यानित्यत्वात् नलोपः ।) फलविशेषः । दाख इति किश्मिश्इति च भाषा । आङ्गूर इति यवनभाषा ।तत्पर्य्यायः । मृद्वीका २ गोस्तनी ३ स्वाद्वी ४मधुरसा ५ । इत्यमरः । २ । ४ । १०७ ॥
चारु-फला ६ कृष्णा ७ प्रियाला ८ तापसप्रिया ९गुच्छफला १० रसाला ११ अमृतफला १२कृष्ण १३ चारुफला १४ । इति जटाधरः ॥
रसा १५ । इति शब्दरत्नावली ॥
अस्यगुणाः । अतिमधुरत्वम् । अम्लत्वम् । शीत-पित्तार्त्तिदाहमूत्रदोषनाशित्वम् । रुच्यत्वम् ।वृष्यत्वम् । सन्तर्पणत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
स्निग्धत्वम् । शीतबलकारित्वम् । हृद्यत्वम् ।तृष्णावायुरक्तपित्तक्षतक्षीणतानाशित्वञ्च । इतिराजवल्लभः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritद्राक्षा स्त्री द्राक्षि--अ बा० नलोपः । मृद्वीकायां गोस्तन्यां(किसमिस) अमरः । “द्राक्षा पक्वा सरा शीता चक्षुष्यावृंहिणी गुरुः । स्वादुपाकरसा स्वर्या तुवरा सृष्टमूत्र-विट् । कोष्ठमारुतकृद् वृष्या कफपुष्टिरुचिप्रदा । हन्तितृष्णाज्वरश्वासवातवातास्रकामलान् । कृच्छ्रास्रपित्तसम्मो-हदाहशोषमदात्ययान् । आमा साऽल्पगुणा गुर्वी सै-वाम्ला रक्तपित्तकृत् । वृष्या स्याद् गोस्तनी द्राक्षा गुर्वीच कफपित्तहृत् । अवीजान्या स्वल्पतरा गोस्तनीसदृशीगुणैः । द्राक्षा पर्वतजा लघ्वी साऽम्ला श्लेष्माम्लपित्तकृत् ।द्राक्षा पर्वतजा यादृक् तादृशी करमर्दिका” इति भावप्र०तस्याः फलम् अण् हरीत० लुप् । तत्फलेऽपि स्त्री ।“द्राक्षे! द्रक्ष्यन्ति के त्वाममृत! मृतमसि” गीतगो०“आस्तीर्णाजिनरत्नासु द्राक्षाबलयभूमिषु” रघुः “पुन्ना-गतालीबहुलं द्राक्षारसघनं क्वचित्” हरिवं० ११४ अ०अप्राणिषष्ठ्यन्तात् परस्य द्राक्षाशब्दस्य तत्पुरुषे चूर्णा०आद्युदात्तता । प्रस्थशब्दे परे मालादित्वात् पूर्वपदमाद्यु-दात्तम् द्राक्षाप्रस्थः । यवा० मतोर्मस्य न वः । द्राक्षामान्
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
