द्रा (drA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 द्रा r. 2nd cl. (द्राति)
	 1. To fly,  to run away.
	 2. To be ashamed or
spoiled. अदा० प० अक० अनिट् ।

Capeller Eng

English

 1 द्रा द्रा॑ति run,  hasten
 C.
  द्रापयति
 I.
  द॑रिद्राति
run about,  be in need.  — अप run away. अभि overtake. वि run
asunder or away,  disappear. 

 2 †द्रा द्राति द्रायते sleep.  — अव fall asleep.  नि go
to sleep,  sleep.  — Cf.  निद्राण & निद्रित.

Yates

English

 द्रा (ल) द्राति 2.
a. To fly.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 द्रा r. 2nd cl. (द्राति)
1 To fly,  to run away.
2 To be ashamed or spoiled.

Apte

English

द्रा [drā],  2 P.
  (द्राति,  द्राण)

To sleep.

To run,  make haste.

To fly,  run away.

To be ashamed.

Apte 1890

English

 द्रा {c2c} P. (द्राति,  द्राण) 1 To sleep. 
To run,  make haste. 
To fly,  run away. 
To be ashamed. 

Monier Williams Cologne

English

 1. द्रा See द्रै.

 2. द्रा cl.
  2. P.
  द्रा॑ति (Impv.  द्रा॑तु,  द्रा॑न्तु,  RV.
  
 AV.
  
 pf.  दद्रुर्,  p.
  Ā. दद्राण॑,  RV.
   
 aor.
  अद्रासीत्
 Subj. द्रासत्,  ib.), 
to run,  make haste:
Caus.
  द्रापयति (Desid.  of Caus.
  दि॑द्रापयिषति),  ŚBr.
  
 aor.
  अदिद्रपत्,  Siddh.
  :
Intens.
  द॑रिद्राति,  TS.
 
 3. pl.
  दरिद्रति,  Hit.
 
to run hither and thither
to be in need or poor:
 Desid.
  of Intens.
  दिदरिद्रासति and दिदरिद्रिषति,  Pāṇ.
  vi,  1,  14,  Vārtt.
  2,  Pat.
  [Cf.  √ 2. द्रु and द्रम्
 Gk. δι-δρά-σκω,  δρᾶ-ναι.]

 द्रै or द्रा (Dhātup.   xxii,  10 and xxiv,  46) cl.
  1. Ā. P.
  द्रायति,  °ते (cf.   नि-) or cl.
  2. P.
  द्राति (pf.  -दद्रौ,  Naiṣ.
 aor.
  अद्रासीत्,  Br.
 
 fut. द्रास्य॑ति,  ib.) to sleep.  

 द्रा [cf.   Gk. ἔδραθον,  Lat.
  dormio].

Monier Williams 1872

English

 द्रा 1. द्रा or द्रै,  q. v.,  cl. 4. 2. P. द्रा-
यति,  द्राति,  &c.,  to sleep.

 द्रा 2. द्रा (connected with rts. 2. द्रु and
द्रम्),  cl. 2. P. द्राति,  दद्रौ,  द्रास्यति, 
द्रातुम्,  to run,  make haste
 run away,  fly
 to be
ashamed or spoiled: Caus. P. द्रापयति,  -यितुम्, 
अदिद्रपत्,  to cause to run: Intens. दाद्रायते, 
दाद्राति,  दाद्रेति
 Old Intens. दरिद्राति,  see द-
रिद्रा
 [cf. rt. 2. द्रु,  rt. द्रम्: Gr. ἀπο-δρᾶ-ναι, 
δι-δρά-σκ-ω,  δρα-σ-μό-ς,  ἄ-δρα-σ-το-ς
 δρᾱ-π-έτη-ς
fr. Caus. द्रा-प्-अय-ति।]

Macdonell

English

 द्रा 1. DRĀ,  Ⅱ. P. drā-ti,  run
 cs. drāpaya,  🞄cause to run
 intv. daridrā (run about),  🞄be in distress,  be poor. abhi-pra,  run or 🞄hasten towards. vi,  run in different directions
 🞄run away: pr. pt. vidrāṇa,  vanished,  🞄gone
 embarrassed,  being at a loss what to do.

 द्रा 2. DRĀ,  Ⅱ. P. drā-ti,  Ⅳ. drāyá,  sleep. 🞄ni,  P. Ā. fall asleep,  slumber: pr. pt. nidrāṇa,  sleeping
 pp. nidrita,  id..

Benfey

English

 1. द्रा द्रा,  ii. 2. Par. To run. 
Caus. द्रापय। Anomal. frequent. दरि-
द्रा,  To be in distress,  to be poor,  Hit.
ii. d. 2. -- Cf.  διδράσκω,  ἔδραν,  δραπέτης
(from the Causal).

 2. द्रा द्रा,  ii. 2,  and द्रै द्रै,  i.
1,  द्रा + य (properly द्रा,  i. 4),  Par.
(also Ātm.  Mṛcch. 116,  10),  To sleep.
 -- With the prep. नि नि,  To fall asleep, 
MBh. 13,  7568
 7418. Ptcple. of the
pf.  pass. निद्राण,  Sleeping,  Rājat. 2, 
165. -- Cf.  O.H.G. traum
 O.S. drôm. 
O.H.G. denomin.  traumjan
 O.S.
drāmjan,  to dream
 Lat. dormire (a
denomin based on dor + mo),  δαρθάνω,  ἔδαρθον
and ἔδραθον (also a denomin. 
based on δαρ + tvan).

Apte Hindi

Hindi

द्रा
"अदा* दिवा*- ,  " - -
सोना

द्रा
"अदा* दिवा*- ,  " - -
"दौड़ना,  शीघ्रता करना"

द्रा
"अदा* दिवा*- ,  " - -
"उड़ना,  भाग जाना"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

द्रा - कुत्सायां गतौ (अदा० पर० अक० अनि०) द्राति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಓಡಿ ಹೋಗು /ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗು

L R Vaidya

English

 drA {% vi. 2P (pp. द्राण
 pres. द्राति) %} 1. To nin,  to fly
 2. to sleep.With नि-,  to sleep,  नीरे नीरचरैः समं स भगवान्निद्राति नारायणः Bh.V.i.41,  Na.i.121.With वि-,  to run away,  to retreat.

Bopp

Latin

 द्रा 2. P. fugere. (Gr. διδϱάσϰω,  ἔδϱᾱν
 cf. द्रु.)

Lanman

English

 √1drā (drā́ti
 dadraú
 ádrāsīt
 intens.
[1002c,  1024^2] daridrāti). run
 intens.
run about,  run hither and thither. [cf.
δι-δρά-σκω,  ‘run’: see √dru.]
+ apa,  run off. [cf. ἀπο-δρᾶναι,  ‘run
off.’]

 √2drā (drā́ti
 drā́yate
 dadraú
 ádrāsīt
drāsyáti
 drāṇá). sleep. [cf. ἔδραθον, 
‘slept’
 Lat. dormīre,  ‘sleep.’]
+ ni,  go to sleep
 sleep.

Kridanta Forms

Sanskrit

द्रा (द्रा॒ कुत्सायां गतौ - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् =  द्राणम्
अनीयर् =  द्राणीयः - द्राणीया
ण्वुल् =  द्रायकः - द्रायिका
तुमुँन् =  द्रातुम्
तव्य =  द्रातव्यः - द्रातव्या
तृच् =  द्राता - द्रात्री
क्त्वा =  द्रात्वा
ल्यप् =  प्रद्राय
क्तवतुँ =  द्राणवान् - द्राणवती
क्त =  द्राणः - द्राणा
शतृँ =  द्रान् - द्रान्ती / द्राती

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  द्रा
मूलधातुः:
   
धात्वर्थः:
  कुत्सायां गतौ (पलायनं स्वापो वा)
गणः:
  अदादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  (नि)द्राति

धातुप्रदीपः

Sanskrit

द्रा कुत्सायां_गतौ 
- द्राति । प्रणिद्राति । दद्रौ । निद्रा । निद्राणः । निद्रालुः ।। 45 ।।

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 द्रा,  ल स्वप्ने । पलायने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(अदां-परं-अकं-अनिट् ।) स्वप्नो निद्रा । निपूर्व्वएव निद्रायामिति रमानाथः । ल,  निद्रातिनिद्रालुः । द्राति चौरः पलायते इत्यर्थः । इतिदुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 द्रा स्वप्ने पलायने अदा० अक० अनिट् । द्राति अद्रासीत् ।दद्रौ पलायनं बहुलायासेन गतिः तत्र सक०
  । “मतयो-दस्म दद्रुः” ऋ० १ । ६२ । ११ । द्रापयति “एष वै तं द्रापयतियं दिद्रापयिषति” शत० ब्रा० ९ । १ । १ । २४ । अप + अप-सरणे “अप द्राह्यवीरहः” अथ० ६ । १४ । ३ “माप द्रा-न्त्वरातयः” ६ । १२९ । १नि + मेध्यानाडीसंयोगरूपनिद्रायाम् अक० । “तदा निद-द्रावुपपल्वलं खगः” नैष० ।प्र + प्रकर्षेण पलायने प्रद्राणः

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

द्रा  कुत्सितायां गतौ
-(अर्थविवरणम्) कुत्सिता गतिः पलायनम्,  निद्रा च 
द्राति  नेर्गद (8417) इति णत्वम्-प्रणिद्राति  स्पृहिगृहिपति (32158) इत्यालुच्-निद्रालुः  निद्राणः  भ्वादौ द्रै स्वप्ने (1645) द्रायति  42

धातुवृत्तिः

Sanskrit

द्रा  (अर्थः)  कुत्सायां_गतौ
(अर्थविवरणम्) कुत्सितगतिः पलायनं स्वापश्चेति 
स्वामी तत्र प्रायो निपूर्वोऽयंस्वापवचनः ( द्राति,  निद्राति,  प्रणिद्राति,  ) इत्यादि यातिवत् ( निद्रालुः,  तन्द्रालुः )"स्पृहिगृहिपतिदनिद्रातन्द्रा'' इति निपूर्वात्तत्पूर्वाच्चालुच् अस्मादेव निर्देशात्तदो दकारस्य च नकारः ( निद्रः ) "आतश्चोपसर्गे'' इति कः ( निद्रा ) स्त्रियाम् "आतश्चोपसर्गे'' इत्यङ् ( तन्द्रा ) "घञर्थे कविधानम्'' इति कप्रत्यये टाप् ( तन्द्रिः) "अच इः'' इतीप्रत्ययः,  बाहुलकात्कित्त्वादाल्लोपः ( तन्द्री ) "कृदिकारादक्तिन'' इति वा ङीष् सर्वत्रात तदो दकारस्य नाकारः,  "निद्रातन्द्रा'' इति निपातनस्य सामान्यापेक्षत्वाद् द्रष्टव्यः (द्राणः,  द्राणवान् ) "संयोगादेरात'' इति निष्ठानत्वम् ( निद्रित ) इति निद्राशब्दात् तारकादित्वादितचि द्रायतीति स्वप्ने शपि  44

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“द्रा कुत्सायां गतौ”@} 2 कुत्सितगतिः = पलायनम्,  निन्द्रा च। 
 स्वापे निपूर्वकोऽयम्। 
 ‘द्रै स्वप्ने द्रायति द्राति कुत्सिते गमने लुकि।।’ 3 इति देवः। 
 द्रायकः-यिका,  द्रापकः-पिका,  दिद्रासकः-सिका,  दाद्रायकः-यिका
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि आदादिकदातिवत् 4 ज्ञेयानि। 
 5 6 निद्रालुः 7 -तन्द्रालुः 8,  9 तन्द्रा,  10 द्राणम्-द्राणः-द्राणवान्,  11 प्रणिद्राता,  इत्यादीन्यस्य रूपाणि यथायथं भवन्तीति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (८७७)
 02 =>
  (२-अदादिः-१०५४। अक। अनि। पर।)
 03 =>
  (श्लो। ६)
 04 =>
  (८३३)
 05 =>
  [पृष्ठम्०७७७+ २८]
 06 =>
  [[१। तच्छीलादिषु कर्तृषु,  ‘स्पृहिगृहिपतिदयिनिद्रातन्द्राश्रद्धाभ्य आलुच्’ (३-२-१५८) इत्यनेन निपूर्वकात् तत्पूर्वकाच्चास्मात् आलुच्प्रत्ययः। तदो दकारस्य प्रत्ययसन्नियोगेन नकारादेशोऽपि सूत्रकारनिर्देशाद् भवति।]]
 07 =>
  [[आ। ‘स्पृहयालुं कपिं स्त्रीभ्यो निद्रालुमदयालुवत्।’ भ। का। ७। २१।]]
 08 =>
  [[B। ‘तं पश्यन् नकुलं राजा तन्द्रालुर्दृङ्निमेषणे।’ च। भा। ६। १५।]]
 09 =>
  [[२। ‘घञर्थे कविधानम्’ (वा। ३-३-५८) इति कप्रत्यये,  ‘स्पृहिगृहिपतिदयिनिद्रा- तन्द्रा--’ (३-२-१५८) इति सूत्रे निर्देशबलात् तदो दकारस्य नकारे,  अदन्त- त्वेन टापि रूपमेवम्।]]
 10 =>
  [[३। ‘संयोगादेरातो धातोर्यण्वतः’ (८-२-४३) इति निष्ठानत्वे णत्वे च रूपम्।]]
 11 =>
  [[४। तृचि,  प्रपूर्वकात् नेः,  ‘नेगदनदपतपदघुमास्यतिहन्तियातिवातिद्राति--’ (८-४-१७) इति णत्वम्।]]

Capeller

German

 1. द्रा द्रा॑ति laufen,  eilen.  Caus. द्रापयति
laufen machen.  Intens. द॑रिद्राति arm
sein (eig. herum laufen). वि auseinander, 
davon laufen. 

 2. द्रा द्रा॑ति,  द्रायते schlafen.  नि Act.
Med. einschlafen,  schlafen
 Partic.
निद्राण u. निद्रित eingeschlafen, 
schlafend.

Grassman

German

 1. √drā [Cu. 〔272〕] laufen,  eilen,  auch 2〉 bildlich von Gebeten die zu den Göttern eilen.
Mit ápa entlaufen,  davon laufen.
abhí,  ereilen [A.].
abhí prá,  zulaufen auf [A.].
Stamm drā:
-āntu ápa: árātayas {911, 32}. (-āhi und -ā́tu AV.).
Perf. (dadrā),  schwach dadr:
-rus 2〉 matáyas {62, 11}. — abhí prá jánayas gárbham {315, 5}.
Aor. drāsa:
-at abhí tám {667, 7} (tyájas,  gurú).
Part. Perf. Me. dadrāṇá:
-ám vidhúm {881, 5}.

 2. (√drā),  schlafen,  enthalten in ni-drā́.

Burnouf

French

 *द्रा द्रा। द्रामि 2 [3p. द्रति]
 p. दद्रौ
f1. द्रास्यामि
 a1. अद्रासम्
 o. द्रायासम् et
द्रेयासम्
 pp. द्राण। Fuir,  cf.  द्रु।
		 Gr.
δρᾶναι.
द्राक् adv. vite,  en courant.

Stchoupak

French

 १ द्रा-
 (दद्रुः) 
 (दरिद्राति v. s. v.) 
 1 द्राण- --
courir,  fuir,  se hâter 
 a. v. qui fuit.

 २ द्रा-
 द्रायते (द्राति) 
 {%dadrau 
 didrāsati 
 %} 2
द्राण- -- dormir 
 dés. avoir sommeil 
 a. v. endormi,  somnolent.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.