| YouTube Channel

द्रव्यपति (dravyapati)

 
Shabdartha Kaustubha
Kannada
द्रव्यपति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಮೇಷ ಮೊದಲಾದ ರಾಶಿಗಳು
व्युत्पत्तिः - > द्रव्याणां पतिः
नाममाला
Sanskrit
वित्तपति, वस्तुपति, वसुपति, द्रव्यपति, स्वपति, अर्थपति, द्रविणपति, धनपति, कस्वरपति, कुवेर, एकपिङ्गल, वैश्रवण, राजराज, उत्तराशापति, अलकानिलय, श्रीद, वित्तदायक, वस्तुदायक, वसुदायक, द्रव्यदायक, स्वदायक, अर्थदायक, द्रविणदायक, धनदायक, कस्वरदायक
वित्तं वस्तु वसु द्रव्यं स्वार्थं रा द्रविणं धनम्
कस्वरं तत्पतिं प्राहुः कुवेरं चैकपिङ्गलम् ९५
वैश्रवणं राजराजमुत्तराशापतिं तथा
अलकानिलयं श्रीदं धनपर्यायदायकम् ९६
verse 0.1.1.95
page 0048
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
द्रव्यपति
पु०
द्रव्यभेदानां पतिः वृ० सं० ४१ अ० उक्तेद्रव्यभेदानां महार्घतादिप्रयोजके पत्यौ मेषादिराशौयथा “ये येषां द्रव्याणामधिपतयो राशयः समुद्दिष्टाः ।मुनिभिः शुभाशुभार्थं तानागमतः प्रवक्ष्यामि वस्त्रा-विककुतुपानां मसूरगोधूमरालकयवानाम् स्थलसम्भ-वौषधीनां कनकस्य कीर्तितो मेषः गवि वस्त्रकुसु-मगोधूमशालियवमहिषसुरभितनयाः स्युः मिथुनेऽपिधान्यशारदवल्लीशालूककर्पासाः कर्किणि कोद्रवकद-लीदूर्वाफलकन्दपत्रचोचानि सिंहे तुषधान्यरसाःसिंहादीनां त्वचः सगुडाः षष्ठेऽतसीकलायाः कुल-त्थगोधूममुद्गनिष्पावाः सप्तमराशौ माषा गोधूमाःसर्षपाः सयवाः अष्टमराशाविक्षुः सैक्यं लोहान्य-जाविकं चापि नवमे तु तगरलवणाम्बरास्त्रतिल-धान्यमूलानि मकरे तरुगुल्माद्यं सैक्ये क्षुसुवर्णकृष्ण-लोहानि कुम्भे सलिलजफलकुसुमरत्नचित्राणि रू-पाणि मीने कपालसम्भवरत्नान्यम्बूद्भवानि वज्राणि ।स्नेहाश्च नैकरूपा व्याख्याता मत्स्यजातं राशेश्च-तुर्दशार्थायसप्तनवपञ्चमस्थितो जीवः द्व्येकादशदशप-ञ्चाष्टमेषु शशिजश्च वृद्धिकरः षट्सप्तमगो हानिंवृद्धिं शुक्रः करोति शेषेषु उपचयसंस्थाः क्रूराःशुभदाः शेषेषु हानिकराः राशेर्यस्य क्रूराः पीडास्था-नेषु संस्थिता बलिनः तत्प्रोक्तद्रव्याणां महार्घता दु-र्लभत्वं इष्टस्थाने सौम्या बलिनो येषां भवन्तिराशीनाम् तद्द्रव्याणां वृद्धिः सामार्ध्यमदुर्लभत्वं ।गोचरपीडायामपि राशिर्बलिभिः शुभग्रहैर्दृष्टः ।पीडां करोति तथा क्रूरैरेवं विपर्यासः”