दौहित्र (dauhitra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 दौहित्र m.
  (-त्रः) A daughter's son. 
	 f.
  (-त्री) A daughter's daughter. E.
 
दुहितृ a daughter,  affix अञ्.

Capeller Eng

English

 दौहित्र m.
  ई f.
  a daughter's son or daughter. 

Yates

English

 दौहित्र (त्रः) 1.
m.
  A daughter's son. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

दौहित्र 	-	 dauhitra 	-	 m.
  	-	 grandson
दौहित्र 	-	 dauhitra 	-	 m.
  	-	  daughter's son
दौहित्र 	-	 dauhitra 	-	 n.
  	-	  ghee from a brownish cow
दौहित्र 	-	 dauhitra 	-	 n.
  	-	  rhinoceros
दौहित्र 	-	 dauhitra 	-	 n.
  	-	  sesamum-seed  [ Sesamum indicum - Bot. ]

दौहित्र 	-	  dauhitra 	-	 n.
  	-	  sesamum-seed  [ Sesamum indicum - Bot. ]
तिल 	-	  tila 	-	 m.
  	-	 sesamum seed  [ Sesamum indicum - Bot. ]
तिलकण 	-	  tilakaNa 	-	 m.
  	-	 sesamum seed  [ Sesamum indicum - Bot. ]
पालल 	-	  pAlala 	-	 adj.
  	-	  made of powdered sesamum seed
तिलांश 	-	  tilAMza 	-	 m.
  	-	  piece as small as a sesamum-seed
पिष्टक 	-	  piSTaka 	-	 n.
  	-	  pounded sesamum-seeds
तिलान्न 	-	  tilAnna 	-	 n.
  	-	  rice with sesamum-seeds
तिलवत्स 	-	  tilavatsa 	-	 adj.
  	-	  having sesamum-seeds for children
पललौदन 	-	  palalaudana 	-	 n.
  	-	  pap made of ground sesamum seeds on
तिलमय 	-	  tilamaya 	-	 adj.
  	-	  consisting or made of sesamum-seeds  [ Sesamum indicum - Bot. ]
तिलशस् 	-	  tilazas 	-	 ind.
  	-	  in pieces as small as sesamum-seeds
तिलव्रतिन् 	-	  tilavratin 	-	 adj.
  	-	  fasting by eating only sesamum-seeds
चर्मतिल 	-	  carmatila 	-	 adj.
  	-	  having the skin covered with pimples resembling the seeds of sesamum

दौहित्र 	-	 dauhitra 	-	 m.
  	-	 grandson
हे नप्तारौ मित्राणाम् अग्रे अपि विवदेथे. 	-	 henaptAraumitrANAmagreapivivadethe. 	-	 sent.
  	-	 Ograndsons, youdisagreeeveninfrontoffriends.  [ dual ]
नप्तृ 	-	  naptR 	-	 m.
  	-	 grandson
पौत्र 	-	  pautra 	-	 m.
  	-	 grandson
पुत्रपुत्र 	-	  putraputra 	-	 m.
  	-	 grandson
पुत्रिकासुत 	-	  putrikAsuta 	-	 m.
  	-	 grandson
प्रपुत्र 	-	  praputra 	-	 m.
  	-	 grandson
सुतसुत 	-	  sutasuta 	-	 m.
  	-	 grandson
नपात् 	-	  napAt 	-	 m.
  	-	 grandson
प्रणपात् 	-	  praNapAt 	-	 m.
  	-	  great-grandson
प्रनप्तृ 	-	  pranaptR 	-	 m.
  	-	  great grandson
प्रपौत्र 	-	  prapautra 	-	 m.
  	-	  great-grandson
प्रतिनप्तृ 	-	  pratinaptR 	-	 m.
  	-	  great grandson
प्रतिनप्तृ 	-	  pratinaptR 	-	 m.
  	-	  son's grandson
नप्तृ 	-	  naptR 	-	 m.
  	-	  great grandson
पौत्रिन् 	-	  pautrin 	-	 adj.
  	-	  having a grandson
प्रपौत्र 	-	  prapautra 	-	 m.
  	-	  son of a grandson
प्रस्नुषा 	-	  prasnuSA 	-	 f.
  	-	  wife of a grandson
नपात्क 	-	  napAtka 	-	 adj.
  	-	  relating to a grandson
अपांनप्तृ 	-	  apAMnaptR 	-	 m.
  	-	 grandson of the waters  [ name of god of fire  ]
अपोनप्तृ 	-	  aponaptR 	-	 m.
  	-	 grandson of the waters  [ name of god of fire  ]
अंशुमत् 	-	  aMzumat 	-	 m.
  	-	 grandson of King sagara
पुत्रपौत्रिन् 	-	  putrapautrin 	-	 adj.
  	-	  having sons and grandsons
अजमीढ 	-	  ajamIDha 	-	 m.
  	-	  name of a grandson of suhotra
पैतृमत्य 	-	  paitRmatya 	-	 m.
  	-	 grandson of an illustrious man
सुदास 	-	  sudAsa 	-	 m.
  	-	  name of a grandson of RtuparNa
पुत्रपौत्रीण 	-	  putrapautrINa 	-	 adj.
  	-	  transmitted to sons and grandsons
पौत्रिकेयवत् 	-	  pautrikeyavat 	-	 adj.
  	-	  having a grandson by an adopted daughter
परम्पर 	-	  parampara 	-	 m.
  	-	  great great-grandson or great-grandson with his descendants
गोत्र 	-	  gotra 	-	 n.
  	-	 grandson and his descendants if no older offspring of the same ancestor than this grandson lives

Wilson

English

 दौहित्र
m.
  (-त्रः) A daughter's son. 
f.
  (-त्री) A daughter's
daughter.
E.
  दुहितृ a daughter,  affix अण्.

Apte

English

दौहित्रः [dauhitrḥ],  [दुहितुरपत्यं अञ्] A daughter's son
 Ms.*
  3.148
 9.131. -त्रम् Sesamum seed.

Apte 1890

English

 दौहित्रः [दुहितुरपत्यं अञ्] A daughter's son
 Ms. 3. 148,  9. 131. 
त्रं Sesamum seed. 

Monier Williams Cologne

English

 दौहित्र m.
  (fr.  दुहितृ) a daughter's son,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 N.
  of a prince,  VP.
   (v.l. °त्र्य)

 दौहित्र n.
  a rhinoceros,  L.
 

 sesamum-seed,  L.
 

 ghee from a brownish cow,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 दौहित्र दौहित्र,  अस्,  m. (fr. दुहितृ),  a
daughter's son
 a term applied to a rhinoceros
 (ई), 
f. a daughter's daughter
 (अम्),  n. sesamum-seed
ghee from a brownish cow (?) .
—दौहित्र-वत्,  आन्, 
अती,  अत्,  having or possessing a daughter's son.

Macdonell

English

 दौहित्र dauhitr-a,  m.
  daughterʼs son
 ī,  f.
  🞄daughterʼs daughter.

Benfey

English

 दौहित्र दौहित्र,  i. e. दुहितृ + अ, 
 I.
m.
  A daughter's son,  Man.  3,  148.
 II.
f.
  त्री,  A daughter's daughter,  Rām.  6, 
95,  36.
 III. m.
  A rhinoceros, 
Mārk. P. 32,  7.

Hindi

पोता (पु) (बेटी बेटे)

Apte Hindi

Hindi

दौहित्रः
पुं*
  - दुहितृ +  अञ्
"दोहता,  पुत्री का पुत्र"

दौहित्रम्
नपुं*
   - -
तिल

Shabdartha Kaustubha

Kannada

दौहित्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಮ್ಮಗ /ಮಗಳ ಮಗ
निष्पत्तिः - > "अञ्" (४-१-१०४)
व्युत्पत्तिः - > दुहितुरपत्यं पुमान्
प्रयोगाः - > "पौत्रदौहित्रयोर्लोके विशेषो नास्ति कश्चन । तयोर्हि मातापितरौ सम्भूतौ तस्य देहतः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ९-१३३
दौहित्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿಲ /ಎಳ್ಳು
दौहित्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಖಡ್ಗ /ಕತ್ತಿ
दौहित्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಪಿಲವರ್ಣದ ಹಸುವಿನ ತುಪ್ಪ
विस्तारः - > "दौहित्रं खड्गमित्याहुरपत्यं दुहितुस्तिलाः । कपिलाया घृतं चैव दौहित्रमिति चोच्यते ॥"

L R Vaidya

English

 dOhitra {% (I) m. %} A daughter’s son,  M.iii.148.

 dOhitra {% (II) n. %} Sesamum seed.

Bopp

Latin

 दौहित्र m. (a दुहितृ s. अ) filiae natus,  progenies. BR. 1. 29.
MAN. 9. 139.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

कुतुप
पु
कुतुप,  कुश,  काश,  तिलच्छाग,  कम्बल,  सलिल,  अम्बर,  दौहित्र,  खड्गपत्र,  अग्नि
कुशे काशे तिलच्छागे कम्बले सलिलेऽम्बरे ।
दौहित्रे खड्गपात्रेऽग्नौ कुतुपाख्यः प्रकीर्तितः ॥ १६ ॥
verse 1.1.1.16
page 0002

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
नप्ता पौत्रः पुत्रपुत्रो दौहित्रो दुहितुः सुतः ।
-wordlist-
 
नप्तृ (पुं),  पौत्र (पुं),  पुत्रपुत्र (पुं),  दौहित्र (पुं),  दुहितृसुत (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

दौहित्र
दौहित्र,  नप्तृ,  पौत्र
दौहित्रस्तत्सुतो नप्ता स च पौत्रश्च कथ्यते ॥ ५०५ ॥
verse 2.1.1.505
page 0058

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 दौहित्रः,  पुं,
   स्त्री,
   (दुहितृ + “अनृष्यानन्तर्य्ये विदा-दिभ्योऽञ् ।” ४ । १ । १०४ । इति अञ् ।)दुहितुरपत्यम् । इति हेमचन्द्रः । ३ । २०८ ॥
तत्पर्य्यायः । कुतुपः २ । इति शब्दरत्नावली ॥
“त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रं कुतुपस्तिलाः ।दौहित्रं खड्गमित्याहुरपत्यं दुहितुस्तिलाः ॥
कपिलाया घृतञ्चैव दौहित्रमिति चोच्यते ॥
”इति मार्कण्डेयपुराणम् ॥
“पौत्त्रदौहित्रयोर्लोके विशेषो नास्ति कश्चन ।तयोर्हि मातापितरौ सम्भूतौ तस्य देहतः ॥
”इति दायभागः ॥
दौहित्रोऽपि ह्यमुत्रैनं सन्तारयति पौत्त्रवदितिमनुः ॥
 तदुतपत्तौ कन्यागृहे पितुर्भोजने दोषा-भावो यथा,  --“कन्यायां ब्रह्मदेयायामभुञ्जन् सुखमश्नुते ।अथ भुञ्जति यो मोहात् भुक्त्वा स नरकं व्रजेत् ॥
अप्रजायाञ्च कन्यायां न भुञ्जीयात् कदाचन ।दौहित्रस्य मुखं दृष्ट्वा किमर्थमनुशोचसि ॥
महासत्त्वसमाकीर्णात् नास्ति ते नरकाद्भयम् ॥
तीर्णस्त्वं सर्व्वदुःखेभ्यः परं स्वर्गमवाप्स्यसि ।दौहित्रस्य तु दानेन नन्दन्ति पितरः सदा ॥
यत्किञ्चित् कुरुते दानं तदानन्त्याय कल्प्यते ॥
मातुः पितुश्च विज्ञेयं तच्छुभस्याभिगामिनः ।मातुः पितुर्हिरण्यस्य दौहित्रोऽर्द्धमवाप्नुते ॥
”इत्याद्ये वह्निपुराणे कन्यादाननामाध्यायः ॥
 * ॥
शूद्रमात्रस्य दौहित्रो दत्तको भवति ।यथा,  --“दौहित्रो भागिनेयश्च शूद्रैस्तु क्रियते सुतः ।ब्राह्मणादित्रये नास्ति भागिनेयसुतः क्वचित् ॥
”इति दत्तकमीमांसाधृतशौनकवचनम् ॥
तस्य मातामहधनाधिकारित्वम् । यथा,  --“दुहित्रभावे दौहित्रः ।‘पौत्त्रदौहित्रयोर्ल्लोके विशेषो नास्ति धर्म्मतः ।तयोर्हि मातापितरौ सम्भूतौ तस्य देहतः ॥
’इति मनुवचने पौत्त्रतुल्यत्वाभिधानेन यथापुत्त्राभावे पौत्त्रस्तथा दुहित्रभावे दौहित्रः ।अतएव गोविन्दराजधृतो विष्णुः ।अपुत्त्रपौत्त्रे संसारे दौहित्रा धनमाप्नुयुः ।पूर्व्वेषां हि स्वधाकारे पौत्त्रदौहित्रकाः समाः ॥
”इति दायतत्त्वम् ॥
अपि च,  सर्व्वदुहित्रभावे दौहित्रस्य अधिकारः ।दौहित्रो ह्यखिलं रिक्थमपुत्त्रस्य पितुर्हरेत् ।स एव दद्यात् द्वौ पिण्डौ पित्रे मातामहाय च ॥
इत्यादिवचनात् । अपुत्त्रस्य इति दुहितृपर्य्यन्ता-भावोपलक्षणम् ॥
 १ ॥
 भ्रातृपौत्त्रस्याभावे पितु-र्द्दौहित्रस्याधिकारः । धनिपित्रादित्रयपिण्ड-दातृत्वात् ॥
 २ ॥
 पितुर्द्दौहित्राभावे भ्रातृदौहित्रो-ऽधिकारी । धनिभोग्यपितृपितामहपिण्डदातृ-त्वात् ॥
 ३ ॥
 पितृव्यपौत्त्राभावे पितामहदौहित्रस्यअधिकारः धनिभोग्यपितामहप्रपितामहपिण्ड-दातृत्वात् ॥
 ४ ॥
 पितामहदौहित्र स्याभावे पितृव्य-दौहित्रस्याधिकारः । धनिभोग्यतत्पितामह-प्रपितामहपिण्डद्बयदातृत्वात् ॥
 ५ ॥
 तदभावेपितामहभ्राता तदभावे पितामहभ्रातृपुत्त्रःतदभावे पितामहभ्रातृपौत्त्रः । तेषां धनिभोग्य-तत्प्रपितामहपिण्डदातृत्वात् । ततः प्रपितामह-दौहित्रोऽधिकारी । धनिभोग्यप्रपितामहपिण्ड-दातृत्वात् ॥
 ६ ॥
 प्रपितामहदौहित्राभावे पिता-महभ्रातृदौहित्रोऽधिकारी । धनिभोग्यप्रपिता-महपिण्डदातृत्वात् ॥
 ७ ॥
 पितामहभ्रातृदौहित्रा-भावे मातामहः । तदभावे मातुलः । तदभावेमातुलपुत्त्रः । तदभावे मातुलपौत्त्रः । तदभावेमातामहदौहित्रोऽधिकारी ॥
 ८ ॥
 मातामह-दौहित्राभावे प्रमातामहः । तदभावे प्रमाता-महपुत्त्रः । तदभावे प्रमातामहपौत्त्रः । तदभावेप्रमातामहप्रपौत्त्रः । तदभावे प्रमातामह-दौहित्रोऽधिकारी ॥
 ९ ॥
 प्रमातामहदौहित्रा-भावे वृद्धप्रमातामहोऽधिकारी । तदभावे वृद्ध-प्रमातामहपुत्त्रः । तदभावे वृद्धप्रमातामह-पौत्त्रः । तदभावेवृद्धप्रमातामहप्रपौत्त्रः । तदभावेवृद्धप्रमातामहदौहित्रोऽधिकारी ॥
 १० ॥
 स्त्रीधनेतु पुत्त्राभावे दौहित्रोऽधिकारी । पुत्त्राधिका-रात् प्राक् दुहित्रधिकारश्रुतेः । तद्बाधिकायादुहितुः पुत्त्रेण वाध्यपुत्त्रबाधस्यैवन्याय्यत्वात् ॥
 ११ ॥
इति श्रीकृष्णतर्कालङ्कारकृतदायक्रमसंग्रहः ॥
श्राद्वे दौहित्रभोजञ्जप्राशस्त्यम् । यथा,  --“व्रतस्थमपि दौहित्रं श्राद्धे यत्नेन भोजयेत् ।कुतपञ्चासने दद्यात्तिलैश्च विकिरेन्महीम् ॥
”इति मानवे । ३ । २३४ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 दौहित्र पुंस्त्री० दुहितुरपत्यम् विदा० अञ् । दुहितुरपत्येस्त्रियां ङीप् । “पौत्रदौहित्रयोर्लोके विशेषो नास्तिकश्चन । तयोर्हि मातापितरौ सम्भूतौ तस्य देहतः”मनुः “दौहित्रोऽपि ह्यमुत्रैनं सन्तारयति पौत्रवत् ।”मनुः । २ खड्गादौ न०
  । “दौहित्रं खड्गमित्याहु-रपत्यं दुहितुस्तिलाः । कपिलायाघृतं चैव दौहित्र-मिति चोच्यते” मार्कण्डेयपु०  “त्रीणि श्राद्धे प्रशस्तानिदौहित्रं कुतुपस्तिलाः” तत्रैव । “त्रीणि श्राद्धे पवि-त्राणि दौहित्रः कुतुपस्तिलाः । व्रतस्थमपि दौहित्रंश्राद्धे यत्नेन भोजयेत् । कुतपञ्चासने दद्यात् तिलैश्चविकिरेन् महीम्” मनुः “कुतपं नेपालकम्बलम्” इतिकुल्लूकभट्टः । “ब्राह्मविवाहेनोढायाः कन्याया पुत्रो-त्पत्तिं विना तद्गृहभोजने दोषोऽभिहितः” वह्निपु०  ।“कन्यायां व्रह्मदेयायामभुञ्जन् सुखमश्नुते । अथ भु-ञ्जीत यो मोहात् भुक्त्वा स नरकं व्रजेत् । अप्रजायाञ्चकन्यायां न भुञ्जीयात् कदाचन । दौहित्रस्य मुखंदृष्ट्वा किमर्थमनुशोचंसि । महासत्त्वसमाकीर्णात् नास्तिते नरकाद्भयम् । नीर्णस्त्वं सर्वदुःखेभ्यः परं स्वर्ग-मवाप्स्यसि । दौहित्रस्य तु दानेन नन्दन्ति पितरःसदा । यत्किञ्चित् कुरुते दानं तदानन्त्याय कल्पते”

Capeller

German

 दौहित्र m.
 ,  ई f.
  Sohn,  Tochter der Tochter.

Burnouf

French

 दौहित्र दौहित्र m.
  (दुहितृ) [f.  इ] petit fils, 
petite-fille [enfant de la fille].

Stchoupak

French

 दौहित्र-
 m.
  -ई- f.
  enfant de la fille 
 -क-
 a.
relatif à l'enfant de la fille 
 -वन्त्- a. qui a des petits enfants par sa
fille.
°दौहित्र- m.
  arrière-petit-fils (par les filles).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.