दौवारिक (dauvArika)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishदौवारिक - dauvArika - - door-keeper
दौवारिक - dauvArika - - kind of demon or genius
दौवारिक - dauvArika - - porter
दौवारिक - dauvArika - - warder
दौवारिक - dauvArika - - doorkeeper
दौवारिक dauvArika doorkeeper
गर्वाट garvATa doorkeeper
दण्डहस्त daNDahasta doorkeeper
प्रातिहारिक prAtihArika doorkeeper
प्रतीहर्तृ pratIhartR doorkeeper
वर्तरूक vartarUka doorkeeper
रक्षापेक्षक rakSApekSaka doorkeeper or porter
अनुक्षत्तृ anukSattR doorkeeper's or charioteer's mate or attendant
Apte
Englishदौवारिकः [dauvārikḥ], (-की ) A door-keeper, warder
दौवारिकी देवसरूपमेत्य 6.59.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiदौवारिकः
- "द्वार + ठक्, औ आगम"
"द्वारपाल, पहरेदार"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaदौवारिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದ್ವಾರಪಾಲಕ /ಬಾಗಿಲು ಕಾಯುವವನು
निष्पत्तिः - > "ठक्" (४-४-६९) । ऐजागमः (७-३-४)
व्युत्पत्तिः - > द्वारि नियुक्तः
Indian Epigraphical Glossary
EnglishSanskrit Tibetan
Tibetansgo bsrungs
दौवारिक
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritमहामात्राः प्रधानानि पुरोधास्तु पुरोहितः ॥ ७२० ॥
सौवस्तिकोऽथ द्वारस्थः क्षत्ता स्याद्द्वारपालकः ।
दौवारिकः प्रतीहारो वेत्र्युत्सारकदण्डिनः ॥ ७२१ ॥
महामात्र (पुं), प्रधान (क्ली), पुरोधस् (पुं), पुरोहित (पुं), सौवस्तिक (पुं), द्वारस्थ (पुं), क्षत्तृ (पुं), द्वारपालक (पुं), दौवारिक (पुं), प्रतीहार (पुं), वेत्रिन् (पुं), उत्सारक (पुं), दण्डिन् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritद्वास्थ
द्वास्थ, दौवारिक, क्षत्तृ, दण्डिन्, वेत्रधर, उत्सारक, द्वारपाल, प्रतिहार
द्वास्थो दौवारिकः क्षत्ता दण्डी वेत्रधरस्तथा ।
उत्सारको द्वारपालः प्रतिहारो बुधैः स्मृतः ॥ ४२४ ॥
verse 2.1.1.424
page 0049
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritदौवारिकः, (द्बारि नियुक्तः । “तत्र नियुक्तः ।”४ । ४ । ६९ । इति ठक् । ततः “द्वारादीनाञ्च ।”७ । ३ । ४ । इति न बृद्धिः औ-आगमश्च ।)द्वाररक्षकः । (यथा, राजतरङ्गिण्याम् । ५ । २८ ।“राजदौवारिकः श्रीमाञ्छूरस्यासीन्महोदयः ॥
”)तत्पर्य्यायः । द्वाःस्थः २ क्षत्ता ३ दण्डी ४ वेत्र-धरः ५ । इति हलायुधः ॥
प्रतीहारः ६प्रतिहारः ७ दर्शकः ८ द्बारी ९ वेतालः १०द्वारपालकः ११ दौःसाधिकः १२ वर्त्तरूढः १३गर्व्वाटः १४ दण्डपांशुलः १५ । इति शब्द-रत्नावली ॥
द्बाःस्थितः १६ वेत्रधारकः १७ वर्त्त-रूकः १८ दण्डवासी १९ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
तस्य लक्षणं यथा, --“प्रांशुः सुरूपो दक्षश्च प्रियवादी न चोद्धतः ।चित्तग्राहश्च सर्व्वेषां प्रतीहारो विधीयते ॥
”इति मत्स्यपुराणम् ॥
“इङ्गिताकारतत्त्वज्ञो बलवान् प्रियदर्शनः ।अप्रमादी सदा दक्षः प्रतीहारः स उच्यते ॥
”इति चाणक्यम् । १०८ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritदौवारिक द्वारे नियुक्तः ठक् द्वारा० य्वाभ्यां प्राक् ऐच् ।१ द्वारनियुक्ते २ द्वारपाले ३ प्रतीहार्य्यां स्त्री ङीप् ।“दौवारिकी देवसरूपमेत्य” रघुः “प्रविश्य दौवा-रिकः” शकु० । दौवारिकलक्षणं मत्स्यपु० उक्तं यथा“प्रांशुः सुरूपोदक्षश्च प्रियवादीन चोद्धतः । चित्तग्राहश्चसर्वेषां प्रतीहारः स उच्यते” । औशनसनीतिशास्त्रपरि-शिष्टे तु अन्यथोक्तं यथा“शस्त्रास्त्रकुशलो यस्तु दृढाङ्गश्च निरालसः । यथायोग्यंसमाहूयात् स ज्ञेयः प्रतिहारकः” । “ईङ्गिताकारतत्त्वज्ञोबलवान् प्रियदर्शनः । अप्रमादी समो दक्षः स प्रती-हार उच्यते” चाणक्यः । वृ० सं० उक्ते २ एकाशीतिपदस्थेवास्तुदेवभेदे च “पितृदौवारिकसुग्रीवकुसुमदन्ताम्बुपत्य-सुराः” ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
