| YouTube Channel

दोहदवती (dohadavatI)

 
शब्दसागरः
English
दोहदवती
f.
 (-ती) A pregnant woman longing for any thing.
E.
 दोहद as
above, and मतुप्
aff.
Yates
English
दोहदवती (ती) 3.
f.
 A pregnant
woman longing for any thing.
Wilson
English
दोहदवती
f.
 (-ती) A pregnant woman longing for any thing.
E.
 दोहद as above, मतुप्
aff.
Apte
English
दोहदवती [dōhadavatī], A pregnant woman longing for anything.
Apte 1890
English
दोहदवती A pregnant woman longing for anything.
Monier Williams Cologne
English
दोहद—वती and दोह°दान्विता,
f.
 having a pregnant woman's longing for anything,
L.
Apte Hindi
Hindi
दोहदवती
स्त्री*
 - "दोहद + मतुप + ङीप्, वत्वम्"
गर्भवती स्त्री जिसे किसी वस्तु की इच्छा हो।
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दोहदवती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಯಕೆಯುಳ್ಳ ಗರ್ಭಿಣಿ /ಬಸಿರಾಗಿ ಬಯಕೆಯುಳ್ಳ ಹೆಂಗಸು
निष्पत्तिः - > "मतुप्"(५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > दोहदमस्त्यस्याः
L R Vaidya
English
dohada-vatI {% f. %} a pregnant woman longing for anything.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
*दोहदवती ° = कुतूहलिता, S I, 162, 13 v.u. (Ko.).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गर्भवती, अन्तःसत्त्वा, आपन्नसत्त्वा, आप्तगर्भा, उदरिणी, गुर्विणी, दौर्हृदिनी, सगर्भा, ससत्त्वा, दोहदवती, गुर्वी
noun
गर्भयुक्ता स्त्री।
"गर्भवतीनां विशेषं रक्षणं करणीयम्।"
Synonyms:
 दोहदवती, श्रद्धालुः, दोहदान्विता, दौर्हृदिनी
noun
अन्नपानादिद्रव्यविशेषाभिलाषवती गर्भवती।
"दोहदवत्यै विशेषा श्रद्धा देया।"
Synonyms:
 गर्भवती, गर्भिणी, अन्तर्वत्नी, गुर्विणी, दोहदवती, ससत्वा, आपन्नसत्वा, उदरिणी, गुर्वी
adjective
यस्याः उदरे गर्भः अस्ति।
"गर्भवत्याः सुश्रुषा सम्यक् कर्तव्या।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दोहदवती,
स्त्री,
 (दोहदो गर्भिण्यभिलाषोऽस्त्यस्याइति । दोहद + मतुप् मस्य वः । ङीप् च ।)अन्नपानादिद्रव्यविशेषाभिलाषवती गर्भवती ।इति भरतः ॥
तत्पर्य्यायः । श्रद्धालुः २ । इत्य-मरः । २ । ६ । २१ ॥
* ॥
गर्भिणीकर्त्तव्याकर्त्तव्यंयथा, --“दित्यां गर्भमथाधत्त कश्यपः प्राह तां पुनः ।त्वया यत्नो विधातव्यः अस्मिन् गर्भे वरानने ! ॥
संवत्सरशतन्त्वेकमस्मिन्नेव तपोवने ।सन्ध्यायां नैव भोक्तव्यं गर्भिण्या वरवर्णिनि ! ॥
न स्थातव्यं न गन्तव्यं वृक्षमूलेषु सर्व्वदा ।नोपस्करेषूपविशेन्मुषलोलूखलादिषु ॥
जलञ्च नावगाहेत शून्यागारञ्च वर्ज्जयेत् ।वल्मीकेषु न तिष्ठेत न चोद्विग्नमना भवेत् ॥
विलिखेन्न नखैर्भूमिं नाङ्गारेण न भस्मना ।न शयालुः सदा तिष्ठेद्व्यायामञ्च विवर्ज्जयेत् ॥
न तुषाङ्गारभस्मास्थिकपालेषु समाविशेत् ।वर्ज्जयेत् कलहं लोके गात्रभङ्गञ्च वर्ज्जयेत् ॥
न मुक्तकेशा तिष्ठेत नाशुचिः स्यात् कदाचन ।न शयीतोत्तरशीरा न चापरशिराः क्वचित् ॥
न वस्त्रहीना नोद्बिग्ना न चार्द्रचरणा सती ।नामाङ्गल्यां वदेद्बाचं न च हास्याधिकाभवेत् ॥
कुर्य्याच्च गुरुशुश्रूषां नित्यमङ्गलतत्परा ।सर्व्वौषधीभिः कोष्णेन वारिणा स्नानमाचरेत् ॥
कृतरक्षा सुभूषा च वास्तुपूजनतत्परा ।तिष्ठेत् प्रसन्नवदना भर्त्तुः प्रियहिते रता ॥
दानशीला तृतीयायां पार्व्वत्या नक्तमाचरेत् ।इतिवृत्ता भवेन्नारी विशेषेण तु गर्भिणी ॥
यस्तु तस्या भवेत् पुत्त्रः शंतायुर्बुद्धिसंयुतः ।अन्यथा गर्भपतनमवाप्नोति न संशयः ॥
तस्मात्त्वमनया वृत्त्या गर्भेऽस्मिन् यत्नमाचर ॥
”इति मत्स्यपुराणम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दोहदवती स्त्री दोहद + अस्त्यर्थे मतुप् मस्य वः । द्रव्य-विशेषाभिलाषवत्यां गर्भिण्याम् अमरः । दोहदान्विता-प्यत्र हेमच० ।