| YouTube Channel

दैशिक (daizika)

 
शब्दसागरः
English
दैशिक
mfn.
(-कः-की-कं) Provincial, national, belonging to a country,
produced in it, &c. देश, and ठञ्
aff.
Capeller Eng
English
दैशिक
a.
belonging to a place, local, provincial
also =
देशिक.
Yates
English
दैशिक (कः-की-कं)
a. Provincial.
Spoken Sanskrit
English
दैशिक daizika
adj.
local
दैशिक daizika
adj.
spiritual guide or teacher
दैशिक daizika
adj.
native
दैशिक daizika
adj.
national
दैशिक daizika
adj.
directing
दैशिक daizika
adj.
provincial
दैशिक daizika
adj.
relating to space or to any place or country
दैशिक daizika
adj.
knowing a place
दैशिक daizika
adj.
showing
दैशिक daizika
adj.
guide
दैशिक daizika
n.
kind of dance on
Wilson
English
दैशिक
mfn.
(-कः-की-कं) Provincial, national, belonging to a
country, produced in it, &c.
E.
देश, and ठञ्
aff.
Apte
English
दैशिक [daiśika],
a.
(-की
f.
) [देशेन निर्वृत्तं तस्येदं वा-ठञ्]
Local, provincial.
National, belonging to the whole country.
Belonging or having reference to space
Bhāṣā.
P.*
12.
Acquainted with any place.
Teaching, pointing, directing, showing.
कः A teacher, preceptor
शुको गतः परित्यज्य पितरं मोक्षदैशिकम्
Mb.
* 12.321.94.
A guide.
One instructed by the prcceptor
Bhāg.*
11.27.22.
Local people
हस्तिनो$श्वा रथाः पत्तिर्नावो विष्टिस्तथैव दैशिकाश्चाविकाश्चैव तदष्टाङ्गं बलं स्मृतम्
Mb.
* 12.121.44. -कम् a kind of dance
cf.
Me.*
37. Malli.
Com.
Apte 1890
English
दैशिक a. (की f.) [देशेन निर्वृत्तं तस्येदं वा-ठञ्] 1 Local, provincial.
2 National, belonging to the whole country.
3 Belonging or having reference to space
Bhāṣā P. 120.
4 Acquainted with any place.
5 Teaching, pointing, directing, showing.
कः 1 A teacher, preceptor.
2 A guide.
Monier Williams Cologne
English
दैशिक mf(ई)n. (fr. देश) relating to space (opp. to कालिक, Bhāṣāp. ) or to any place or country
local, provincial, national,
MBh.
R.
a native,
Rājat.
knowing a place, a guide,
MBh.
showing, directing, spiritual guide or teacher,
MBh.
Hariv.
(cf. देशिक and देश्य)
दैशिक
n.
a kind of dance,
Mall.
on
Megh.
35.
Monier Williams 1872
English
दैशिक दैशिक, अस्, ई, अम् (fr. देश), belong-
ing or relating to a place, local, provincial
relating
or having reference to space
belonging to a country,
national
produced in any place or country
acquainted
with any place or country
teaching, directing, show-
ing, pointing out [cf. देशिक and देश्य]
(अस्), m.
a guide
a teacher.
Macdonell
English
दैशिक daiś-ika,
a.
relating to place or space
🞄native
belonging to the country of (—°)
m.
🞄instructor.
Benfey
English
दैशिक दैशिक, i. e. देश + इक,
I.
adj.
1. Referring to space, Bhāṣāp.
120.
2. Belonging to a country, Rājat.
6, 303.
II.
m.
1. A guide, MBh. 1,
3599.
2. A preceptor, MBh. 12, 12137.
Apte Hindi
Hindi
दैशिक
वि* - देश + ठञ्
"स्थानीय, प्रान्तीय"
दैशिक
वि* - देश + ठञ्
"राष्ट्रीय, समस्त देश से सम्बन्ध रखने वाला"
दैशिक
वि* - देश + ठञ्
स्थान सम्बन्धी
दैशिक
वि* - देश + ठञ्
किसी स्थान से परिचित
दैशिक
वि* - देश + ठञ्
"अध्यापन करने वाला संकेतक, निदेशक, दिखलाने वाला"
दैशिकः
पुं*
- -
"अध्यापक, गुरु"
दैशिकः
पुं*
- -
पथ दर्शक
दैशिक
वि* - देश्+ठञ्
गुरु के द्वारा शिक्षा प्राप्त
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दैशिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ
निष्पत्तिः - > "ठक्" (४-३-७२)
व्युत्पत्तिः - > देशस्येदम्
दैशिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೇಶದಿಂದ ಉಂಟಾದ
दैशिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ
निष्पत्तिः - > "ठक्" (४-३-७२)
व्युत्पत्तिः - > देशे भवः
L R Vaidya
English
dESika {% (I) a. (f. की) %} 1. Local, provincial
2. national
3. belonging or having reference to space
4. acquainted with any place
5. teaching, directing, showing.
dESika {% (II) m. %} A teacher, a preceptor.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
दैशिक n. eine Art Tanz, geschildert Nṛtyasarvasva bei Mallin. zu Megh. 35. Maṅkha 757
Stein zu Rājat. 6, 303. [Z.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
देशीय, दैशिक, राष्ट्रिय
noun
कस्यापि देशस्य निवासी।
"भारते देशीयानां सौख्यार्थे पञ्चवार्षिक उपक्रमः प्रचाल्यते।"
Synonyms:
देशज, देशीय, दैशिक, देशोद्भव, देशजात
adjective
यद् स्वदेशे उत्पन्नं निर्मितं वा।
"देशजानि वस्तूनि उपयुज्येरन्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दैशिकं, त्रि, (देशे भवं देशस्य इदं वा देश +ठञ् ।) देशसम्बन्धि भवार्थे ष्णिकप्रत्ययेनसिद्धम् सम्बन्धविशेषः यथा कालभावयोःसप्तमीति सूत्रं भावः सत्त्वं तच्च द्बिविधं कालिकंदैशिकञ्चेति कारकचक्रे भवानन्दसिद्धान्त-वागीशः
देशनिष्ठविशेषणता इति नैया-यिकाः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दैशिक
त्रि०
देशेन निर्वृत्तः तस्येदम् वा ठञ् देशकृते दे-शसम्बन्धिनि स्त्रियां ङीप् “परत्वञ्चापरत्वञ्चद्विविधं परिकीर्तितम् दैशिकं कालिकञ्चापि मूर्त एवतु दैशिकम्” परत्वं सूर्यसंयोगभूयस्त्वज्ञानतो भवेत् ।अपरत्वं तदल्पत्वबुद्धितः स्यादितीरितम् तयोरसम-वायी तु दिक्संयोगस्तदाश्रये दिवाकरपरिस्पन्द पूर्वो-त्पन्नत्वबुद्धितः परत्वमपरत्वन्तु तदनन्तरबुद्धितः अत्रत्वसमवायी स्यात् संयोगः कालपिण्डयोः अपेक्षाबुद्धि-नाशेन नाशस्त्वेषामुदाहृतः” भाषा० “दैशिकपरत्वं बहुतरसूर्यसंयोगान्तरितत्वज्ञानादुत्पद्यते एवं तदल्पीयस्त्व-ज्ञानादपरत्वमुत्पद्यते अत्रावधित्वार्थं द्वितीयापेक्षा ।यथा पाटलिपुत्रात् काशीमपेक्ष्य प्रयागः परः पाटलिपुत्रात् कुरुक्षेत्रमपेक्ष्य प्रयागोऽपर इति तयोर्दैशिक-परत्वापरत्वयोः असमवायी असमवायिकारणम् ।तदाश्रये दैशिकपरत्वापरत्वाश्रये दिवाकरेति अत्रपरत्वं अपरत्वञ्च कालिकं ग्राह्यम् यस्य सूर्यपरिस्प-न्दापेक्षया यस्य सूर्यपरिस्पन्दोऽधिकः ज्येष्ठः यस्यन्यूनः कनिष्ठः कालिकपरत्वापरत्वे जन्यद्रव्य एब ।अत्र कालिकपरत्वापरत्वयोः एषां कालिकदैशिकपर-त्वापरत्वानाम्” सि० मू०
Capeller
German
दैशिक örtlich, ländlich, Landes-, orts=
kundig, den Weg weisend (auch übertr.)
m.
Unterweiser, Lehrer.
Stchoupak
French
दैशिक-
-ई- a. relatif à un endroit, à un pays
qui concerne
l'espace
local, provincial, national
natif
qui connaît les lieux, qui
montre, guide, dirige
m.
guide
maître spirituel
nt. sorte de danse.