| YouTube Channel

देशी (dezI)

 
Spoken Sanskrit
English
देशी - dezI -
f.
 - provincialism
देशी - dezI -
f.
 - vulgar dialect of a country
देशी - dezI -
f.
 - vulgar mode of singing
देशी - dezI -
f.
 - dance
देशी dezI
f.
 provincialism
देशीकोश dezIkoza
m.
 vocabulary of provincialisms
Apte
English
देशी [dēśī], 1 The dialect of a country, one of the varieties of the Prākṛita dialect
see Kāv.1.33.
N.
 of a Rāgiṇī.
Comp.
 -कट्टरिः a kind of dance. -नाममाला
N.
 of a dictionary of provincialism by Hemachandra.
Apte 1890
English
देशी The dialect of a country, one of the varieties of the Prākṛta dialect
see Kāv. 1. 33.
Monier Williams Cologne
English
देशी a
f.
 See देशी.
देशी b
f.
 (sc. भाषा) the vulgar dialect of a country (opp. to संस्कृत), provincialism
-त्व
n.
 , Kāvyād.
Deśīn.
L.
a vulgar mode of singing,
Cat.
dance (opp. to मार्ग, pantomime),
Daśar.
(in music)
N.
 of a Rāgiṇī.
Monier Williams 1872
English
देशी, f., scil. भाषा, the dialect of a country
N.
of a Rāgiṇī, (according to Hanu-mat) wife of the
Rāga Dīpaka.
—देशी-कोष, अस्, m. a vocabulary of
the dialect of a country.
Macdonell
English
देशी deś-ī,
f.
 vernacular: provincialism: 🞄-nāma-mālā,
f.
 Garland of Provincial Words, 🞄T. of a dictionary by Hemacandra.
Apte Hindi
Hindi
देशी
स्त्री*
 - देश + ङीष्
"किसी देशविदेश की बोली, प्राकृत का एक भेद"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
देशी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೀಪಕರಾಜನ ಪತ್ನಿ /ರಾಗಿಣಿ
देशी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪ್ರಾಕೃತಭಾಷೆಯ ಒಂದು ಭೇದ
प्रयोगाः - > "संस्कृतं नाम दैवी वागन्वाख्याता महर्षिभिः । तद्भवस्तत्समो देशीत्यनेकः प्राकृतक्रमः" ॥
उल्लेखाः - > काव्या० १-३३
L R Vaidya
English
deSI {% f. %} The dialect of a country. See K.D.i.33.
Indian Epigraphical Glossary
English
deśī (EI 11), a guild of local merchants. This is
also the name of Prakrit words which are neither Sanskrit
(tat-sama) nor derived from Sanskrit (tad-bhava).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
देशी,
स्त्री,
 रागिणीविशेषः । हनूमन्मते दीपक-रागस्य भार्य्या । अस्या जातिः षाडवः गृहंऋषभस्वरः गानसमयः ग्रीष्मर्त्तौ मध्याह्रः ।अस्याः स्वरूपं सुरूपा नारी हरिद्बसना अल-ङ्कृता यौवनमदेन कामासक्ता सती नायकशय-नागारमागत्य निधुवनरता च । भरतमते तुमेघरागस्य पत्नी । सङ्गीतदर्पणमते हिन्दोल-रागस्य भार्य्या । तस्या गानसमयः यामयुग-लम् । तस्याः स्वरूपम् । निद्रायुक्तनयनाआलस्ययुक्ता प्रियाभिमुखी नायकस्य निद्रा-भञ्जनार्थं मनोरञ्जनतानं गायन्ती रमणेच्छयारचितवेशा । भूषणगणशोभिता गौराङ्गी परि-हितहरिद्वर्णशाटिका । इति सङ्गीतशास्त्रम् ॥
(सङ्गीतभेदः । यथा, सङ्गीतदर्पणे । १ । ३ -- ६ ।“गीतं वाद्यं नर्त्तनञ्च त्रयं सङ्गीतमुच्यते ।मार्गदेशी विभागेन सङ्गीतं द्विविधं मतम् ॥
द्रुहिणेन यदन्विष्टं प्रयुक्तं भरतेन च ।महादेवस्य पुरतस्तन्मार्गाख्यं विमुक्तिदम् ॥
तत्तद्देशस्थया रीत्या यत् स्याल्लोकानुरञ्जनम् ।देशे देशे तु सङ्गीतं तद्देशीत्यभिधीयते ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
देशी स्त्री रागिणीभेदे सा च दीपकरागस्य भार्य्या
Burnouf
French
देशी देशी
f.
 (देश province) idiome provincial
[c-à-d. du Mahârâshtra], tg.
Stchoupak
French
देशी-
f.
 langue du pays, langue vulgaire, dialecte local,
provincialisme.
°प्रकाश-
m.
 titre d'un dictionnaire de provincialismes.