| YouTube Channel

देविका (devikA)

 
शब्दसागरः
English
देविका
f.
 (-का) The name of a river, the Saraju or Deva.
E.
 देवी, and कन्
affix, fem form.
Yates
English
देविका (का) 1.
f.
 The river
Sarju.
Spoken Sanskrit
English
देविका devikA
f.
 devaka
देवरक्षिता devarakSitA
f.
 name of a daughter of devaka and one of the wives of vasudeva
देवकी devakI
f.
 name of a daughter of devaka who was wife of vasudeva and mother of kRSNa [ From MahAbhAratam ]
Wilson
English
देविका
f.
 (-का) The name of a river, the Sarju or Deva.
E.
 देवी, and कन् affix, fem. form.
Monier Williams Cologne
English
दे॑विका a
f.
N.
 of a class of goddesses of an inferior order,
Br.
 (pl. the oblations made to them, viz. to Anu-matī, Rākā, Sinīvālī, Kuhū, and to Dhātṛ,
TS.
cf.
 -हविस्,
AitBr.
Vait.
 )
of the wife of Yudhiṣṭhira and mother of Yaudheya,
MBh.
 i, 3828
of a river,
MBh.
 iii, 5044 (cf. दाविक)
of a country,
VarBṛS.
 xi, 35
the thorn-apple,
Bhpr.
देविका b
f.
 See देवक.
Macdonell
English
देविका dév-ikā,
f.
 subordinate goddess.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
देविका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದುನದಿ
Kridanta Forms
Sanskrit
देव् (दे꣡वृँ॒ देवने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = देवनम्
अनीयर् = देवनीयः - देवनीया
ण्वुल् = देवकः - देविका
तुमुँन् = देवितुम्
तव्य = देवितव्यः - देवितव्या
तृच् = देविता - देवित्री
क्त्वा = देवित्वा
ल्यप् = प्रदेव्य
क्तवतुँ = देवितवान् - देवितवती
क्त = देवितः - देविता
शानच् = देवमानः - देवमाना
दिव् (दि꣡वुँ꣡ क्रीडाविजिगीषाव्यवहारद्युतिस्तुतिमोदमदस्वप्नकान्तिगतिषु - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = देवनम्
अनीयर् = देवनीयः - देवनीया
ण्वुल् = देवकः - देविका
तुमुँन् = देवितुम्
तव्य = देवितव्यः - देवितव्या
तृच् = देविता - देवित्री
क्त्वा = देवित्वा / द्यूत्वा
ल्यप् = प्रदीव्य
क्तवतुँ = द्यूनवान् / द्यूतवान् - द्यूनवती / द्यूतवती
क्त = द्यूनः / द्यूतः - द्यूना / द्यूता
शतृँ = दीव्यन् - दीव्यन्ती
दिव् (दि꣡वुँ॒ परिकूजने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = देवनम्
अनीयर् = देवनीयः - देवनीया
ण्वुल् = देवकः - देविका
तुमुँन् = देवयितुम् / देवितुम्
तव्य = देवयितव्यः / देवितव्यः - देवयितव्या / देवितव्या
तृच् = देवयिता / देविता - देवयित्री / देवित्री
क्त्वा = देवयित्वा / देवित्वा / द्यूत्वा
ल्यप् = प्रदेव्य / प्रदीव्य
क्तवतुँ = देवितवान् / द्यूतवान् - देवितवती / द्यूतवती
क्त = देवितः / द्यूतः - देविता / द्यूता
शानच् = देवयमानः / देवमानः - देवयमाना / देवमाना
दिव् (दि꣡वुँ꣡ मर्दने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = देवनम्
अनीयर् = देवनीयः - देवनीया
ण्वुल् = देवकः - देविका
तुमुँन् = देवयितुम् / देवितुम्
तव्य = देवयितव्यः / देवितव्यः - देवयितव्या / देवितव्या
तृच् = देवयिता / देविता - देवयित्री / देवित्री
क्त्वा = देवयित्वा / देवित्वा / द्यूत्वा
ल्यप् = प्रदेव्य / प्रदीव्य
क्तवतुँ = देवितवान् / द्यूतवान् - देवितवती / द्यूतवती
क्त = देवितः / द्यूतः - देविता / द्यूता
शतृँ = देवयन् / देवन् - देवयन्ती / देवन्ती
शानच् = देवयमानः / देवमानः - देवयमाना / देवमाना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 देविका
noun
एकः देवतागणः ।
"देविकायाः उल्लेखः ब्राह्मणेषु वर्तते"
Mahabharata
English
Devikā^1, wife of Yudhishṭhira. § 159 (Pūruvaṃś.): I, 95, ††3828 (daughter of Govāsana Śaibya, wife of Yudhishṭhira, and mother of Yaudheya).
Devikā^2, a river. § 360 (Tīrthayātrāp.): III, 82, 5044 (a tīrtha), 5045, 5049.--§ 494 (Āṅgirasa): III, 222, 14229 (among the rivers who are mothers of fires).--§ 574 (Jambūkh.): VI, 9, 324 (in Bhāratavarsha).--§ 733c (Pushkara): XIII, 25, 1696 (a tīrtha).--§ 733i (Ānuśāsanik.): By bathing in Ḍ. and in Sundarīkāhrada, as also in the tīrtha Aśvinī, one acquires great beauty after death: XIII, 25, 1707.--§ 768b (Umā-Maheśvarasaṃv.): XIII, 146, 6764 (among the rivers who are present with Umā).-§ 775 (Ānuśāsanik.): XIII, 166, 7645.
पुराणम्
English
देविका १ / DEVIKĀ I. (VEDIKĀ). Daughter of Govāsa, the śaibya King. She was wedded by yudhiṣṭhira in svayaṁvara, and to them were born a son called yaudheya. (Ādi Parva, Chapter 95, Verse 76).
देविका २ / DEVIKĀ II. A holy centre. A dip in the tīrtha there will give the same result as that of a yajña. (M.B. Vana Parva, Chapter 82, Verse 102).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
देविका,
स्त्री,
 (दीव्यतीति । दिव + ण्वुल् । टापिअत इत्वम् ।) नदीविशेषः । इति शब्दरत्ना-वली ॥
तस्याः परिमाणं यथा, --“अर्द्धयोजनविस्तारां पञ्चयोजनमायताम् ।एतावद्देविकामाहुर्देवर्षिपरिसेविताम् ॥
”इति पाद्मे भूमिखण्डम् ॥
(इयं हिमवत्पादनिःसृता । इति मत्स्यपुरा-णम् । ११३ । २१ ॥
अनया सह सरयूः सङ्गता ।इति कालिकापुराणम् । २३ अः ॥
इयन्तुतीर्थस्थानानामन्यतमा । अत्र नरः स्नात्वामहादेवं समभ्यर्च्च्य यथाशक्ति चरुं निवेद्य चसर्व्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य फलं लभते । इतिमहाभारतम् । ३ । ८२ । ९९ ॥
इयं हि पीठ-स्थानानाम् अन्यतमा । अत्र भगवती नन्दिनी-रूपेण विराजते । यथा, देवीभागवते । ७ ।३० । ६९ ।“शिवकुण्डे शुभानन्दा नन्दिनी देविकातटे ॥
”युधिष्ठिरस्य पत्नीविशेषः । यथा, महाभारते ।१ । ९५ । ७६ ।“युधिष्ठिरस्तु गोवासनस्य शैव्यस्य देविकां नामकन्यां स्वयंवरां लेभे । तस्यां पुत्त्रं जनयामासयौधेयं नाम ॥
”) धुस्तूरः । इति भावप्रकाशः ॥
देवसम्बन्धिनि, त्रि ॥