| YouTube Channel

देवापि (devApi)

 
शब्दसागरः
English
देवापि
m.
 (-पिः) The son of PRATĪPA, supposed to be still alive, near
the Sumeru mountain.
Yates
English
देवा_पि (पिः) 1.
m.
 Son of
Pratīpa.
Wilson
English
देवापि
m.
 (-पिः) The son of PRATĪPA, supposed to be still alive, near
the Sumeru mountain.
Monier Williams Cologne
English
देवा॑पि
m.
 ‘friend of the g°’,
N.
 of a Ṛṣi who was son of Ṛṣṭi-ṣeṇa,
RV.
 x (according to a later legend he is a son of king Pratipa, resigns his kingdom, retires to the woods and is supposed to be still alive,
MBh.
Pur.
&c.
 )
Benfey
English
देवापि देवापि,
m.
 The name of a
Ṛṣi or sage, MBh. 1, 3750.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
देवापि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತೀಪರಾಜನ ಮಗ /ಶಂತನು ರಾಜನ ಸಹೋದರ
प्रयोगाः - > "प्रतीपस्य त्रयः पुत्राः जज्ञिरे भरतर्षभ । देवापिः शन्तनुश्चैव बाह्वीकश्च महारथः ॥"
उल्लेखाः - > भा० आदि० १०१-४९
Mahabharata
English
Devāpi, son of Pratīpa. § 155 (Pūruvaṃś.): I, 94, 3750 (eldest son of Pratīpa), 3751 (renounced the world-pravavrāja).--§ 156 (do.): I, 95, ††3797, ††3798 (being yet a child D. retired to the woods, and Śāntanu therefore became king).--§ 569 (Bhagavadyānap.): V, 149, 5055, 5056, 5057, 5062, 5066 (on account of a skin disease D.'s installation on the throne was forbidden by the brahmans
D. then retired to the woods).--§ 615 (Baladevatīrthayātrāp.): IX, 39, 2282
40, 2286, 2294 (had become a brahman).-§ 619 (Strīvilāpap.): XI, 23, 651 (ºinā samaṃ, sc. Bhīshma).
पुराणम्
English
देवापि १ / DEVĀPI I. A king born in the lunar dynasty.
Genealogy. Descended from viṣṇu thus:--atri--candra-budha--purūravas--āyus--nahuṣa--yayāti--pūru-Janame jaya--prācinvān--pravīra--namasyu-vītabhaya--śuṇḍu--bahuvidha--saṁyāti--Rahovādi--raudrāśva--matināra--santurodha--duṣyanta-bharata--suhotra--suhotā--Gala--Garda--suketu-Bṛhatkṣetra--hasti--ajamīḍha--ṛkṣa--saṁvaraṇa-kuru--jahnu--suratha--viḍūratha--Śārvabhauma--jayatsena--avyaya--bhāvuka--cakroddhata-devātithi--ṛkṣa--bhīma--Pratīca--pratīpa--devāpi. pratīpa had three sons named devāpi, śantanu and bālhīka. śantanu succeeded pratīpa as king as his elder brother had taken to sannyāsa as a boy. (Ādi Parva, Chapter 94, Verse 61).2) devāpi resorted to the forest. devāpi was the best loved by his father and was the apple of the eyes of his subjects. But he was suffering from skin disease. So, when pratīpa wanted to crown him king the people objected. Their argument was that God would not be pleased if a man with skin disease became king. The king yielded to their wishes and crowned śantanu as his successor. The youngest brother bālhīka went and stayed in his mother's house. devāpi who was disappoint ed that he was denied the crown, left for the forest and spent the rest of his life in penance. (Udyoga Parva, Chapter 149).
His end. devāpi did tapas at the pṛthūdaka tīrtha in the interior of kurukṣetra and ultimately attained salvation. (śalya Parva, Chapter 39, Verse 37).
देवापि २ / DEVĀPI II. A warrior who fought on the Pāṇḍava side in the great war. He hailed from cedi. karṇa killed him. (karṇa Parva, Chapter 56, Verse 48).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
देवापिः,
पुं,
 प्रतीपराज्ञः पुत्त्रः । स सुमेरुसमीपेकलापग्रामे योगी भूत्वा आस्ते स कलौ लुप्तंचन्द्रवंशं पुनः सत्ययुगे भावयिष्यति । इतिश्रीभागवतम् ॥
स च कुष्ठी प्रजाभिरपध्यातः ।इति मत्स्यपुराणम् ॥
(यथा, महाभारते । १ ।९५ । ४४--४५ ।“प्रतिश्रवसः प्रतीपः प्रतीपः खलु शैव्यामुपयेमेसुनन्दां नाम तस्यां पुत्त्रानुत्पादयामास देवापिंशान्तनुं बाह्वीकञ्चेति । देवापिः खलु बाल एवा-रण्यं विवेश शान्तनुस्तु महीपालो बभूव ॥
”वैदिकमते तु अयं ऋष्टिषेणस्य पुत्त्रः । यथा, निरुक्ते । २ । १० ।“देवापिश्चार्ष्टिषेणः शन्तनुश्च कौरव्यौ भ्रातरौबभूवतुः । स शन्तनुः कनीयानभिषेचयाञ्चक्रेदेवापिस्तपः प्रतिपेदे । ततः शन्तनो राज्येद्वादशं वर्षाणि देवो न ववर्ष । तमूचुः ब्राह्मणाअधर्म्मस्त्वया चरितो ज्येष्ठं भ्रातरमन्तरित्याभि-षेचितं तस्मात् ते देवो न वर्षतीति । स शन्तनु-र्देवापिं शिशिक्ष राज्येन । तमुवाच देवापिःपुरोहितस्तेऽसानि याजयानि च त्वेति । तस्यैतद्वर्षकामसूक्तम् ॥
” तथा च ऋग्वेदे । १० ।९८ । ५ ।“आर्ष्टिषेणो होत्रमृषिर्निषीदन् देवापिर्देव-सुमतिं चिकित्वान् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
देवापि
पु०
 पौरवे प्रतीपराजपुत्रे नृपभेदे “प्रतीपस्यत्रयः पुत्रा जज्ञिरे भरतर्षभ! । देवापिः शान्तनुश्चैव बा-ह्लीकश्च महारथः । देवापिश्च प्रवव्राज तेषां धर्महिते-ऽप्सया” भा० आ० ९४ अ० “ऋक्षस्तस्य दिलीपोऽभूत्प्रतीपस्तस्य चात्मजः । देवापिः शान्तनुस्तस्य बाह्लाकइति चात्मजाः । पितृराज्यं परित्यज्य देवापिस्तु वनंगतः” भाग० ९ । २२ । ११ “देवापिर्योगमास्थाय कलाप-ग्राममास्थितः । सोमवंशे कलौ नष्टे कृतादौ स्थाप-यिष्यति” तत्रैव
Grassman
German
devā́pi, m., aus devá-āpi, also ursprünglich Freund (āpí) der Götter
Eigenname eines Sohnes des ṛṣṭiṣeṇa.
-e {924, 2}. _{924, 4}.
-is {924, 7}
ārṣṭiṣeṇás {924, 5}. _{924, 8}.
-inā ārṣṭiṣeṇéna {924, 6}.