| YouTube Channel

देवकीपुत्र (devakIputra)

 
Capeller Eng
English
देवकीपुत्र
m.
E.
 of Kṛṣṇa.
Monier Williams Cologne
English
देवकी—पुत्र
m.
N.
 of Kṛṣṇa,
ChUp.
MBh.
Hariv.
Apte Hindi
Hindi
देवकीपुत्रः
पुं*
 देवकी-पुत्रः -
श्रीकृष्ण के विशेषण
L R Vaidya
English
devakI-putra {% m. %} an epithet of Kṛishṇa.
Mahabharata
English
Devakīputra, Devakīsuta, Devakītanaya = Kṛshṇa, q.v.
Vedic Reference
English
Devakī-putra, ‘son of Devakī, ’ is the metronymic of Kṛṣṇa
in the Chāndogya Upaniṣad.^1 According to the Epic, ^2 a
Devaka was father of Devakī, Kṛṣṇa's mother
the St. Peters-
burg Dictionary suggests that he was the ‘king of the Gandh-
arvas’, also referred to in the Epic.^3
1) iii. 17, 6.
2) Mahābhārata, i. 4480
v. 80, etc.
3) Ibid., i. 2704.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
देवकीपुत्र
पु०
 ६ त० । १ श्रीकृष्णे “बलवान्नैव दास्यामिदेवकीपुत्रमाश्रितः” हरिवं० १४२ अ० । २ पुरुषयज्ञदर्शन-विद्यायां घोरनामकाङ्गिरसस्य शिष्यभूते कृष्णे च । यज्ञ-दर्शनमुपक्रग्य “तद्धैतद्घीर आङ्गिरसः कृष्णाय देवकी-पुत्रायोक्तोवाचाऽपिपास एव स बभूव सोऽन्तवेलायमेतत्त्रयं प्रतिपद्येताक्षितमस्यच्युतमसि प्राणशंसितम-सीति” छा० उ० ३ । १७ । ६ “तद्धैतत् यज्ञदर्शनं घोरोना-मतः, आङ्गिरसो गोत्रतः कृष्णाय देवकीपुत्राय शिष्या-योक्त्वोवाच तदेतत्त्रयमित्यादि व्यवहितेन सम्बन्धः । सचैतद्दर्शनं श्रुत्वाऽपिपास एवान्याभ्यो विद्याभ्यो बभूव ।इत्थञ्च विशिष्टेयं विद्या यत् कृष्णस्य देवकीपुत्रस्यान्यांविद्यां प्रति तृड्विच्छेदकरीति पुरुषयज्ञविद्यां स्तौतिघोर अङ्गिरसः कृष्णायोक्त्वेमां विद्यां किमुवाचेति तदाहस एवं यथोक्तयज्ञविदन्तवेलायां मरणकाल एतन्मन्त्रत्रयंप्रतिपद्येत जपेदित्यर्थः । किं तत् अक्षितमक्षीणमक्षतंवाऽसीत्येकं यजुः” भा० अत्र परमेश्वरस्य वासुदेवात्मकेश्वरस्यअन्यशिष्यत्वानुपपत्तौ इह तदन्यस्यैव शिष्यत्वम् । श्रुतौसृष्टेः अनादिप्रवाहरूपतया वासुदेवस्य शिष्यत्वकल्पनयाजनकयाज्ञवल्कयोरिव कल्पान्तरस्थयोरियमाख्यायिकास्तुत्यर्थेत्यन्ये । देवकीसुतादयोऽपि वासुदेवे । “अथभाद्रपदे मासि कृष्णाष्टम्यां कलौ युगे । अष्टाविंशतिमेजातः कृष्णोऽसौ देवकीसुतः” ति० त० ब्रह्मपु० “न्याधा-यिषातामभिदेवकीसुतम्” माघः ।