| YouTube Channel

दृशि (dRzi)

 
शब्दसागरः
English
दृशि
f.
(-शिः or -शी) The eye.
2. A Sāstra.
E.
दृश् to see, affix कि, ङीष् is
optionally added.
Capeller Eng
English
दृशि
f.
seeing, power of sight, eye, poss. °मन्त्.
Yates
English
दृशि (शिः) 2.
f.
The eye
Shāstra.
Spoken Sanskrit
English
दृशि - dRzi -
f.
- power of seeing
दृशि - dRzi -
f.
- seeing
दृशि - dRzi -
f.
- zAstra
दृशि - dRzi -
f.
- eye
दृशि dRzi
f.
zAstra
दृष्टान्त dRSTAnta
m.
zAstra
त्रिस्कन्ध triskandha
n.
jyotiHzAstra
वेदशास्त्र vedazAstra
n.
veda and zAstras
ककुभ् kakubh
f.
zAstra or science
शास्त्रदृष्ट zAstradRSTa
adj.
seen in the zAstra
शास्त्राचरण zAstrAcaraNa
n.
study of the zAstra
शास्त्रतत्त्व zAstratattva
n.
truth in the zAstra
शास्त्राभिज्ञ zAstrAbhijJa
adj.
versed in the zAstra
शास्त्रयोनि zAstrayoni
m.
source of the zAstra
शास्त्रमति zAstramati
adj.
learned in the zAstra
यथाशास्त्रानुसारिन् yathAzAstrAnusArin
adj.
observing the zAstras
शास्त्रिक zAstrika
adj.
versed in the zAstras
शास्त्रप्रसङ्ग zAstraprasaGga
m.
subject of the zAstra
शास्त्रवादिन् zAstravAdin
m.
teacher of the zAstra
शास्त्रिन् zAstrin
m.
versed in the zAstras
शास्त्रविधान zAstravidhAna
n.
precept of the zAstra
शास्त्राध्यापक zAstrAdhyApaka
m.
teacher of the zAstras
शास्त्रज्ञान zAstrajJAna
n.
knowledge of the zAstra
शास्त्राननुष्ठान zAstrAnanuSThAna
n.
disregard of the zAstra
Wilson
English
दृशि
f.
(-शिः or शी) The eye.
2 A Śāstra.
E.
दृश to see, affix कि, ङीष् is optionally added.
Apte
English
दृशिः [dṛśiḥ] शी [śī], शी
f.
The eye
मम दृशिगोचर एष आविरात्मा
Bhāg.*
1.9.41.
A Śāstra.
Light. द्रष्टा दृशिमात्रः शुद्धो$पि प्रत्ययानुपश्यः Yogadarśana. -शिः
f.
Seeing, viewing. गोपीदृगुत्सवदृशिः प्रविवेश गोष्ठम्
Bhāg.*
1.14.47.
Apte 1890
English
दृशिः
शी f. 1 The eye.
2 A Śāstra.
3 Light.
शिः f. Seeing, viewing.
Monier Williams Cologne
English
दृशि
f.
seeing, the power of seeing,
Vedāntas.
(dat. °श॑ये as
inf.
cf.
1. दृश्)
the eye,
BhP.
(also °शी,
L.
)
a Śāstra,
W.
Monier Williams 1872
English
दृशि, इस्, f. seeing, viewing
(the dat. दृशये
being used in the Veda as an infinitive
cf. 1. दृश्)
(इस्, ई), f. the eye
a Śāstra.
Macdonell
English
दृशि dṛś-i,
f.
seeing, beholding
faculty of 🞄seeing, intuition, vision: d. dṛśáye = inf. for 🞄beholding.
Benfey
English
दृशि दृश् + इ,
f.
1. Intuition, Ve-
dāntas. in Chr. 217, 5.
2. The eye,
Bhāg. P. 5, 2, 11.
Apte Hindi
Hindi
दृशिः
स्त्री*
- दृश् + इन्
आँख
दृशिः
स्त्री*
- दृश् + इन्
शास्त्र
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दृशि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೇತ್ರ /ಕಣ್ಣು
निष्पत्तिः - > दृशिर् - "इन्" (उ० ४-११९)
L R Vaidya
English
dfSi {% f. %} 1. The eye
2. a śāstra.
Lanman
English
dṛśí, f. the seeing
dṛśáye, as inf. [970f],
for beholding. [do.]
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दृशिः,
स्त्री,
(दृश्यतेऽनयेति दृश् + इन् चकित् वा ङीष् ।) चक्षुः इति शब्द-रत्नावली
(यथा, --
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दृशि(शी) स्त्री दृश--भावे कि वा ङीप् दृष्टौ प्रकाशे च“द्रष्टा दृशिमात्रः शुद्धोऽपि प्रत्ययानुपश्यः” पात० सू० “दृ-शिमात्र इति दृक्शक्तिरेव विशेषणेन परामृष्टेत्यर्थः सपुरुषो बुद्धेः प्रतिसंवेदी बुद्धेर्न सरूपोनात्यन्तं विरूपइति तावत् सरूपः कस्मात्? ज्ञाताज्ञातविषयत्वात्परिणामिनी हि बुद्धिस्तस्याश्च विषयोगवादिर्घटादिर्ज्ञातश्चाज्ञातश्चेति परिणामित्वं दर्शयति कस्मात्?न हि बुद्धिश्च नाम पुरुषविषयश्च स्यादगृहीता चेतिसिद्धं पुरुषस्य सदा ज्ञातविषयत्वं ततश्चापरिणामित्व-मिति किञ्च परार्था बुद्धिः संहत्यकारित्त्वात् स्वार्थःपुरुष इति तथा सर्वार्थाध्यवसायकत्वात् त्रिगुणाबुद्धिस्त्रिगुणत्वादचेतनेति गुणानान्तूपद्रष्टा पुरुष इत्यतोन सरूपः अस्तु तर्हि विरूप इति नात्यन्तं विरूपः, कस्मात्? शुद्धोऽप्यसौ पश्यन्नतदात्मापि तदात्मक इवप्र्त्यवभासते तथा चोक्तम् अपरणामिनी हि भोक्तृशक्तिरप्रतिसंक्रमा परिणामिन्यर्थे प्रतिसंक्राम्येव तद्-वृत्तिमनुपतति तस्याश्च प्राप्तचेतनानुग्रहरूपायाबुद्धिवृत्तेरनुकारमात्रतया बुद्धिकृत्यविशिष्टा हि ज्ञानवृत्तिरित्याख्यायते” भा० सूर्यप्रकाशयोरिव द्रष्टृदृश्योर्धर्मधर्मिणोरैक्यात् चेतने पुरुषे “दृशिस्वरूपो गग-नोपमोमतः” “तदभावात् संयोगाभावोहानं तद् दृशेःकैवल्यम्” पात० सू० “मिथ्यादर्शनस्याभावात् बुद्धिपुरु-षसंयोगाभावः आत्यन्तिको बन्धनोपरम इत्यर्थः एत-द्धानं तद् दृशेः कैवल्यं पुरुषस्यामिश्रीभावः पुनरसंयोगोगुणैरित्यर्थः दुःखकारणनिवृत्तौ दुःखोपरमो हानंतदा सरूपप्रतिष्ठः पुरुष इत्युक्तम्” भा० दृश--इक् ।४ दृशधातौ “दृशेरनालोचने कङ् च” पा०
Capeller
German
दृशि
f.
das Sehen, Schauen (दृश॑ये Dat.
Inf. ) Schauvermögen (ph.)
Auge.
Grassman
German
dṛśí, f., nur als Infin. von dṛś.
Burnouf
French
दृशि दृशि
f.
(sfx. इ) œil
cf. दृश्।
Stchoupak
French
दृशि-
(-ई-)
f.
œil
vision
-मन्त्- a. qui voit, regarde
voyant.