दृप (dRpa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 दृप r. 4th cl. (ञि ईर ऊ) ञि ईरदृपू (दृप्यति) 1. To be glad,  to rejoice.
	 2.
To be arrogant. to be vain or proud. r. 6th cl. (दृपति) To pain, 
to inflict pain,  to torture. r. 1st and 10th cls. (दर्पति दर्पयति-ते) To
light,  to kindle or inflame. हर्षे गर्वे च अक० दिवा० वेट् । तुदा० पर०
सक० सेट्० । भ्वा० पर० । चुरा० उभ० ।

Wilson

English

 दृप r. 4th cl. (ञि ईर ऊ) ञि ईरदृपु (दृप्यति)
1 To be glad,  to rejoice.
2 To be arrogant,  to be vain or proud. r. 6th cl. (दृपति) To pain,  to
inflict pain,  to torture. r. 1st and 10th cls. (दर्पति दर्पयति) To light, 
to kindle or inflame.

Shabdartha Kaustubha

Kannada

दृप - हर्षमोहनयोः (दिवा० पर० अक० वे०) दृप्यति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಹರ್ಷ ಹೊಂದು /ಸಂತೋಷಪಡು
दृप - हर्षमोहनयोः (दिवा० पर० अक० वे०) दृप्यति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ವ ಹೊಂದು /ಅಹಂಕಾರ ಪಡು
प्रयोगाः - > "दृप्तारिसन्त्रासखिलीकृतात्स कथञ्चिदम्भोदविहारमार्गात्" । "को न दृप्यति वित्तेन कुकृत्ये को न पण्डितः" ।
उल्लेखाः - > कुमा० १२-२,  हितो०

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  दृप्
मूलधातुः:
   दृप
धात्वर्थः:
  हर्ष-मोहनयोः
गणः:
  दिवादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  दृप्यति
अनुबन्धादिविशेषः:
  पुषादिः

धातुः:
  दृप्
मूलधातुः:
   दृप
धात्वर्थः:
  उत्क्लेशे
गणः:
  तुदादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  दृपति

धातुः:
  दृप्
मूलधातुः:
   दृप
धात्वर्थः:
  सन्दीपने
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  दर्पयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
  आधृषीयः

धातुप्रदीपः

Sanskrit

दृपँ दृप हर्षण, मोचनयोः 
- दृप्यति  अदृपत् अदार्प्सीत् अद्राप्सीत् अदर्पीत्  दृप्तः  दर्पणः  दर्पकः  90

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 दृप,  कि सन्दीपने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (चुरां-पक्षे-भ्वां-परं-सकं-सेट् ।) कि,  दर्पयति दर्पति ।इति दुर्गादासः ॥

 दृप,  ञ य ऊ इर् हर्षे । गर्व्वे । इति कविकल्प-द्रुमः ॥
 (दिवां-उभं-अकं-वेट् ।) ञ,  दृप्तो-ऽस्ति । य,  दृप्यति । ऊ,  दर्पिष्यति दर्प्स्यति ।इर्,  अदृपत् अद्राप्सीत् अद्रार्प्सीत् अदर्पीत् ।इति दुर्गादासः ॥

 दृप,  श वाधने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (तुदां-परं-सकं-सेट् ।) श,  दृपति दर्पिता । वाधनंविहतिः । इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 दृप बाधने तु० पर०
  सक०
  सेट् । दृपति अदर्पीत् । ददर्प । कन्दर्पः

 दृप सन्दीपने वा चुरा० उम० पक्षे भ्वा०
  पर०
  सक०
  सेट् । दर्प-यति ते दर्पति । अदीदृपत्--त अददर्पत्--त अदर्पीत् ।

 दृप हर्षे गर्वे च अक० दिवा० वेट् दृप्यति “दृप्यद्दानयदूयमा-नदिविषद्दुर्वारदुःखोपमाम्” गीतगो० इरित् अदृपत्अद्राप्सीत् अदर्पीत् केचिदिमं ऊदितं मन्यन्ते दर्पि-ष्यति द्रप्स्यति अस्य रधादित्वात् वेट्कत्वम् । तेनरूपे न वैलक्षण्यम् दर्पः दृप्तः । ञीत् दृप्तः । शब्द-स्तोमे ऊदित्त्वोक्तिः मतभेदेन ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

दृपँ दृप हर्ष, मोहनयोः
- (अर्थविवरणम्) मोहनं गर्वः 
दृप्यति  द्रप्ता,  दर्प्ता दर्पिता  दृप्तः  अदृपत्,  अद्राप्सीत् अदार्प्सीत्  84

धातुवृत्तिः

Sanskrit

दृपँ दृप (अर्थः)  हर्षण, मोहनयोः
(अर्थविवरणम्) मोहनं गर्व 
इति स्वामी हर्षविमोचनयोरित्येके ( दृप्यति ) इत्यादि पूर्ववत् ( दर्पणः ) नन्द्यादिः अमुमुत्कलेषे तुदादिः तृपिदृप्योरनुदात्तेत्त्वममर्थम् इट् तु रधादित्वाद्विकल्पित इति न तन्निवृत्त्यर्थम् 88

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“दृप हर्षमोहनयोः”@} 2 रधादिः। 
 ‘हर्षमोचनयोः’ इति मैत्रेयः। 
 ‘मोहनम् = गर्वः’ इति स्वामी। 
 धातोरस्यानुदात्तत्वेऽपि नात्मनेपदित्वम्,  न वा इण्णिषेधः। 
 किं तु ‘अनु- दात्तस्य च ऋदुपधस्य--’ 3 इत्यत्र ग्रहणार्थमेवानुदात्तत्वम्। 
 ‘रधादिभ्यश्च’ 4 इत्यनेन,  तेनेड्विकल्पः। 
 ‘रधादित्वादिमौ- वेट्कावमर्थमनुदात्तता।’ इति वचनमिह स्मर्तव्यम्। 
 दर्पकः-र्पिका,  दर्पकः-र्पिका,  दिदर्पिषकः-षिका-दिदृप्सकः-प्सिका,  दरीदृपकः-पिका
   दर्पिता-द्रप्ता-दर्प्ता-त्रीं,  इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि दैवादिकतृप्यतिवत् 5 ज्ञेयानि। 
 6 दर्पणः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (८५९)
 02 =>
  (४-दिवादिः-११९६। अक। वेट्। पर।)
 03 =>
  (६-१-५९)
 04 =>
  (७-२-४५)
 05 =>
  (७७०)
 06 =>
  [[१। दर्पयति = हर्षयतीत्यर्थे ण्यन्तादस्मात् नन्द्यादित्वात् (३-१-१३४) कर्तरि ल्युप्रत्यये,  अनादेशे च रूपमेवम्। दर्पणः = आदर्शः।]]

1 {@“दृप उत्क्लेशे”@} 2 ‘दृफ’ इति द्वितीयान्तोऽयमित्येके। 
 दर्पकः-र्पिका,  दर्पकः-र्पिका,  दिदर्पिषकः-षिका,  दरीदृपकः-पिका
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि तौदादिकतृपतिवत् 3 ज्ञेयानि। 
 4
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (८६०)
 02 =>
  (६-तुदादिः-१३१३। अक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (७७२)
 04 =>
  [पृष्ठम्०७६३+ २७]

1 {@“दृप सन्दीपने”@} 2 ‘तृप तृप्तौ’ 3 इत्यस्य पाठान्तरोऽयम्। 
 दर्पकः-र्पिका,  दिदर्पयिषकः- षिका
   दर्पकः-र्पिका,  दिदर्पिषकः-षिका,  दरीदृपकः-पिका
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकचर्पयतिवत् 4 बोध्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (८६१)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१८२१। सक। सेट्। उभ। आधृषीयः।)
 03 =>
  (७७३)
 04 =>
  (५५४)

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.