दृढ (dRDha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 दृढ mfn.
   (-ढः-ढा-ढं)
	 1. Much,  exceeding
 (in this sense it is also an
adverb declinable in the neuter gender.)
	 2. Hard,  firm. 
	 3. Able, 
powerful.
	 4. Bulky,  massive,  solid.
	 5. Strong.
	 6. Confirmed.
	 n.
 
(-ढं) Iron. 
 E.
  दृह् to increase,  affix क्त.

Capeller Eng

English

 दृढ॑ (दृळ्ह॑) a.
  firm,  strong,  solid,  durable,  steady, 
sure,  certain
 n.
  adv.
 ,  as subst.  anything firm or solid,  esp.
   
stronghold,  fortress. 

Yates

English

 दृढ (ढः-ढा-ढं)
a. Hard,  firm
 able
strong,  bulky
 much.
n.
  Iron. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

दृढ 	-	 dRDha 	-	 adj.
  	-	 firm
नैष्ठिक 	-	 naiSThika 	-	 adj.
  	-	 firm
गाढ 	-	 gADha 	-	 adj.
  	-	 firm
उद्योगसंस्था 	-	 udyogasaMsthA 	-	 f.
  	-	 firm
अग्नि 	-	 agni 	-	 m.
  	-	 fire
व्यवसायप्रतिष्ठान 	-	 vyavasAyapratiSThAna 	-	 n.
  	-	 firm
अग्र 	-	 agra 	-	 adj.
  	-	 first
अग्रिम 	-	 agrima 	-	 adj.
  	-	 first
प्राथमिक 	-	 prAthamika 	-	 adj.
  	-	 first
गाढम् 	-	 gADham 	-	 adverb 	-	 firmly
अग्निवर्षण 	-	 agnivarSaNa 	-	 n.
  	-	 firing
गोलवर्षण 	-	 golavarSaNa 	-	 n.
  	-	 firing
प्रभाकीट 	-	 prabhAkITa 	-	 m.
  	-	 firefly
पावकवृति 	-	 pAvakavRti 	-	 f.
  	-	 firewall  [ computer ]
ध्रुवतन्त्रांश 	-	 dhruvatantrAMza 	-	 m.
  	-	 firmware  [ computer ]
स्थिरतन्त्रांश 	-	 sthiratantrAMza 	-	 m.
  	-	 firmware  [ computer ]
दहनदुर्ग 	-	 dahanadurga 	-	 n.
  	-	 firewall  [ computer ]
धैर्य 	-	 dhairya 	-	 n.
  	-	 firmness
चुल्लि 	-	 culli 	-	 m.
  f.
  	-	 fireplace
प्रथम श्रेनी 	-	 prathamazrenI 	-	 f.
  	-	 firstclass

दृढ 	-	 dRDha 	-	 adj.
  	-	 firm
नैष्ठिक 	-	 naiSThika 	-	 adj.
  	-	 firm
गाढ 	-	 gADha 	-	 adj.
  	-	 firm
उद्योगसंस्था 	-	 udyogasaMsthA 	-	 f.
  	-	 firm
व्यवसायप्रतिष्ठान 	-	 vyavasAyapratiSThAna 	-	 n.
  	-	 firm
गाढम् 	-	 gADham 	-	 adverb 	-	 firmly
ध्रुवतन्त्रांश 	-	 dhruvatantrAMza 	-	 m.
  	-	 firmware  [ computer ]
स्थिरतन्त्रांश 	-	 sthiratantrAMza 	-	 m.
  	-	 firmware  [ computer ]
धैर्य 	-	 dhairya 	-	 n.
  	-	 firmness
ध्रुव 	-	  dhruva 	-	 adj.
  	-	 firm  [ fixed ]
स्थिर 	-	  sthira 	-	 adj.
  	-	 firm
स्थास्नु 	-	  sthAsnu 	-	 adj.
  	-	 firm
निश्चल 	-	  nizcala 	-	 adj.
  	-	 firm
स्थविर 	-	  sthavira 	-	 adj.
  	-	 firm
स्ताणु 	-	  stANu 	-	 adj.
  	-	 firm
सुधीर 	-	  sudhIra 	-	 adj.
  	-	 firm
उत्साहिन् 	-	  utsAhin 	-	 adj.
  	-	 firm
बहल 	-	  bahala 	-	 adj.
  	-	 firm
धैर्यवत् 	-	  dhairyavat 	-	 adj.
  	-	 firm  [ steady ]
स्थावर 	-	  sthAvara 	-	 adj.
  	-	 firm

दृढ 	-	 dRDha 	-	 adj.
  	-	 stiff
निश्चल 	-	 nizcala 	-	 adj.
  	-	 stiff
कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	 stiff
अनत 	-	  anata 	-	 adj.
  	-	 stiff
अवस्तब्ध 	-	  avastabdha 	-	 adj.
  	-	 stiff
कठोर 	-	  kaThora 	-	 adj.
  	-	 stiff
जड 	-	  jaDa 	-	 adj.
  	-	 stiff
परुष 	-	  paruSa 	-	 adj.
  	-	 stiff
प्रस्तब्ध 	-	  prastabdha 	-	 adj.
  	-	 stiff
विष्टब्ध 	-	  viSTabdha 	-	 adj.
  	-	 stiff
हृष्ट 	-	  hRSTa 	-	 adj.
  	-	 stiff
स्तब्ध 	-	  stabdha 	-	 adj.
  	-	 stiff
स्त्यायते  { स्त्यै } 	-	  styAyate  { styai } 	-	 verb 	-	 stiffen
ऋच्छति  { ऋछ् } 	-	  Rcchati  { Rch } 	-	 verb 	-	  be stiff
जडयते  { जडाय } 	-	  jaDayate  { jaDAya } 	-	 verb 	-	  be stiff
प्रहर्षित 	-	  praharSita 	-	 adj.
  	-	 stiffened
स्तम्भित 	-	  stambhita 	-	 adj.
  	-	 stiffened
स्त्यान 	-	  styAna 	-	 adj.
  	-	 stiffened
जडता 	-	  jaDatA 	-	 f.
  	-	 stiffness
अवष्टब्धता 	-	  avaSTabdhatA 	-	 f.
  	-	 stiffness

दृढ 	-	 dRDha 	-	 adj.
  	-	 massive
स्थूल 	-	  sthUla 	-	 adj.
  	-	 massive
स्त्यान 	-	  styAna 	-	 n.
  	-	 massiveness
जातशिला 	-	  jAtazilA 	-	 f.
  	-	  real or massive stone

 
   दृढ   dRDha   adj.
   firm   
   दृढ   dRDha   adj.
   stiff    
   दृढ   dRDha   adj.
   tight   
   दृढ   dRDha   adj.
   massive    
   दृढ   dRDha   adj.
   rigid   
   दृढ  dRDha  adj.
   shut fast   
   दृढ  dRDha  adj.
   strong  
   दृढ  dRDha  adj.
   hard   
   दृढ  dRDha  adj.
   confirmed  
   दृढ  dRDha  adj.
   resolute   
   दृढ  dRDha  adj.
   consistent  
   दृढ  dRDha  adj.
   close   
   दृढ  dRDha  adj.
   steady  
   दृढ  dRDha  adj.
   intense   
   दृढ  dRDha  adj.
   fixed  
   दृढ  dRDha  adj.
   whole   
   दृढ  dRDha  adj.
   sure  
   दृढ  dRDha  adj.
   violent   
   दृढ  dRDha  adj.
   strict  
   दृढ  dRDha  adj.
   solid       

 
   दृढ  dRDha  adj.
    tight    
   अशिथिर  azithira adj.
   tight    
   सम्भिन्न  sambhinna adj.
   tight   
   सुश्लिष्ट  suzliSTa adj.
   tight    
   गाढम्  gADham adverb  tightly  
   निरन्तरम्  nirantaram ind.
   tightly   
   प्रगाढम्  pragADham ind.
   tightly  
   द्रढयति  { द्रढय }  draDhayati  { draDhaya } verb  tighten   
   प्रगृह्णाति  { प्रग्रह् }  pragRhNAti  { pragrah } verb  tighten  
   प्रगृह्णीते  { प्रग्रह् }  pragRhNIte  { pragrah } verb  tighten   
   सङ्कर्षते  { संकृष् }  saGkarSate  { saMkRS } verb  tighten  
   सङ्कर्षति  { संकृष् }  saGkarSati  { saMkRS } verb  tighten   
    वाताप्रवेश   vAtApraveza adj.
   air tight   
   निबिडित  nibiDita adj.
   made tight    
   सङ्ग्रह  saGgraha m.
   tightening  
   संयमन  saMyamana n.
   tightening   
   समुत्कर्षति  { समुत्कृष् }  samutkarSati  { samutkRS } verb  draw tight   
   निबिडयति  { निबिड }  nibiDayati  { nibiDa } verb denom.   make tight    
   तर्द्मवत्  tardmavat adj.
   bound tight   
   धृत  dhRta adj.
   drawn tight        

 
   दृढ  dRDha adj.
   consistent   
   कंसार  kaMsAra adj.
   consistent    
   सङ्गत  saGgata adj.
   consistent   
   अनाकुल  anAkula adj.
   consistent    
   आनुषङ्गिक  AnuSaGgika adj.
   consistent   
   मेद्य  medya adj.
   consistent    
   सम्भाव्यते  { सम्भू }  sambhAvyate  { sambhU } verb  be consistent   
   अविरुद्ध  aviruddha adj.
   consistent with   
   कुत्र  kutra ind.
   how little is this consistent with that?     
            

 
   दृढ  dRDha adverb  steadily   
   धीरम्  dhIram indecl.
   steadily    
   अविचलित  avicalita adj.
   steadily fixed  
   अनिमिष  animiSa adj.
   looking steadily    
   धैर्यवृत्ति  dhairyavRtti adj.
   steadily behaved  
   अचलप्रतिष्ठ  acalapratiSTha adj.
   steadily situated   
   अविप्लुत  avipluta adj.
   steadily observing  
   नियतविषयवर्तिन्  niyataviSayavartin adj.
   steadily abiding in one's own sphere   
   सम्प्रधारयति  { सम्प्रधृ }  sampradhArayati  { sampradhR } verb caus.  fix the mind or thoughts steadily upon     
            

Wilson

English

 दृढ
mfn.
   (-ढः-ढा-ढं)
1 Much,  exceeding
 (in this sense it is also an adverb declinable in the
neuter gender.)
2 Hard,  firm. 
3 Able,  powerful.
4 Bulky,  massive,  solid.
5 Strong.
6 Confirmed.
n.
  (-ढं) Iron. 
E.
  दृह to increase,  affix क्त.

Apte

English

दृढ [dṛḍha],  a.
  [दृंह्-क्त नि˚ नलोपः]

Fixed,  firm,  strong,  unswerving,  untiring
 असंगशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा Bg.*
  15.3
 दृढभक्तिः H.*
  3.58
 दृढव्रतम् R.*
  13.78.

Solid,  massive.

Confirmed,  established.

Steady,  persevering
 भजन्ते मां दृढव्रताः Bg.*
  7.28.

Firmly fastened,  shut fast.

Compact.

Tight,  close,  dense.

Strong,  intense,  great,  excessive,  mighty,  severe,  powerful
 तस्याः करि- ष्यामि दृढानुतापम् Ku.*
  3.8
 R.*
  11.46.

Tough.

Difficult to be drawn or bent (as a bow)
 दृढस्य धनुष आयमनम् Ch. Up.*
   1.3.5.

Durable.

Reliable.

Certain,  sure.

Hard-hearted,  cruel
 U.*
  4.

Secure.

(In Math.
 ) Reduced to the smallest number by a common divisor.

ढम् Iron. 

A stronghold,  fortress.

Excess,  abundance,  high degree

Anything fixed or firm or solid. -ढम् ind.
 

Firmly,  fast.

Very much,  excessively,  vehemently.

Thoroughly. Comp.
   -अङ्ग a.
  strong-limbed,  stout. (-गम्) a diamond. -अनुतापः deep repentance
 तस्याः करिष्यामि दृढानुतापम् Ku.*
  3.8. -आयुधः an epithet of Śiva.  -इषुधि a.
  having a strong quiver. -काण्डः,  -ग्रन्थिः,  -पत्रः a bamboo. -कारिन् a.
  resolute. -कट्टुकः (in Math.
 ) a multiplier admitting of no further simplification or reduction.  -गात्रिका granulated sugar. -ग्राहिन्a.  seizing firmly,  pursuing an object with untiring energy,  resolute
 दृढग्राही करोमीति जाप्यं जपति जापकः Mb.
 *  12. 197.11. -दंशकः a shark. -द्वार a.
  having the gates well-secured. -धनः an epithet of Buddha.  -धन्वन्,  -धन्विन् m.
  a good archer
 राजानं दृढधन्वानं दिलीपं सत्यवादि- नम् Mb.
  -धृति a.
  resolute. -नाभः a spell for restraining अस्त्रs
 Rām.*
  1.29.5. -निश्चय a.
 

of firm resolve,  resolute,  firm. 

confirmed. -नीरः,  -फलः the cocoanut tree. -पाद a.
  resolute. (-दः) an epithet of Brahmā. -पृष्ठकः a tortoise. -प्रतिज्ञ a.
  firm to a promise,  true to one's word,  faithful to an agreement. -प्रत्ययः firm confidence,  settled conviction
 संप्राप्तान्न पुरा न संप्रति न च प्राप्तौ दृढप्रत्ययान् Bh.*
  3. -प्ररोहः the holy fig tree.-प्रहारिन् a.
 

striking hard.

hitting firmly,  shooting surely. -भक्ति a.
  faithful,  devoted. -भाजकः (In Math.
 ) the greatest common measure. -भूमिः a person with a firm concentration of his mind in yogic studies
 स तु दीर्घकालनैरन्तर्यसत्कारसेवितो दृढमतिः Yogadarśana.  -भेदिन् A good archer
 भ्राम्यञ्जले घटो वेध्यश्चक्रे मृत्पिण्डकं तथा । भ्रमन्तं वेधयेद्यो हि दृढभेदी स उच्यते ॥ Dhanur.15. -मति a.
  resolute,  strong-willed,  firm.  -मन्यु a.
  having intense anger or grief
 भार्गवाय दृढमन्यवे पुनः क्षत्रमुद्यतमिव न्यवेदयत् R.*
  11.46. -मुष्टि a.
  close-fisted,  miserly,  niggardly.

(ष्टिः) a sword.

strong fist
 Ks.*
  19.148. -मूलः,  -वृक्षः the cocoa-nut tree. -रङ्गा alum.  -लोमन् m.
  a wild hog. -वैरिन् m.
  a relentless foe
 an inveterate enemy.-व्रत a.
 

firm in religious austerity. एवं दृढव्रतो नित्यं ब्रह्मचारी समाहितः Ms.*
  11.81.

firm,  faithful.

persevering,  persistent. -संधि a.
 

firmly united,  closely joined.

close,  compact.

thick-set. -सौहृद a.
  firm in friendship.

Apte 1890

English

 दृढ a. [दृंह्-क्त नि° नलोपः] 1 Fixed,  firm,  strong,  unswerving,  untiring
 Bg. 15. 3
 H. 3. 65
 R. 13. 78. 
2 Solid,  massive. 
3 Confirmed,  established. 
4 Steady,  persevering
 Bg. 7. 28. 
5 Firmly fastened,  shut fast. 
6 Compact. 
7 Tight,  close,  dense. 
8 Strong,  intense,  great,  excessive,  mighty,  severe,  powerful
 तस्याः करिष्यामि दृढानुतापं Ku. 3. 8
 R. 11. 46. 
9 Tough. 
10 Difficult to be drawn or bent (as a bow). 
11 Durable. 
12 Reliable. 
13 Certain,  sure. 
14 Hard-hearted,  cruel
 U. 4. 
15 Secure. 
16 (In Math.) Reduced to the smallest number by a common divisor. 
ढं 1 Iron. 
2 A stronghold,  fortress. 
3 Excess,  abundance,  high degree. 
4 Anything fixed or firm or solid. 
ढं ind. 1 Firmly,  fast. 
2 Very much,  excessively,  vehemently. 
3 Thoroughly. 
Comp. 
अंग a. strong-limbed,  stout. (
गं) a diamond. 
आयुधः an epithet of Śiva. 
इषुधि a. having a strong quiver. 
कांडः,  
ग्रंथिः,  
पत्रः a bamboo. 
कारिन् a. resolute. 
गात्रिका granulated sugar. 
ग्राहिन् a. seizing firmly,  pursuing an object with untiring energy,  resolute. 
दंशकः a shark. 
द्वार a. having the gates well-secured. 
धनः an epithet of Buddha. 
धन्वन्,  
धन्विन् m. a good archer. 
निश्चय a. {1} of firm resolve,  resolute,  firm. {2} confirmed. 
नीरः,  
फलः the cocoanut tree. 
पाद a. resolute. (
दः) an epithet of Brahmā. 
प्रतिज्ञ a. firm to a promise,  true to one's word,  faithful to an agreement. 
प्रत्ययः firm confidence,  settled conviction 
प्ररोहः the holy figtree. 
प्रहारिन् a. {1} striking hard. {2} hitting firmly,  shooting surely. 
भक्ति a. faithful,  devoted. 
मति a. resolute,  strong-willed,  firm. 
मुष्टि a. close-fisted,  miserly,  niggardly. (
ष्टिः) a sword. 
मूलः,  
वृक्षः the cocoa-nut tree. 
लोमन् m. a wild hog. 
वैरिन् m. a relentless foe,  an inveterate enemy. 
व्रत a. {1} firm in religious austerity. {2} firm,  faithful. {3} persevering,  persistent. 
संधि a. {1} firmly united,  closely joined. {2} close,  compact. {3} thick-set. 
सौहृद a. firm in friendship. 

Monier Williams Cologne

English

 दृढ (or दृळ्ह॑),  mfn.
   fixed,  firm,  hard,  strong,  solid,  massive,  RV.
  
 AV.
  
 ŚBr.
  
 MBh.
   &c.
  

 firmly fastened,  shut fast,  tight,  close (e.g. ship,  R.
  ii,  52,  5
 bonds,  fetters,  chains,  Hit.
  i,  67/68
 Mṛcch. vii,  6/7
 fist,  MBh.
   iv,  1976)

 whole,  complete (opp.  to भिन्न),  MBh.
   xiii,  7453

 difficult to be bent (bow,  ChUp.
    i,  3,  5)

 steady,  resolute,  persevering,  Hariv.
 
 Kathās.

 confirmed,  established,  certain,  sure,  Mn.
  
 MBh.
  
 Kāv.
  &c.

 intense,  violent,  mighty,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 (in mathem.
  ) reduced to the last term or smallest number by a common divisor

 दृढ m.
  (in music) a kind of Rūpaka

 N.
  of a son of the 13th Manu,  Hariv.
 

 of a son of Dhṛta-rāṣṭra,  MBh.
   vii

 दृढ n.
  anything fixed or firm or solid

 stronghold,  fortress,  RV.
   &c.
  

 iron,  L.
 

 दृढ b See under √ दृंह् &c.
  

Monier Williams 1872

English

 दृढ or Ved. दृऌह,  अस्,  आ,  अम्,  fixed,  firm, 
hard,  strong,  solid,  massive
 firmly fastened,  shut
fast
 tough
 difficult to be bent (as a bow),  compact
tight,  close,  dense,  without interstices,  (opposed
to भिन्न)
 durable
 confirmed,  established
 not
giving way,  stubborn
 certain,  sure,  not subject to
vacillations
 secure
 reliable
 steady,  persevering
great,  intense,  excessive,  severe,  violent,  mighty, 
powerful,  important
 (in mathematics) reduced to
the last term or smallest number by a common
divisor
 (अस्),  m. a term in music
 N. of a son of
the thirteenth Manu
 of one of the sons of Dhṛta-
rāṣṭra
 (आ),  f.,  N. of a Buddhist goddess,  ‘the
goddess of the earth
’ (अम्),  n. anything fixed or
firm or solid
 a stronghold,  fortress
 iron
 (अम्), 
ind. firmly,  fast,  much,  in a high degree,  excessively
thoroughly,  very well.
—दृढ-कण्टक,  अस्,  m.
‘having hard thorns, ’ a kind of plant,  = क्षुद्र-
फलक,  commonly धलाङ्कदा
 (आ),  f. the wild
date tree,  Phœnix Sylvestris.
—दृढ-काण्ड,  अस्, 
m. ‘having a strong stem, ’ a bamboo
 (आ),  f. a kind
of creeping plant,  = पाताल-गरुडी
 (अम्),  n. a kind
of fragrant grass (= दीर्घ-रोहिषक).
—दृढ-
कारिन्,  ई,  इणी,  इ,  ‘acting firmly, ’ resolute,  persevering, 
determined.
—दृढ-क्रोध,  अस्,  आ,  अम्,  having
violent anger.
—दृढ-क्षत्र,  अस्,  m. ‘having
strong prowess, ’ N. of one of the 100 sons of
Dhṛta-rāṣṭra.
—दृढ-क्षुरा,  f. ‘having hard
blades, ’ a kind of grass,  = वल्व-जा.
—दृढ-गा-
त्रिका,  f. ‘having hard particles, ’ granulated sugar.
—दृढ-ग्रन्थि,  इस्,  m. ‘having hard knots, ’ a
bamboo.
—दृढ-ग्राहिन्,  ई,  इणी,  इ,  seizing firmly, 
i. e. pursuing an object with untiring energy.
—दृ-
ढ-च्छद,  अस्,  m. ‘having hard leaves, ’ a kind
of fragrant grass,  = दीर्घ-रोहिषक.
—दृढ-
च्युत or दृऌह-च्युत or दृढाच्युत,  अस्,  m., 
N. of a son of Agastya or author of a hymn of the
Ṛg-veda
 [cf. दार्ढ-च्युत।]
—दृढ-ज्ञान,  अम्, 
n. certain knowledge,  firm conviction.
—दृढ-तर, 
अस्,  आ,  अम्,  firmer,  harder.
—दृढ-तरु,  उस्,  m.
‘the strong tree, ’ Grislea Tomentosa (= धव)।
—दृढ-ता,  f. or दृढ-त्व,  अम्,  n. firmness, 
hardness,  solidity,  strength
 steadiness,  perseverance.
—दृढ-तृण,  अस्,  m. ‘the strong grass, ’ a kind
of grass,  Saccharum Munjia
 (आ),  f. a kind of grass,  =
वल्व-जा.
—दृढ-तोरणार्गल,  अस्,  आ,  अम्,  hav-
ing the bars of the gates firmly fastened.
—दृढ-
त्वच्,  क्,  m. ‘having tough bark, ’ a kind of reed,  =
यावनालशर.
—दृढ-दंशक,  अस्,  m. ‘having
strong teeth or a hard biter, ’ a shark.
—दृढ-
दस्यु,  उस्,  m.,  N. of an old sage,  also named
Idhma-vāha,  (son of Dṛḍha-cyuta
 cf. दृढस्यु।)
—दृढ-द्वार,  अस्,  आ,  अम्,  having strong gates, 
having the gates well-secured.
—दृढ-धन, 
अस्,  m. ‘having secure wealth, ’ an epithet of Śākya-
muni.
—दृढ-धनुस्,  उस्,  m. ‘having a strong
bow, ’ N. of a prince who was an ancestor of Śākya-
muni
 (also read दृढ-हनु,  दृढ-हनु,  दृढाश्व।)
—दृ-
ढ-धन्वन्,  आ,  आ,  अ,  having a strong bow
 (आ), 
m. a good archer
 (perhaps) N. of a man.
—दृढ-
धन्विन्,  ई,  इनी,  इ,  having a strong bow,  a strong
or sure archer
 (perhaps) furnished with strong
archers.
—दृढ-धुर्,  ऊर्,  ऊर्,  ऊर्,  having a strong
pole or beam
 able to bear a weight or load.
—दृढ-नाभ,  अस्,  m.,  N. of a spell or for-
mula for restraining magical weapons.
—दृढ-
निश्चय,  अस्,  आ,  अम्,  ‘having a fixed determination, ’
certain,  confirmed,  corroborated,  undoubted.
—दृ-
ढ-नीर,  अस्,  m. ‘having strong juice, ’ the cocoa-
nut tree.
—दृढ-नेत्र,  अस्,  m. ‘strong-eyed, ’
N. of one of the sons of Viśvā-mitra.
—दृढ-
नेमि,  इस्,  m. ‘having a strong circle or wheel (?), ’
N. of a prince who was a son of Satya-dhṛti.
—दृ-
ढ-पत्त्र,  अस्,  m. ‘having strong leaves, ’ a bamboo
(ई),  f. a kind of grass,  = वल्व-जा.
—दृढ-पाद, 
अस्,  m. ‘firm on the feet, ’ epithet of Brahmā
 (आ), 
f. a kind of plant,  = यव-तिक्ता
 (ई),  f. Flacourtia
Cataphracta.
—दृढ-प्रतिज्ञ,  अस्,  आ,  अम्,  keep-
ing a promise,  firm to a promise,  faithful to an
agreement.
—दृढ-प्रत्यय,  अस्,  m. firm confi-
dence.
—दृढ-प्ररोह,  अस्,  m. ‘growing strongly, ’
the holy fig-tree (= प्लक्ष).
—दृढप्रहारि-ता, 
f. hard striking &c.
—दृढ-प्रहारिन्,  ई,  इणी,  इ, 
striking hard,  hitting strongly or firmly,  shooting
surely.
—दृढ-फल,  अस्,  m. ‘having a hard fruit, ’
the cocoa-nut.
—दृढ-बद्ध,  अस्,  आ,  अम्,  firmly
bound,  tied tightly.
—दृढ-बन्धन-बद्ध, 
अस्,  आ,  अम्,  caught fast in a snare.
—दृढ-बन्-
धिनी,  f. ‘winding closely round a tree or stem, ’ a
kind of creeper,  Echites Frutescens (= श्यामा)।
—दृढ-बल,  अस्,  m.,  N. of a medical author.
—दृढ-भक्ति,  इस्,  इस्,  इ,  ‘firm in devotion, ’ faith-
ful,  devoted.
—दृढ-मति,  इस्,  इस्,  इ,  firm-minded, 
strong-willed,  firm,  devoted.
—दृढ-मन्यु,  उस्, 
उस्,  उ,  violent in anger or grief.
—दृढ-मुष्टि, 
इस्,  इस्,  इ,  ‘having a hard fist, ’ close-fisted,  one whose
hand is difficult to be opened
 one who does not
open his hand,  miserly,  niggardly
 (इस्),  m. a sword, 
any weapon furnished with a hilt or handle
 [cf.
गाढ-मुष्टि।]
—दृढमुष्टि-ता,  f. firmness or
tightness of grasp.
—दृढ-मूल,  अस्,  m. ‘having
a hard root, ’ the cocoa-nut
 a kind of grass,  Saccha-
rum Munjia (= मुञ्ज)
 another kind of grass (=
मन्थानक).
—दृढ-रङ्गा,  f. ‘having a fast
colour, ’ a sort of white substance,  = स्फटी,  com-
monly फट्किरी (sulphate of alumine?).
—दृढ-
रथ,  अस्,  m. ‘having a strong chariot, ’ N. of one
of the 100 sons of Dhṛta-rāṣṭra
 of a son of
Jayad-ratha and father of Viśva-jit
 (with Jainas)
N. of the father of the tenth Arhat of the present
Ava-sarpiṇī.
—दृढरथाश्रय (°थ-आश्°),  अस्, 
m. ‘having a firm chariot-seat, ’ N. of one of
the 100 sons of Dhṛta-rāṣṭra.
—दृढ-रुचि, 
‘of great glory, ’ N. of a Varṣa.
—दृढ-लता,  f.
‘having strong branches, ’ a kind of plant,  = पाताल-
गरुडी.
—दृढ-लोमन्,  आ,  आ,  अ,  coarse-haired, 
having coarse bristles
 (आ),  m. a wild hog
 coarse
hair,  bristles.
—दृढ-वज्र,  अस्,  m. ‘having a
strong thunderbolt, ’ N. of a king of the Asuras.
—दृढ-वर्मन्,  आ,  m. ‘having strong armour, ’
N. of one of the 100 sons of Dhṛta-rāṣṭra.
—दृढ-वल्कल,  अस्,  m. ‘having a hard bark, ’
Artocarpus Locucha (= लकुच)
 the areca-palm
(= पूग).
—दृढ-वल्का,  f. ‘hard-barked, ’ a
kind of plant,  = अम्ब-ष्ठा.
—दृढ-विक्रम, 
अस्,  आ,  अम्,  having great fortitude.
—दृढ-वीज, 
अस्,  m. ‘having hard seeds, ’ Cassia Tora (= चक्र-
मर्द)
 Zizyphus Jujuba,  = वर्वूर,  a kind of
plant.
—दृढ-वृक्ष,  अस्,  m. ‘the firm tree, ’
the cocoa-nut.
—दृढ-वेधन,  अम्,  n. piercing
strongly,  striking firmly.
—दृढ-वैरिन्,  ई,  m. a
relentless foe.
—दृढ-व्रत,  अस्,  आ,  अम्,  ‘having
firm vows, ’ strictly observing religious vows or obli-
gations,  firm in religious austerity,  having a firm
resolution,  persevering,  persistent,  strict,  firm,  faithful, 
(sometimes used in comp.,  e. g. भर्तृ-दृढ-
व्रता,  q. v.)
—दृढ-शक्तिक,  अस्,  आ,  अम्,  of
great power or great strength of will.
—दृढ-
सन्ध,  अस्,  m. ‘firm or faithful to engagements, ’ N.
of one of the 100 sons of Dhṛta-rāṣṭra.
—दृढ-
सन्धि,  इस्,  इस्,  इ,  firmly united,  closely joined or
allied
 strong-knit,  thick-set
 close,  compact,  with-
out interstices,  well fixed.
—दृढ-सूत्रिका,  f.
‘having strong fibres, ’ a plant from the fibres of
which bow-strings are made,  Sanseviera Zeylanica
[cf. मूर्वा।]
—दृढ-सेन,  अस्,  m. ‘possessing a
strong army, ’ N. of a prince.
—दृढ-सौहृद, 
अस्,  ई,  अम्,  firm in friendship,  constant.
—दृढ-
स्कन्ध,  अस्,  m. ‘strong-stemmed, ’ a plant,  a sort
of Mimusops (= क्षीरिका).
—दृढ-स्थूण,  अस्,  आ, 
अम्,  having firm posts or columns.
—दृढ-हनु, 
उस्,  m. ‘possessing strong jaws, ’ N. of a prince
[cf. दृढ-धनुस्।]
—दृढ-हस्त,  अस्,  m.
‘strong-handed, ’ N. of one of the 100 sons of
Dhṛta-rāṣṭra.
—दृढाक्ष (°ढ-अक्°),  अस्,  m.
‘strong-eyed, ’ N. of a prince.
—दृढाङ्ग (°ढ-
अङ्°),  अस्,  आ,  अम्,  firm-bodied,  hard-limbed,  stout, 
stalwart
 (अम्),  n. a diamond.
—दृढानुताप, 
अस्,  आ,  अम्,  deeply penitent.
—दृढायु or दृ-
ढायुस् (°ढ-आय्°),  उस्,  m. ‘having a firm life, ’
N. of a prince
 of a son of Purū-ravas and Urvaśī
N. of one of the seven sages of the south
 of a son
of the third Manu Sāvarṇa.
—दृढायुध (°ढ-
आय्°),  अस्,  आ,  अम्,  having strong weapons
 (अस्),  m.
epithet of Śiva
 N. of one of the 100 sons of
Dhṛta-rāṣṭra.
—दृढार्ति (°ढ-अर्°),  इस्,  f. the
strong end of a bow
 great pain.
—दृढाश्व
(°ढ-अश्°),  अस्,  m. ‘having a strong horse, ’ N. of a
son of Dhundhu-māra
 of a son of Kāśya.
—दृ-
ढी-करण,  अम्,  n. or दृढी-कार,  अस्,  m. making
strong or firm,  fixing firmly,  corroboration,  confir-
mation.
—दृढी-कृ,  cl. 8. P. A. -करोति,  -कुरुते, 
-कर्तुम्,  to make firm or fast
 to fix,  fasten, 
make strong,  strengthen
 to fasten tightly together
to corroborate,  confirm.
—दृढी-भू,  cl. 1. P.
-भवति,  -भवितुम्,  to become strong or fixed.
—दृढेषुधि (°ढ-इष्°),  इस्,  m. ‘having a
strong quiver, ’ N. of a prince.

 दृढ दृढ। See under rt. दृंह् at p. 427.

Macdonell

English

 दृढ dṛḍha,  pp. √ dṛṃh
 n.
  firm or immovable 🞄object
 fastness
 -kārin,  a.
  persevering.

Benfey

English

 दृढ दृढ,  see दृंह्।

Hindi

बेदर्द

Apte Hindi

Hindi

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
"स्थिर,  दृढ़,  मज़बूत,  अचल,  अथक"

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
"ठोस,   पिण्डाकार"

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
"सम्पुष्ट,  स्थापित"

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
"स्थिर,  धैर्यशाली"

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
"दृढ़ता पूर्वक बाँधा हुआ,   कस कर बन्द किया हुआ"

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
सुसंहत

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
"कसा हुआ,  घनिष्ठ,   सघन"

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
"मजबूत,   गहन,  बड़ा,   अत्यधिक,   ताक़तवर,  कठोर,  शक्तिशाली"

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
कड़ा

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
झुकाने या तानने में कठिन

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
टिकाऊ

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
विश्वासपात्र

दृढ
वि* - दृह् +   क्त
"निश्चित,   अचूक"

दृढम्
नपुं*
   - -
लोहा

दृढम्
नपुं*
   - -
"गढ़,  क़िला"

दृढम्
नपुं*
   - -
"अधिकता,   बहुतायत,   ऊँचा दर्जा"

दृढम्
अव्य* - -
"दृढ़तापूर्वक,    कस कर"

दृढम्
अव्य* - -
"अत्यधिक,   अत्यन्त,   तेज़ी से"

दृढम्
अव्य* - -
पूरी तरह से

दृढ
वि* - "दृह्+क्त,  नि* नलोपः"
"स्थिर,  मजबूत,  अटल,  अडिग,  अथक"

दृढ
वि* - "दृह्+क्त,  नि* नलोपः"
ठोस

दृढ
वि* - "दृह्+क्त,  नि* नलोपः"
पुष्टीकृत

दृढ
वि* - "दृह्+क्त,  नि* नलोपः"
धैर्यवान्

दृढ
वि* - "दृह्+क्त,  नि* नलोपः"
सटा हुआ

Shabdartha Kaustubha

Kannada

दृढ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > दृह (वृद्धौ) - "क्तः" (३-४-७२) । निपा० (७-२-२०)
प्रयोगाः - > "वेधाः स्वाङ्गोजितः कृष्णः दृढः सङ्कर्षणोऽच्युतः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "स्थूलत्वात् बलवत्वाच्च दृढ इत्यभिधीयते" - निरुक्तिः ।
दृढ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ೧೩ನೆಯ ಮನುವಾದ ರುಚಿಯ ಒಬ್ಬ ಮಗ
प्रयोगाः - > "त्रयोदशस्य पुत्रास्ते विज्ञेयास्तु रुचेः सुताः । सुनेत्रः क्षत्रबुद्धिश्च सुतपा निर्भयो दृढः ॥"
उल्लेखाः - > हरिवं०
दृढ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಒಬ್ಬ ಮಗ
प्रयोगाः - > "दृढः सुहस्तो विरजाः प्रमाथश्चेग्रयाय्यपि"
उल्लेखाः - > भा० द्रोण०
दृढ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೂಪಕತಾಳದ ಒಂದು ಭೇದ
दृढ
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಬ್ಬಿಣ
दृढ
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಾಮಂಚದ ಬೇರು
दृढ
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅತಿಶಯ /ಆಧಿಕ್ಯ
दृढ
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಠಿನ್ಯ
दृढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಧಿಕವಾದ /ದೃಢವಾದ /ಬಲವಾದ
प्रयोगाः - > "यस्याः करिष्यामि दृढानुतापं प्रवालशय्याशरणं शरीरम्"
उल्लेखाः - > कुमा० २-८
दृढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಭದ್ರವಾದ /ದೃಢವಾದ /ಬಲವಾದ
दृढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಠಿನವಾದ /ಗಟ್ಟಿಯಾದ /ಬಗ್ಗಿಸಲಾಗದ
दृढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೃಢವಾದ /ಸ್ಥಿರವಾದ
प्रयोगाः - > "लङ्केश्वरप्रणतिभङ्गद्र्ढव्रतं तद्वन्द्यं युगं चरणयोर्जनकात्मजायाः"
उल्लेखाः - > रघु० १३-७८
दृढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸ್ಥೂಲವಾದ /ದಪ್ಪವಾದ
विस्तारः - > "क्षीणं क्षामं विलिष्टं स्यात् स्थूलं तु बहलं दृढम्" - वैज० ।
दृढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶಕ್ತ /ಸಮರ್ಥ
विस्तारः - > "दृढः स्थूले नितान्ते च प्रगाढे बलवत्यपि" - मेदि० । "कठोरनिष्ठुरक्रूरदृढदारुणकवखटाः" - वैज० ।
दृढ
पदविभागः - > क्रियाविशेषणम्
कन्नडार्थः - > ಅಧಿಕವಾಗಿ /ಹೆಚ್ಚಾಗಿ
दृढ
पदविभागः - > क्रियाविशेषणम्
कन्नडार्थः - > ಕಠಿನವಾಗಿ
दृढ
पदविभागः - > क्रियाविशेषणम्
कन्नडार्थः - > ದೃಢವಾಗಿ /ಬಲವಾಗಿ
प्रयोगाः - > "अशिथिलमपराऽवसज्य कण्ठे दृढपरिरब्धबृहद्बहिःस्तनेन"
उल्लेखाः - > माघ० ७-१६

L R Vaidya

English

 dfQa {% (I) a. (f. ढा) %} 1. Fixed,  strong,  solid,  massive,  Bg.xv.3
firmly fastened,  shut
tough
difficult to be bent (as a bow)
durable
confirmed,  established
certain,  sure
reliable
steady,  persevering,  Bg.vii.28
intense,  excessive,  strong,  severe,  भार्गवाय दृढमन्वये R.xi.46,  K.S.iii.8.

 dfQa {% (II) n. %} 1. Iron
 2. a fortress
 3. excess,  abundance.(दृढम् is used as an indeclinable in the sense of- (1) firmly
 (2) excessively
 (3) throughly.)

Bopp

Latin

 दृढ v. दृह् (gr. 102. a.).

Lanman

English

 dṛḍhá,  see √dṛh and 224a.

Kridanta Forms

Sanskrit

दृह् (दृ꣡हँ꣡ वृद्धौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  दर्हणम्
अनीयर् =  दर्हणीयः - दर्हणीया
ण्वुल् =  दर्हकः - दर्हिका
तुमुँन् =  दर्हितुम्
तव्य =  दर्हितव्यः - दर्हितव्या
तृच् =  दर्हिता - दर्हित्री
क्त्वा =  दर्हित्वा
ल्यप् =  प्रदृह्य
क्तवतुँ =  दृहितवान् - दृहितवती
क्त =  दृहितः / दृढः - दृहिता / दृढा
शतृँ =  दर्हन् - दर्हन्ती

दृन्ह् (दृ꣡हिँ꣡ वृद्धौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  दृंहणम्
अनीयर् =  दृंहणीयः - दृंहणीया
ण्वुल् =  दृंहकः - दृंहिका
तुमुँन् =  दृंहितुम्
तव्य =  दृंहितव्यः - दृंहितव्या
तृच् =  दृंहिता - द्र्ंहित्री
क्त्वा =  दृंहित्वा
ल्यप् =  प्रदृंह्य
क्तवतुँ =  दृंहितवान् - दृंहितवती
क्त =  दृंहितः / दृढः - दृंहिता / दृढा
शतृँ =  दृंहन् - दृंहन्ती

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  दृढ
adjective
 
अत्याधिकं निश्चयपूर्वकम्।
 "दृढैः निश्चयैः किमपि कर्तुं शक्यते।"

Synonyms:
  दृढ
adjective
 
स्वस्थानात् अन्यत्र कुत्रापि चलने असमर्थस्य अवस्था।
 "कीलकम् अत्यन्तं दृढं स्थितम् अस्ति।"

Synonyms:
  सुदृढ,  दृढ,  अटल,  अस्खलित,  कीकस,  ध्रुव,  निष्ठित,  शूर्ण,  सम्बाळ्ह
adjective
 
यद् न विचलति।
 "अस्य गृहस्य इष्टिकान्यासः सुदृढः अस्ति।"

Synonyms:
  दृढ,  प्रतिष्ठित,  सिद्ध,  सुस्थित,  सुप्रतिष्ठित,  सम्प्रतिष्ठित,  स्थित,  स्थापित,  व्यवस्थित,  समववस्थापित,  नियत
adjective
 
दृढत्वम् आपन्नम्।
 "द्वयोः देशयोः दृढेषु सम्बन्धेषु वयं वैमत्यं न उत्पादयामः।"

Synonyms:
  दृढ,  रूक्ष
adjective
 
यः मृदुः नास्ति।
 "स्नेहस्य अभावात् खुर्मा इति व्यञ्जनं दृढम् अभवत्।"

Synonyms:
  कठोर,  दृढ,  हठधर्मिन्,  उग्र
adjective
 
यः मृदु अथवा कोमलः न अस्ति।
 "मम पितुः हृदयं नारिकेलवत् कठोरम् अस्ति।"

Synonyms:
  दृढ,  कठोर,  ग्रावन्,  कक्खट,  खक्खट
adjective
 
यत् दृढम् अस्ति विचलितं न भवति इति वा।
 "सहसा मम मनः विपत्तौ अपि दृढं वर्तते।"

Synonyms:
  दृढ,  कठोर,  अनम्य,  अनमनीय
adjective
 
यः नम्यः नास्ति।
 "सिकन्दरस्य पुरतः पोरसः दृढः आसीत्।"

Synonyms:
  दृढ,  स्थर,  निश्चल,  अचल,  अविचलित,  धीर,  धृतिमत्,  धैर्यवत्
adjective
 
यः निर्णयम् अन्यथा न करोति।
 "सः स्वनिर्णये दृढः आसीत्।"

Synonyms:
  गम्भीर,  शान्त,  सौम्य,  अटल,  दृढ,  स्थिरधी,  स्थिरमति,  स्थिरमनस्,  स्थिरात्मन्,  स्थितिमत्,  स्थितमति,  स्थितप्रजा,  स्थितधी,  सुस्थिर,  सुधीर,  प्रस्थ,  धृतात्मन्
adjective
 
यः चञ्चलः नास्ति।
 "सः प्रकृत्या गम्भीरः अस्ति।"

Synonyms:
  निबिड,  व्यूढ,  घन,  दृढ,  सान्द्र,  संहत,  सुसंहत,  निःसन्धि,  अविरल,  अनन्तर
adjective
 
यद् विरलं नास्ति।
 "मृगः निबिडे वने गतः।"

Synonyms:
  निश्चल,  दृढ,  स्थिर,  अचल,  अविचलित,  धीर,  धृतिमत्,  धैर्यवत्,  स्थेयस्,  स्थेष्ठ,  अकम्पित,  अक्षुब्ध,  अस्खलित,  अव्यभिचारिन्,  व्यवस्थित,  स्थित,  स्थितिमत्,  गाढ,  प्रगाढ
adjective
 
यः न विचलति।
 "निश्चलः पुरुषः स्वध्येयं प्राप्नोति। / समाधौ अचला बुद्धिः।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
निष्ठुरः कक्खटः क्रूरः परुषः कर्कशः खरः ॥ १३८६ ॥
दृढः कठोरः कठिनो जरठः कोमलः पुनः ।
मृदुलो मृदुसोमालसुकुमारा अकर्कशः ॥ १३८७ ॥
-wordlist-
 
निष्ठुर (पुं),  कक्खट (पुं),  क्रूर (पुं),  परुष (पुं),  कर्कश (पुं),  खर (पुं),  दृढ (पुं),  कठोर (पुं),  कठिन (पुं),  जरठ (पुं),  कोमल (पुं),  मृदुल (पुं),  मृदु (पुं),  सोमाल (पुं),  सुकुमार (पुं),  अकर्कश (पुं)

--source--
 
व्युष्टिः फलमसारं तु फल्गु शून्यं तु रिक्तकम् ।
शुन्यं तुच्छं वशिकं च निबिडं तु निरन्तरम् ॥ १४४६ ॥
निबिरीसं घनं सान्द्रं नीरन्ध्रं बहलं दृढम् ।
गाढमविरलं चाथ विरलं तनु पेलवम् ॥ १४४७ ॥
-wordlist-
 
व्युष्टि (स्त्री),  फल (क्ली),  असार (क्ली),  फल्गु (क्ली),  शून्य (क्ली),  रिक्त (क्ली),  शुन्य (क्ली),  तुच्छ (क्ली),  वशिक (क्ली),  निबिड (क्ली),  निरन्तर (क्ली),  निबिरीस (क्ली),  घन (क्ली),  सान्द्र (क्ली),  नीरन्ध्र (क्ली),  बहल (क्ली),  दृढ (क्ली),  गाढ (क्ली),  अविरल (क्ली),  विरल (क्ली),  तनु (क्ली),  पेलव (क्ली)

--source--
 
अत्यर्थे गाढमुद्गाढं बाढं तीव्रं भृशं दृढम् ॥ १५०५ ॥
अतिमात्रातिमर्यादनितान्तोत्कर्षनिर्भराः ।
भरैकान्तातिवेलातिशया जृम्भा तु जृम्भणम् ॥ १५०६ ॥
-wordlist-
 
अत्यर्थ (क्ली),  गाढ (क्ली),  उद्गाढ (क्ली),  बाढ (क्ली),  तीव्र (क्ली),  भृश (क्ली),  दृढ (क्ली),  अतिमात्र (क्ली),  अतिमर्याद (क्ली),  नितान्त (क्ली),  उत्कर्ष (पुं),  निर्भर (पुं),  भर (पुं),  एकान्त (क्ली),  अतिवेल (पुं),  अतिशय (पुं),  जृम्भा (त्रि),  जृम्भण (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कठोर
कठोर,  कठिन,  क्रूर,  कक्खट,  कर्कश,  दृढ
कठोरः कठिनः क्रूरः कक्खटः कर्कशो दृढः ।
verse 2.1.1.342
page 0040

निरन्तर
निरन्तर,  घन,  सान्द्र,  बहुल,  विरलेतर,  निबिड,  निविरीश,  दृढ,  गाढ
निरन्तरं घनं सान्द्रं बहुलं विरलेतरम् ॥ ७१७ ॥
निविडं निविरीशं च दृढं गाढं प्रचक्षते ।
verse 4.1.1.717
page 0083

नाममाला

Sanskrit

कठोर,  कठिन,  स्तब्ध,  कर्कश,  परुष,  दृढ
कठोरं कठिनं स्तब्धं कर्कशं परुषं दृढम् ।
verse 0.1.1.155
page 0075

Mahabharata

English

Dṛḍha^1,  son of Dhṛtarāshṭra. § 599 (Jayadrathavadhap.): VII,  137,  5644 (among seven sons of Dhṛtarāshṭra,  who are slain by Bhīmasena)
 157,  6938 (the same?,  among ten sons of Dhṛtarāshṭra who attacked Bhīmasena). Cf. Dṛḍhahasta,  Dṛḍhakshatra,  Dṛḍhasandha,  Dṛḍhavarman,  Dṛḍhāyudha.

Dṛḍha^2 = Vishṇu (1000 names).

पुराणम्

English

दृढ १ / DṚḌHA I. (DṚḌHAVARMAN). One of the hundred sons of dhṛtarāṣṭra. Bhīmasena killed him in the great war. (droṇa parva,  Chapter 137).

दृढ २ / DṚḌHA II. (dṛḍhakṣatra). One of the hundred sons of dhṛtarāṣṭra. Bhīmasena killed him. (droṇa Parva,  Chapter 157).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 दृढं,  क्ली,
   (दृह वृद्धौ + क्तप्रत्ययेन निपातनात्साधुः ।) लौहम् । इति शब्दचन्द्रिका ॥
 अति-शयः । इत्यमरः । ३ । १ । ७६ ॥

 दृढः,  त्रि,  (दृह + क्तः । निपातनात् साधुः ।)स्थूलः । अतिशयः । प्रगाढः । (यथा,  देवी-भागवते । १ । ६ । ३१ ।“तदाकाशे श्रुतं ताभ्यां वाग्वीजं सुमनोहरम् ।गृहीतञ्च ततस्ताभ्यां तस्याभ्यासो दृढः कृतः ॥
”)बलवान् । इति मेदिनी । ढे,  २ ॥
 कठिनः ।इत्यमरः । ३ । ३ । ४४ ॥

 दृढः,  पुं,
   रूपकभेदः । यथा,  --“दृढः प्रौढोऽथ खचरो विभवश्चतुरक्रमः ।निशारुकः प्रतितालः कथिताः सप्त रूपकाः ॥
”तल्लक्षणं यथा,  --“दृढाख्यः स्याल्लघुद्बन्द्बं ताले च हंसलीलके ।चतुर्द्दशाक्षरैर्युक्तः शृङ्गारे परिकीर्त्तितः ॥
”इति सङ्गीतदामोदरः ॥
(त्रयोदशमनो रौच्यस्य पुत्त्रविशेषः । यथा,  हरि-वंशे । ७ । ८३ ।“सुनेत्रः क्षत्त्रवृद्धिश्च सुतपा निर्भयो दृढः ।रौच्यस्यैते मनोः पुत्त्रा अन्तरे तु त्रयोदशे ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 दृढ त्रि०
  दृह दृहि वा वृद्धौ क्तः “स्थूलबलयोः” इडभावः इदि-तोऽपि नि० नलोपः । १ स्थूले २ अशिथिले प्रगाढे ३ व-लवति च मेदि० ४ कठिने अमरः ५ लौहे न०
  शब्दच० ।भावे क्त । ६ अतिशये न०
  अमरः । क्रियाविशेषणत्वेऽस्य क्लीवता “दृढभक्तिरिति ज्येष्ठे” रघुव्या० “दृढंभक्तिरस्येति विग्रहः” मल्लिना० । “दृढा भक्तिश्चकेशवे” विष्णुस्तवः । दृढत्वं च काठिन्यं तच्च स्पर्शत्वव्याप्यंजातिभेदः,  अशिथिलावयवसंयोगभेदः,  उपचारात् अति-शयश्च । “दृढकारी मृदुर्दान्तः क्रूराचारैरसंवसन्”मनुः “दृढग्राही करोमीति जप्यं जपति जापकः ।न संपूर्णो न संयुक्तो निरयं सोऽनुगच्छति” भा० शा०१९७ अ० । दृढस्य भावः इमनिच् द्रढिमन् तद्भावे पु०
 “बधान द्रागेव द्रढिमरमणीयं परिकरम्” गङ्गालहरीत्व दृढत्व न०
  तल् दृढता स्त्री ष्यञ् दार्ढ्य न०
  स्थौल्येअतिशये च । अतिशयेन दृढः इष्ठन् ऋतोरः द्रढिष्ठईयसुन् द्रढीयस अतिशयेन दृढे त्रि०
  ईयसुनि स्त्रियांङीप् । दृढं करोति णिच् ऋतोरः । द्रढयति “वियोगोवैराग्यं द्रढयति च” प्रबोधचन्द्रो० त्रयोदशभनोः रुचेः७ पुत्रभेदे पु०
  । “त्रयोदशस्य पुत्रास्ते विज्ञेयास्तु रुचेःसुताः । चित्रसेनो विचित्रश्च नयो धर्मभृतोधृतः । सुनेत्रःक्षत्रबुद्धिश्च सुतपा निर्भयो दृढः । रौच्यस्यैते मनोःपुत्रा अन्तरे तु त्रयोदशे” हरिवं० ७ अ० । ८ धृतराष्ट्र-पुत्रभेदे पु०
  “पुत्रास्तेऽभ्यर्दयन् भीमं दश दाशरथेःसमाः । नागदत्तो दृढरथो वीरबाहुरयोमुजः ।दृढः सुहस्तो विरजाः प्रमाथश्चोग्रयाय्यपि । तान्दृष्ट्वा चुक्रुधे भीमोजगृहे भारसाधनान् । एकमेकंसमुद्दिश्य पातयामास मर्मसु । ते विद्धा व्यसवः पेतुस्यन्दनेभ्योऽमितौजसः” भा० द्रो० १५७ अ० ९ विष्णौ पु०
 “वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः सूङ्कर्षणोऽच्युतः”विष्णुसं० “स्वरूपसामर्थ्यादेः प्रच्युत्यभावात् दृढः”भा० १० रूपकभेदे पु०
  “दृढः प्रौढोऽथ खचरो विभव-श्चतुरक्रमः । निशारुकः प्रतितालः कथिताः सप्तरूपकाः” इत्युद्दिश्य “दृढाख्यः स्याद् लघुद्वन्द्वं तालेऽत्रहंसलीलके । चतुर्दशाक्षरयुतः शृङ्गारे परिकीर्तितः”सङ्गीतदा० । लीला० उक्ते ११ कुट्टकयणितभेदे कुट्टकशब्देदृश्यम् ।

Capeller

German

 दृढ॑ u. दृळ्ह॑ s. दर्ह्) n.
  fester Gegenstand, 
die Feste
 auch adv. stark,  heftig,  sehr, 
sicher,  bestimmt.

Grassman

German

 dṛḍhá,  a.,  Part. II. von dṛh,  s. d.

Burnouf

French

 दृढ दृढ pp. de दृह्
		 a. ferme,  solide
		 fort, 
robuste
		 massif
 dur. -- S. n.
  fer.
दृढकण्टक m.
  esp. de plante.
दृढगात्रिका f.
  sucre granulé.
दृढदंशक m.
  requin,  squale.
दृढफल m.
  noix de coco.
दृढबन्धिनी f.
  echites frutescens,  bot.
दृढनिश्चय a. ferme dans le bon propos.
दृढम् (ac. de दृढ) beaucoup,  fortement.
दृढमुष्टि a. (मुष्टि main fermée) qui a le poignet
solide
		 au fig. qui n'ouvre pas la main pour donner,  avare. -- S. m.
 
(मुष्टि poignée) glaive dont la poignée est solide.
दृढमुष्टिता f.
  force de poignet.
		 Au fig. avarice. --
Solidité de la poignée d'un glaive.
दृढमूल m.
  noix de coco
 palmier.
दृढलोमन् m.
  sanglier.
दृढवैरिन् m.
  ennemi acharné.
दृढव्रत a. ferme en ses vœux,  constant dans les pratiques
religieuses.
दृढसन्धि a. dont les jointures sont solides,  bien
assemblé
		 compact,  serré.
दृढसूत्रिका f.
  la दूर्बा [dont on fait des cordes
solides].
दृढस्कन्ध m.
  esp. de mimusops,  bot.

Stchoupak

French

 दृढ-
 (दृह्-) a. v. affermi,  ferme,  fixe,  stable,  inébranlable, 
difficile à courber,  résistant 
 solide,  massif,  fort,  dur 
 dense 
 bien fixé
ou serré,  solidement fermé,  bien clos 
 étroitement lié 
 résolu,  tenace, 
persévérant,  persistant 
 entier,  intact 
 bien établi,  confirmé,  certain, 
sûr 
 intense,  violent,  puissant 
 nt. objet solide,  ferme,  etc. 
 citadelle, 
forteresse,  fortification 
 -अम् fermement,  solidement 
 obstinément 
 à
fond,  très bien,  beaucoup 
 -तर- compar. plus ferme,  très ferme,  etc.
(-तरी-कृ- renforcer,  fortifier,  confirmer) 
 -ता- f.
  -त्व- nt.
fermeté,  solidité,  force,  ténacité,  énergie,  persévérance 
 -ई-कृ-
consolider,  confirmer,  renforcer 
 -ई-भू- devenir ferme,  fort,  etc.
°कारिन्- a. qui agit avec fermeté,  résolu,  persévérant dans ses
entreprises.
°क्रोध- a. violemment courroucé.
गुल्फ-शिरास्थिक- a. qui a des chevilles,  des nerfs et des os solides.
°ग्राहिन्- a. qui empoigne solidement,  qui tient ferme 
 persévérant, 
énergique.
°च्युत- m.
  fils d'Agastya.
°जत्रु- a. aux clavicules puissantes.
°तोरणार्गल- a. (ville) aux portes et aux verrous solides.
°दस्यु- m.
  n.
  d'un sage (= Idhmavāha).
°द्वार- a. aux portes solides ou bien fermées.
°धन्वन्- a. qui a un arc puissant 
 m.
  bon archer 
 °धन्विन्- a. id.
 
 qui a des archers puissants.
°नाभ- m.
  charme pour conjurer les armes magiques.
°निश्चय- a. fermement résolu.
°नेत्र- m.
  fils de Viśvāmitra.
°नेमि- m.
  n.
  d'un prince,  fils de Satyadhṛti.
°पीडन- a. vigoureusement pressé,  étreint.
°प्रतिज्ञ- a. fidèle à sa promesse,  à son engagement.
°प्रत्यय- m.
  confiance inébranlable.
°प्रहार- m.
  coup violent 
 -इता- f.
  fait de bien frapper,  de
frapper ou de tirer à coup sûr.
°बुद्धि- m.
  n.
  d'un homme.
°भक्ति- a. d'une dévotion solide,  fermement dévoué,  fidèle 
 -क-
-मन्त्- id.
°मति- a. d'un esprit ferme 
 profondément cher.
°मन्यु- a. violemment courroucé ou profondément affligé.
°मुष्टि- a. qui a des poings solides ou bien serrés 
 à qui il est
difficile de faire lâcher prise 
 m.
  poing solide,  ferme 
 n.
  d'un homme 
-ता- f.
  fait d'avoir des poings solides,  etc.
°रथ- m.
  fils de Dhṛtarāṣṭra 
 °वर्मन्- id.
°वाद-पराक्रम- a. ferme en paroles et en actes.
°विक्रम- a. puissamment fort,  valeureux.
°वेधन- nt. fait (pour la flèche) de rester solidement fixée (dans
l'objet visé).
°व्रत- a. fidèle à ses vœux (not. d'ascétisme),  à son devoir
religieux 
 persévérant,  solidement fixée (dans la cible,  etc.).
°सौहृद- -ई- a. fidèle à son amitié,  constant.
°स्थूण- a. muni de poteaux solides.
°हनु- m.
  n.
  d'un prince.
दृढानुताप- m.
  profond repentir.
दृढायुस्- m.
  fils de Purūravas et d'Urvaśī 
 n.
  d'un prince 
 d'un
des 7 Sages du Sud.
दृढी-करण- nt. °कार- m.
  consolidation,  renforcement, 
confirmation. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.