| YouTube Channel

दृग्गोल (dRggola)

 
शब्दसागरः
English
दृग्गोल
m.
(-लः) A small circle on the axis of the earth, within the
greater circle of the armillary sphere, and accompanying each
planetary circle.
E.
दृश्, and गोल circle.
Yates
English
दृग्-गोल (लः) 1.
m.
Visible horizon.
Spoken Sanskrit
English
दृग्गोल dRggola
m.
small circle on the axis of the earth within the greater circles of the armillary sphere and accompanying each planetary circle
दृग्गोल dRggola
m.
small circle on the axis of the earth within the greater circles of the armillary sphere and accompanying each planetary circle
Wilson
English
दृग्गोल
m.
(-लः) A small circle on the axis of the earth, within the
greater circle of the armillary sphere, and accompanying each planetary circle.
E.
दृश्, and गोल circle.
Monier Williams Cologne
English
दृग्—गोल
m.
a small circle on the axis of the earth within the greater circles of the armillary sphere and accompanying each planetary circle,
W.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दृग्गोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಂಡಲಾಕಾರವಾಗಿರುವ ಭೂಮಿಯ ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತರೇಖೆಯೊಳಗಿನ ಅಕ್ಷರೇಖೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ವೃತ್ತರೇಖೆ /ಖಗೋಳದೊಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ವೃತ್ತರೇಖೆ
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दृग्गोलः,
पुं,
खगोलान्तर्गतगोलविशेषः यथा, “खस्वस्तिके चाधः स्वस्तिके चान्तःकीलकौ कृत्वातयोः प्रोतं श्लथं दृङ्मण्डलं कार्य्यं तत् पूर्व्व-वृत्तभ्यः किञ्चिन्न्यूनं कार्य्यं यथा खगोलान्तर्भ्रमतियद्येक एव ग्रहगोलस्तदैकमेव दृङ्मण्डलम् योयो ग्रहो यत्र यत्र वर्त्तते तस्य तस्योपरि परि-भ्राम्येदमेव विन्यस्य दृग्ज्याशङ्कादिकं दर्श-नीयम् अथवा पृथक् पृथगष्टौ दृङ्मण्डलानिरचयेत् तत्राष्टमं वित्रिभलग्नस्य तच्च दृक्क्षेप-मण्डलं तस्मिन् खगोले ध्रुवचिह्नयोर्नलिकाद्बयंबद्ध्वा तन्नलिकाधारमेव खगोलाद्बहिरङ्गुलत्रया-न्तरे दृग्गोलं रचयेत् कथितैः खगोलवृत्तै-र्व्वक्ष्यमाणैर्भगोलवृत्तैः क्रान्तिमण्डलाद्यैर्यो निब-ध्यते दृग्गोलः यतोऽग्रा कुज्यासमशङ्क्वा-द्यक्षक्षेत्राणि द्विगोलजातानि भगोलवृत्तानिखगोलवृत्तमिलितानि उत्पद्यन्ते गोलबन्धेसम्यङ्नोपलक्ष्यत इति दृग्गोलः कृतः ।” इतिसिद्धान्तशिरोमणिः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दृग्गोल
न०
खगोलान्तर्गते गोलभेदे यथोक्तं सि० शि०“बद्ध्वा खगोले नलिकाद्वयं ध्रुवद्वये तन्नलिकास्थमेव ।बहिः खगोलाद्विदधीत धीमान् दृग्गोलमेवं खलु वक्ष्य-माणम् भगोलवृत्तैः सहितः खगोलो दृग्गोलसंज्ञो-ऽपममण्डलाद्यैः द्विगोलजातं खलु दृश्यतेऽत्र क्षेत्रंहि दृग्गोलमतो वदन्ति” “तस्मिन् खगोले ध्रुवचिह्नयो-र्नलिकाद्वयं बद्ध्वा तन्नलिकाधारमेव खगोलाद्बहिरङ्गुल-त्रयान्तरे दृग्गोलं रचयेत् कथितैः खगोलवृत्तैर्वक्ष्य-माणैर्भगोलवृत्तैः क्रान्तिविमण्डलाद्यैर्यो निबध्यते सदृग्गोलः कथमस्य दृग्गोलसंज्ञेति तदर्थमाह द्वि-गोलजातमित्यादि यतोऽग्राकुज्यासमशङ्क्वाद्यक्षक्षेत्राणिद्विगोलजातानि भगोलवृत्तैः खगोलवृत्तमिलितैस्ता-न्युत्पद्यन्ते भिन्नगोलबन्धे सम्यङ्नोपलभ्यन्त इतिदृग्गोलः कृतः” प्रमि०