दृ (dR)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 दृ r. 6th cl. usually with आङ् prefixed (आद्रियते) To reverence, 
to revere,  to respect. r. 5th cl. (दृणोति) To hurt or kill. r. 1st and
10th cls. (दरति दारयति-ते) To fear,  to be afraid of.  तुदा० आ० सक०
अनिट् । स्वादि० पर० सक० अनिट् । भ्वा० पर० अक० सेट् । चुरा० उभ० ।

Capeller Eng

English

 1 दृ दृणा॑ति (द॑र्षि),  pp.
   दीर्ण॑ burst,  break asunder, 
split open (tr.  & intr.
  )
 P.
  दीर्य॑ते (°ति) the same (intr.  ). C.
 
दर॑यति & दारयति (°ते) = S.
  tr.  + drive asunder,  disperse, 
scatter.  I.
  (st.  दर्दृ & दादृ) = S.
  tr.  —अव S.
  & C.
  split, 
break,  burst asunder (tr. )
 P.
  the same (intr.  ). आ split,  go asunder
also = I.
  rend,  break,  open,  make accessible. निस् S.
  & C.
  rend,  split, 
cleave. परि M.
  rend on all sides,  P.
  peel or drop off on all sides
(skin). प्र break,  tear
 P.
  split,  open,  burst asunder (intr.  ). वि
split,  tear,  rend asunder,  open
 P.
  burst,  go asunder
 C.
  rend or saw in
pieces,  break through,  open,  drive asunder,  chase away
 I.
  split,  open
(tr. ). — Cf.  अवदीर्ण,  प॑रिदीर्ण,  विदीर्ण.

 2 दृ द्रिय॑ते w.
  आ,  आद्रियते (°ति),  pp.
   आदृत (q.v. )
regard,  respect,  mind (w.  acc.
  or inf.
  )
 also w.
  pass.  mg.
   —अत्या have
much regard or consideration.  प्रत्या be regardful towards (acc. ).

Yates

English

 दृ (श) द्रियते 6.
d. To reverence, 
used with आ prefixed. (न) दृणोति
5.
a. To hurt. (कि) दरति, 
दारयति 1. 10.
a. To fear.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 दृ r. 6th cl. usually with आङ् prefixed (आद्रियते) To reverence,  to
revere,  to respect. r. 5th cl. (दृणोति) To hurt or kill. r. 1st and 10th
cls. (दरति दारयति) To fear,  to be afraid.

Apte

English

दृ [dṛ],  I. 6 Ā. (द्रियते,  दृत
 desid.
  दिदरिषते) (rarely used by itself,  usually found in combination with आ)

To respect,  honour,  worship,  reverence
 द्वितीयाद्रियते सदा H. Pr.7
 Mv.*
  7.3
 Bk.*
  6.55.

To care for,  mind
 usually with न.

To apply or devote oneself closely to,  have regard for
 भूरि श्रुतं शाश्वतमाद्रियन्ते Māl.
 1.5.

To desire. -II. 5 P.
  (दृणोति) To hurt,  kill. -III. 1 P.
  (दारयति,  दरयति) to fear
 L.
  D. B.

Apte 1890

English

 दृ {vI.v} {c6c} A. (द्रियते,  दृत
 desid. दिदरिषते) (rarely used by itself,  usually found in combination with आ) 1 To respect,  honor,  worship,  reverence
 द्वितीयाद्रियते सदा H. Pr. 7
 Mv. 7. 3
 Bk. 6. 55. 
2 To care for,  mind
 usually with न. 
3 To apply or devote oneself closely to,  have regard for
 भूरि श्रुतं शाश्वतमाद्रियंते Māl. 1. 5. 
4 To desire. {vII.v} {c5c} P. (दृणोति) To hurt,  kill. 

Monier Williams Cologne

English

 दृ cl.
  6. Ā. द्रिय॑ते (ep.   also °ति),  to respect,  honour (Dhātup.   xxviii,  118)
 occurring only with prep.   आ cf.
   आ-√ दृ
 Desid.
  दिदरिषते,  Pāṇ.
  vii,  2,  75.

Monier Williams 1872

English

 दृ दृ,  cl. 6. A. द्रियते,  &c.,  to honour, 
worship,  (only occurring with prep. आ
 cf.
आ-दृ at p. 120,  col. 1.)

Macdonell

English

 दृ 1. DṚ,  Ⅳ. Ā. -driyá,  ā,  heed,  consider
 🞄trouble about
 respect
 be held in esteem: 🞄pp. ādṛta,  q. v. ati‿ā,  pay great regard to 🞄(ac.): pp. with ps. and act. meaning.

 दृ 2. DṚ,  v. DṜ, 

Benfey

English

 1. दृ दृ,  i. 6,  द्रिय,  Atm.  (in epie
poetry also Par.,  MBh. 13,  7411). --
With the prep. आ आ, 
 1. To consider, 
Kām.  Nītis. 5,  67.
 2. To respect,  Man. 
2,  234. Ptcple. of the pf.  pass. आदृत, 
 1. Respectful,  Rām.  5,  25,  56.
 2.
Careful,  Pañc. iii. d. 243.
 Comp.
 
अन्-,  acc. adv. without any regard, 
Rām.  1,  59,  8. -- With अत्या अति-आ,  To
regard carefully,  Bhāg. P. 3,  16,  21.
अत्यादृत, 
 1. Very respectful,  Dev. 4, 
15.
 2. Much cared for,  Daśak. in Chr.
181,  19. -- With समा सम्-आ,  समादृत, 
Very respectful,  Bhāg. P. 8,  21,  5. -- Cf. 
probably A.S. dyre,  deorling,  perhaps
also draed,  dread.

 † 2. दृ दृ,  ii. 5,  Par. To hurt.

 † 3. दृ दृ,  i. 1,  and i. 10,  Par.
To fear. -- Cf.  दॄ।

Apte Hindi

Hindi

दृ
"तुदा*  आ*- ,  ,  - इच्छा*  " - -
"आदर करना,   सम्मान करना,   पूजा करना,   प्रतिष्ठा करना"

दृ
"तुदा*  आ*- ,  ,  - इच्छा*  " - -
"रखवाली करना,   मन लगाना"

दृ
"तुदा*  आ*- ,  ,  - इच्छा*  " - -
"अपने आप को अच्छी तरह लगाना,   संलग्न करना,   ध्यान रखना"

दृ
"तुदा*  आ*- ,  ,  - इच्छा*  " - -
इच्छा करना

दृ
"दिवा* क्रया* पर*- ,  ,  " - -
"फट जाना,   टूट जाना,   टुकड़े- टुकड़े होना"

दृ
"दिवा* क्रया* पर*- ,  ,  " - -
"फाड़ना,  चीरना,  विभक्त करना,   विदीर्ण करना,  खण्ड-खण्ड करना,  टुकड़े- टुकड़े करना"

दृ
दिवा* कर्मवा*  - -
"फटना,  टूटना,  खण्ड-खण्ड होना"

दृ
दिवा* कर्मवा*  - -
अलग करना

दृ
"दिवा*प्रेर*, , , " - -
"टुकड़े-टुकड़े करना,  चीर डालना,  खोदकर विभक्त करना"

दृ
"दिवा*प्रेर*, , , " - -
"तितर- बितर करना,   बिखेरना"

दृ
"दिवा*प्रेर*, , , " - -
फाड़ना

L R Vaidya

English

 df {% vt. 6A (pp. दृत
 pres. द्रियते
 desid. दिदरिषति) (This root is seldom used by itself
 it is generally found in combination with आ) %} 1. To worship,  to honour,  Bt.vi.55
 2. to regard,  to have regard for,  to care for,  भूरि श्रुतं शाश्वतमाद्रियंते M.M.i.

Bopp

Latin

 दृ 6. A. praef. आ respicere,  curare,  colere,  aestimare. R.
Schl. I. 75. 10.: अनादृत्य तु तद्वाक्यम्. -- Pass. HIT.
4. 9.: द्वितीया "द्रियते सदा
 MAN. 2. 234.: सर्वे तस्य
"दृता धर्मा यस्यै ऽते त्रय आदृताः । अनादृतास् तु
यस्यै ऽते सर्वास् तस्या ऽफलाः क्रियाः. -- आदृत etiam
sensu activo respiciens,  curans,  curam habens. MAN. 11.
225.: सर्वेष्व् एव व्रतेष्व् एवम् प्रायश्चित्तार्थम् आदृतः
(Schol. यत्नवान् प्रायश्चित्तार्थम् अनुतिष्ठेत्)
 MAN. 7.
150.: तस्मात् तत्रा "दृतो भवेत् (Schol. तदपसारणे
यत्नवान् स्यात्). Cf. दृश्.

Lanman

English

 √1dṛ (dṛṇā́ti
 dadā́ra,  dadré
 ádārṣīt
dīrṇá
 -dī́rya
 dīryáte
 dárdarti [1002b]
daráyati,  dāráyati). burst,  trans. and
intrans.
 --caus. and intens.: split
 tear, 
w. gen. [cf. δέρω,  δείρω,  ‘flay’
 AS. teran, 
Eng. tear,  Ger. zerren,  ‘tear,  rend.’]

 √2dṛ (driyáte
 ádṛta
 dṛtá
 -dṛ́tya).
used only w. ā,  see 773. [cf. √δελ in δεν-
δίλλω,  ‘glance at’
 AS. tilian,  'be intent
upon,  attend to,  esp. the earth,  i. e. till (the
soil), ’ Eng. till
 Ger. zielen,  ‘aim at’
 AS.
eorð-tilia,  ‘earth-tiller.’]
+ ā,  (look at,  i. e.) regard
 pass. be regarded, 
 i. e. respected.

Kridanta Forms

Sanskrit

दृ (दृ꣡ हिंसायाम् - स्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  दरणम्
अनीयर् =  दरणीयः - दरणीया
ण्वुल् =  दारकः - दारिका
तुमुँन् =  दरितुम्
तव्य =  दरितव्यः - दरितव्या
तृच् =  दरिता - दरित्री
क्त्वा =  दृत्वा
ल्यप् =  प्रदृत्य
क्तवतुँ =  दृतवान् - दृतवती
क्त =  दृतः - दृता
शतृँ =  दृण्वन् - दृण्वती

दृ (दृ॒ङ् आदरे - तुदादिः - अनिट्)
ल्युट् =  दरणम्
अनीयर् =  दरणीयः - दरणीया
ण्वुल् =  दारकः - दारिका
तुमुँन् =  दर्तुम्
तव्य =  दर्तव्यः - दर्तव्या
तृच् =  दर्ता - दर्त्री
क्त्वा =  दृत्वा
ल्यप् =  प्रदृत्य
क्तवतुँ =  दृतवान् - दृतवती
क्त =  दृतः - दृता
शानच् =  द्रियमाणः - द्रियमाणा

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  दृ
मूलधातुः:
   दृ
धात्वर्थः:
  हिंसायाम्
गणः:
  स्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  दृणोति
अनुबन्धादिविशेषः:
  ऋकारान्तः

धातुः:
  दृ
मूलधातुः:
   दृङ्
धात्वर्थः:
  आदरे
गणः:
  तुदादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  (आ)द्रियते

धातुप्रदीपः

Sanskrit

दृ भये 
- दृ विदारण इति क्र्यादिः । तस्येह भये मित्त्वार्थः पुनश्च पाठः । दृणन्तं प्रयुङ्क्ते दरयति । भयादन्यत्र दारयति । धात्वन्तराभ्युपगमे दरतीत्येके ।। 813 ।।

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 दृ,  ङ श आदरे । इति कविकल्पद्रुमः । (तुदां-आत्मं-सकं-अनिट् ।) आदरः प्रीत्या सम्भ्रमः ।ङ श,  द्रियते गुरुं लोकः । मानुबन्धोऽयमि-त्येके । इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 दृ आदरे तु० आ० सक०
  अनिट् । द्रियते अदृत । अयमाङ्पूर्व एव प्रयुज्यते । “निपीय यस्य क्षितिरक्षिणःकथां तथाऽऽद्रियन्ते न बुधाः सुधामपि” नैष०आदृतः आदरः । “दरादराभ्यां दरकम्पिनी पपे” नैष०“न जातहार्द्देन न विद्विषादरः” किरा० “आदृत्यस्तेनवृत्येन” भट्टिः ।

 दृ बधे स्वादि० पर०
  सक०
  अनिट् । दृणोति अदार्षीत् ददारस्वादिगणे छन्दसीत्यधिकारे “विक्षि जिरि दाश दृ--हिं-सायाम्” पा० उक्तेः छान्दसोऽयम् । “क्षिणोतिर्भाषा-यामपीत्येके” सि० कौ० उक्तेः अन्यस्यापि क्वचिद्भाषायांप्रयोग इति गम्यते मत्स्यघातिनि धीवरे दाशशब्दप्र-योगात् ।

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“दृ हिंसायाम्”@} 2 दारकः-रिका,  दारकः-रिका,  दिदीर्षकः-र्षिका,  देद्रीयकः-यिका
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि सौवादिककृणोतिवत् 3 ज्ञेयानि। 
 अस्य धातोः परस्मैपदित्वात् दृण्वन्-ती इति शतैव भवति,  न तु शानजपीति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (८५६)
 02 =>
  (५-स्वादिः-१२८०। सक। अनि। पर। छान्दसः)
 03 =>
  (२४५)

Capeller

German

 दृ s. 2. दर्.

Grassman

German

 √dṛ mit ā́,  seinen Sinn worauf richten,  aufmerken,  daher 2〉 lauern,  auflauern. Vielleicht ist dṛ Urform von dṛś,  sehen [vgl. Cu. 〔13〕].
Absol. dṛ́tya:
-a (-ā) mit ā 1〉 {675, 2} yás ādṛ́tyā śaśamānā́ya sunvaté,  dā́tā jaritré ukthíam. — 2〉 yás ādṛ́tyā paripanthī́‿iva śū́ras,  áyajvanas vibhájann eti védas {103, 6}.

Burnouf

French

 *दृ दृ। द्रिये 6
 p. दद्रे
 f1.
दर्ताहे
 f2. दरिष्ये
 a2. अदृषि
 pf.  ps.
दृत्य। Avoir égard à,  durespect pour
		 honorer,  rendre un
culte: मतयो दस्म दद्रुस् [act.] les sages ont adoré le feu,  Vd.
[La langue classique emploie दृ précédé du sfx. आ।]

Stchoupak

French

 १ दृ-
 v. आ- दृ-।

 २ दृ-
 v. दॄ-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.