| YouTube Channel

दुर्विध (durvidha)

 
शब्दसागरः
English
दुर्विध
mfn.
 (-धः-धा-धं)
1. Poor, pauper, indigent.
2. Wicked, melevo-
lent.
3. Foolish, stupid.
E.
 दुर् bad, ill, विध habit, custom.
Yates
English
दु-र्व्विध (धः-धा-धं)
a. Poor
wicked.
Wilson
English
दुर्व्विध
mfn.
 (-धः-धा-धं)
1 Poor, pauper, indigent.
2 Wicked, malevolent.
3 Foolish, stupid.
E.
 दुर् bad, ill, विध habit, custom.
Monier Williams Cologne
English
दुर्—विध
mfn.
 acting in a bad manner, badly circumstanced, mean, poor, miserable,
R.
SŚaṃk.
stupid, silly (w.r. for -विद्य?),
L.
Apte Hindi
Hindi
दुर्विध
वि* दुर्- विध -
"कमीना, अधम, नीच"
दुर्विध
वि* दुर्- विध -
"दुष्ट, दुश्चरित्र"
दुर्विध
वि* दुर्- विध -
"गरीब, दरिद्र"
दुर्विध
वि* दुर्- विध -
"मन्दबुद्धि, मूर्ख, बेवकूफ"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दुर्विध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದರಿದ್ರ /ಬಡವ
प्रयोगाः - > "अपि खञ्जनमञ्जनाञ्चिते विदधाते रुचिगर्वदुर्विधम्"
उल्लेखाः - > नैष० २-२३
दुर्विध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೀಚ /ದುಷ್ಟ /ದುರ್ಜನ
दुर्विध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೂರ್ಖ /ಅಜ್ಞ /ತಿಳಿಗೇಡಿ
प्रयोगाः - > "शस्त्रेश्वन्येषु मुख्येषु विद्यमानेषु दुर्विधाः । बुद्धिमान्वीक्षिकीं प्राप्य निरर्थान् प्रवदन्ति ते ॥"
उल्लेखाः - > रामा०
विस्तारः - > दुर्विधो वाच्यलिङ्गः स्यात् दुर्गतेऽपि खलेऽपि च" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
dur-viDa {% a. %} 1. mean, base, low
2. wicked
3. poor, indigent
4. stupid, foolish, silly.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
दुर्विध *arm, S I, 57, 4
Prabandh. 10, 3 v.u.
in मतिदुर्विध = प्रज्ञादरिद्र H 12, 42. 73
36, 59 [= दरिद्र]
Harṣac. 236, 14.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sgrub ngan
दुर्विध
sgrub ran
दुर्विध
sgrub ran
दुर्विध
sgrub ngan
दुर्विध
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दरिद्रो दुर्विधो दुःस्थो दुर्गतो निःस्वकीकटौ ।
अकिंचनोऽधिपस्त्वीशो नेता परिवृढोऽधिभूः ॥ ३५८ ॥
पतीन्द्रस्वामिनाथार्याः प्रभुर्भर्तेश्वरो विभुः ।
ईशितेनो नायकश्च नियोज्यः परिचारकः ॥ ३५९ ॥
डिङ्गरः किंकरो भृत्यश्चेटो गोप्यः पराचितः ।
दासः प्रेष्यः परिस्कन्दो भुजिष्यपरिकर्मिणौ ॥ ३६० ॥
परान्नः परिपिण्डादः परजातः परैधितः ।
-wordlist-
दरिद्र (पुं), दुर्विध (पुं), दुःस्थ (पुं), दुर्गत (पुं), निःस्व (पुं), कीकट (पुं), अकिञ्चन (पुं), अधिप (पुं), ईश (पुं), नेतृ (पुं), परिवृढ (पुं), अधिभू (पुं), पति (पुं), इन्द्र (पुं), स्वामिन् (पुं), नाथ (पुं), आर्य (पुं), प्रभु (पुं), भर्तृ (पुं), ईश्वर (पुं), विभु (पुं), ईशितृ (पुं), इन (पुं), नायक (पुं), नियोज्य (पुं), परिचारक (पुं), डिङ्गर (पुं), किङ्कर (पुं), भृत्य (पुं), चेट (पुं), गोप्य (पुं), पराचित (पुं), दास (पुं), प्रेष्य (पुं), परिस्कन्द (पुं), भुजिष्य (पुं), परिकर्मिन् (पुं), परान्न (पुं), परपिण्डाद (पुं), परजात (पुं), परैधित (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
क्षुद्र
क्षुद्र, दरिद्र, अकिञ्चन, दुर्विध, दुःस्थ, दुर्गत
क्षुद्रदरिद्राकिञ्चनदुर्विधदुःस्थाश्च दुर्गताः प्रोक्ताः ।
verse 2.1.1.348
page 0041
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दुर्व्विधः, त्रि, (दुर्दुष्टा विधा यस्य ।) दरिद्रः ।इत्यमरः । ३ । १ । ४९ ॥
खलः । इति मेदिनी ।धे, ३१ ॥
मूर्खः । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, गोः रामायणे । २ । १०९ । ३० ।“शास्त्रेष्वन्येषु मुख्येषु विद्यमानेषु पुर्व्विधाः ।बुद्धिमान्वीक्षिकीं प्राप्य निरर्थान् प्रवदन्ति ते ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दुर्विध
त्रि०
 दुस्था विधाऽस्य प्रा० ब० । दरिद्रे अमरः ।(दमयन्तीक्षणे) “अपि खञ्जनमञ्जनाञ्चिते विदधाते रुचि-गर्भदुर्विधम्” नैष० “विविनक्ति न बुद्धिदुर्विधः” माघः ।२ खले मेदि० ३ मूर्खे शब्दर० । “शास्त्रेष्वन्येषु कुवियोविद्यमानेषु दुर्विधाः । बुद्धिमान्वीक्षिकीं प्राप्य निरर्थान्प्रवदन्ति ते” रामा० २ । १०९ । २
Burnouf
French
दुर्विध दुर्विध a. (विधा) d'une mauvaise nature, d'un
mauvais caractère, de mauvaises mœurs.
Stupide, sot.
Pauvre,
indigent.
Stchoupak
French
दुर्-विध-
a. de mauvaise espèce
vil, misérable
malchanceux,
pauvre
-इ-
f.
 infortune, malchance, mauvais sort.