| YouTube Channel

दुन्दुभिः (dundubhiH)

 
Apte
English
दुन्दुभिः [dundubhiḥ],
m.
f.
A sort of large kettle-drum, drum
विजयदुन्दुभितां ययुरर्णवाः
R.*
 9.11.
m.
An epithet of Viṣṇu.
Of Kṛiṣṇa.
a kind of poison.
N.
 of a demon slain by Vāli. (When Sugrīva showed to Rāma the skeleton of this demon to show him how powerful Vāli was, Rāma kicked it with but a gentle force, and threw it many miles away).
N.
 of Varuṇa.
N.
 of the 56th year in the cycle of संवत्सरs.
(f. ) A pair of three spots on a die. दुन्दुभिर्दैत्यभेदे च वाद्ये वर्षे त्रिकद्वये Nm.
Apte Hindi
Hindi
दुन्दुभिः
पुं*
 - दुन्दु इत्यव्यक्तशब्देन भाति- भा + कि
"एक प्रकार का बड़ा ढोल, नगाड़ा"
दुन्दुभिः
पुं*
 - -
विष्णु की उपाधि
दुन्दुभिः
पुं*
 - -
कृष्ण का विशेषण
दुन्दुभिः
पुं*
 - -
एक प्रकार का विष
दुन्दुभिः
पुं*
 - -
एक राक्षस जिसे बालि ने मारा था
दुन्दुभिः
"पुं* ,
स्त्री*
 " - दुन्दु+भण्+ड्+इ
एक प्रकार का बड़ा ढोल
दुन्दुभिः
"पुं* ,
स्त्री*
 " - दुन्दु+भण्+ड्+इ
विष्णु
दुन्दुभिः
"पुं* ,
स्त्री*
 " - दुन्दु+भण्+ड्+इ
कृष्ण
दुन्दुभिः
"पुं* ,
स्त्री*
 " - दुन्दु+भण्+ड्+इ
एक प्रकार का विष
दुन्दुभिः
"पुं* ,
स्त्री*
 " - दुन्दु+भण्+ड्+इ
संवत्सर चक्र में ५६ वाँ वर्ष
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 दुन्दुभिः
noun
दैत्यविशेषः यः महिषस्य रूपेण आसीत्।
"दुन्दुभिं वाली जघान।"
Synonyms:
 दुन्दुभिः, पटहः, भेरी, मृदङ्गः, मुरजः, मर्दलः, डिण्डिमः, आनकः, ढक्का
noun
नादवाद्यविशेषः।
"दुन्दुभेः नादं श्रुत्वा बालकाः सम्मिलन्ति।"
Synonyms:
 दुन्दुभिः
noun
एकः संवत्सरः ।
"दुन्दिभिः इति संवत्सरः क्रौञ्चद्वीपे वर्तते"
Synonyms:
 दुन्दुभिः
noun
एका गन्धर्वी ।
"दुन्दुभेः उल्लेखः महाभारते वर्तते"
Synonyms:
 दुन्दुभिः
noun
एकः पुरुषः ।
"दुन्दुभिः अन्धकस्य पुत्रः अस्ति"
Synonyms:
 दुन्दुभिः
noun
एकः संवत्सरः ।
"बृहस्पतेः षष्टिसंवत्सरेषु 56 संवत्सरः दुन्दुभिः इति अस्ति"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दुन्दुभिः,
पुं,
 (दुन्दु इत्यव्यक्तशब्देन भातीति ।भा + बाहुलकात् किः ।) बृहड्ढक्का । तत्-पर्य्यायः । भेरी २ आनकः ३ । इत्यमरः । १ ।७ । ६ ॥
(यथा, महाभारते । १ । १२३ । ४६ ।“आकाशे दुन्दुभीनाञ्च बभूव तुमुलः स्वनः ॥
”)वरुणः । दैत्यभेदः । इति मेदिनो । भे, १६ ।(दानवविशेषः । यथा, हरिवंशे । ३ । ८१ ।“अभवन् दनुपुत्त्राश्च शतं तीव्रपराक्रमाः ।”“शङ्कुकर्णो विदारश्च गवेष्ठो दुन्दुभिस्तथा ॥
”)रक्षोभेदः । वाद्यभेदः । इति शब्दरत्नावली ॥
विषम् । इति हेमचन्द्रः । २ । २०७ ॥
(कुकुर-वंशीयस्य अन्धकस्य पुत्त्रः । यथा, भागवते ।९ । २४ । २० ।“अन्धकाद्दुन्दुभिस्तस्मादविद्योतः पुनर्व्वसुः ॥
”क्रौञ्चद्बीपाधिपतेर्द्युतिमतः पुत्त्राणामन्यतमः ।क्रौञ्चद्बीपस्य देशभेदश्च यथा, ब्रह्माण्डे ३६अध्याये ।“मुनिश्च दुन्दुभिश्चैव सुता द्युतिमतस्तु वै ।तेषाञ्च नामभिर्देशाः क्रौञ्चद्बीपाश्रयाः स्मृताः ॥
”“मुनेस्तु मुनिर्देशो वै दुन्दुभेर्दुन्दुभिः स्मृतः ॥
”पर्व्वतविशेषः । यथा, मत्स्यपुराणे । १२१ । १३ ।“स एव दुन्दुभिर्नाम श्यामपर्व्वतसन्निभः ।शब्दमृत्यः पुरा तस्मिन् दुन्दुभिस्ताडितःसुरैः ॥
”असुरविशेषः । यथा, रामायणे । ४ । ९ । ४ ।“मायावी नाम तेजस्वी पूर्व्वजो दुन्दुभेः सुतः ।तेन तस्य महद्बैरं बलिनः स्त्रीकृतं पुरा ॥
”)
दुन्दुभिः,
स्त्री,
 अक्षः । पाशकः । इत्यमरः । ३ ।३ । १३५ ॥
अक्षे पाशकविषये दानविशेषोवित्ति इति ख्यातः । इति केचित् ॥
अक्षविन्दु-त्रिकद्वयम् । इति रभसः ॥
विन्द्वन्वितचतुष्पार्श्व-स्वर्णशृङ्गादिमयद्यूतोपकरणं पाशटी इतिख्याता । इति केचित् ॥
इति तट्टीकायां भरतः ॥