| YouTube Channel

दुःस्थ (duHstha)

 
शब्दसागरः
English
दुःस्थ
mfn.
(-स्थः-स्था-स्थं)
1. Poor, ill conditioned, badly situated.
2.
Ignorant, unwise, a fool.
3. Suffering pain or affliction, distressed,
unhappy.
4. Covetous.
m.
(-स्थः) Pain, trouble.
E.
दुर् bad, स्था to be
or exist, affix ड.
Capeller Eng
English
दुःस्थ
a.
ill-faring, miserable, unhappy, poor, ill.
Yates
English
दुः-स्थ (स्थः-स्था-स्थं)
a. Poor
igno-
rant
unhappy.
n.
Pain, trouble.
Spoken Sanskrit
English
दुःस्थ - duHstha -
adj.
- unwise
दुःस्थ - duHstha -
adj.
- covetous
दुःस्थ - duHstha -
adj.
- to be unwell
दुःस्थ - duHstha -
adj.
- disquieted
दुःस्थ - duHstha -
adj.
- uneasy
दुःस्थ - duHstha -
adj.
- ignorant
दुःस्थ - duHstha -
adj.
- unhappy
दुःस्थ - duHstha -
adj.
- poor
दुःस्थ - duHstha -
adj.
- miserable
दुःस्थ - duHstha -
adj.
- unsteady
दुःस्थ - duHstha -
adj.
- fool
दुःस्थ - duHstha -
adj.
- standing badly
दुःस्थ duHstha
adj.
disquieted
प्रकृष्ट prakRSTa
adj.
disquieted
व्यथित vyathita
adj.
disquieted
अविह्वल avihvala
adj.
not disquieted
प्रव्यथते { प्रव्यथ् } pravyathate { pravyath } verb be disquieted or distressed
Wilson
English
दुःस्थ
mfn.
(-स्थः-स्था-स्थं)
1 Poor, ill conditioned, badly situated.
2 Ignorant, unwise, a fool.
3 Suffering pain or affliction, distressed, unhappy.
4 Covetous.
m.
(-स्थः) Pain, trouble.
E.
दुर् bad, ill, स्था to be or exist, affix ड.
Monier Williams Cologne
English
दुः—स्थ
mfn.
‘standing badly’, unsteady, disquieted (lit. and fig.)
uneasy, unhappy, poor, miserable,
Pur.
Rājat.
ignorant, unwise, a fool,
L.
covetous,
W.
Macdonell
English
दुःस्थ duḥ-stha,
a.
faring ill, badly off, 🞄wretched, sad
-sthīta, pp. id.
-sthiti,
f.
🞄bad plight
-sparśa,
a.
hard or unpleasant to 🞄touch
-spṛśa,
a.
id.
-smara,
a.
unpleasant 🞄to remember
-svapna,
m.
bad dream: -darśana,
n.
bad vision in sleep.
Benfey
English
दुःस्थ दुःस्थ, i. e. दुस्-स्थ,
adj.
,
f.
था।
1. Insecure, Bhāg. P. 1, 16, 35.
2. Miserable, 4, 11, 21.
Apte Hindi
Hindi
दुःस्थम्
अ* दुस्-स्थम् -
बुरा अस्वस्थ
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दुःस्थ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದರಿದ್ರ /ಬಡವ
निष्पत्तिः - > ष्ठा (गतिनिवृत्तौ) - "कः" (३-२-४)
व्युत्पत्तिः - > दुःखेन तिष्ठति
दुःस्थ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೂರ್ಖ
दुःस्थ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಇರುವ
विस्तारः - > "दुःस्थो मूर्खे दुर्गते स्यात् दुःखेन तिष्ठति त्रिषु" - मेदि०
दुःस्थ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಲುಬ್ಧ /ಜಿಪುಣ
L R Vaidya
English
duHsTa {% a. %} 1. suffering pain, distressed, unhappy, ill-conditioned, miserable
2. unsteady
3. ignorant, unwise.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दरिद्रो दुर्विधो दुःस्थो दुर्गतो निःस्वकीकटौ
अकिंचनोऽधिपस्त्वीशो नेता परिवृढोऽधिभूः ३५८
पतीन्द्रस्वामिनाथार्याः प्रभुर्भर्तेश्वरो विभुः
ईशितेनो नायकश्च नियोज्यः परिचारकः ३५९
डिङ्गरः किंकरो भृत्यश्चेटो गोप्यः पराचितः
दासः प्रेष्यः परिस्कन्दो भुजिष्यपरिकर्मिणौ ३६०
परान्नः परिपिण्डादः परजातः परैधितः
-wordlist-
दरिद्र (पुं), दुर्विध (पुं), दुःस्थ (पुं), दुर्गत (पुं), निःस्व (पुं), कीकट (पुं), अकिञ्चन (पुं), अधिप (पुं), ईश (पुं), नेतृ (पुं), परिवृढ (पुं), अधिभू (पुं), पति (पुं), इन्द्र (पुं), स्वामिन् (पुं), नाथ (पुं), आर्य (पुं), प्रभु (पुं), भर्तृ (पुं), ईश्वर (पुं), विभु (पुं), ईशितृ (पुं), इन (पुं), नायक (पुं), नियोज्य (पुं), परिचारक (पुं), डिङ्गर (पुं), किङ्कर (पुं), भृत्य (पुं), चेट (पुं), गोप्य (पुं), पराचित (पुं), दास (पुं), प्रेष्य (पुं), परिस्कन्द (पुं), भुजिष्य (पुं), परिकर्मिन् (पुं), परान्न (पुं), परपिण्डाद (पुं), परजात (पुं), परैधित (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
क्षुद्र
क्षुद्र, दरिद्र, अकिञ्चन, दुर्विध, दुःस्थ, दुर्गत
क्षुद्रदरिद्राकिञ्चनदुर्विधदुःस्थाश्च दुर्गताः प्रोक्ताः
verse 2.1.1.348
page 0041
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दुःस्थः, त्रि, (दुर्दुःखेण दुष्टं वा तिष्ठतीति स्था +कः ।) दुर्गतः मूर्खः दुःखेन तिष्ठति यः ।इति मेदिनी थे,
(यथा, भागवते ।१६ ३४ ।“त्वां दुःस्थमूनपदमात्मनि पौरुषेणसम्पादयन् यदुषु रम्यमबिभ्रदङ्गम्
”)लुब्धः इति शब्दार्थकल्पतरुः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दुः(दु)स्थ
त्रि०
दुष्टं तिष्ठति स्था--क वा विसर्गलोपः दुर्गते२ मूर्खे दुष्टं स्थिते मेदि० लुब्धे शब्दार्थचि० ।“दुःस्थ तिष्ठसि यच्च पथ्यमधुना कर्त्तास्मि तत् श्नोष्यसि”अमरुश०
दु(दुः)स्थ
त्रि०
दुर् + स्था--क वा विसर्गलोपः दुःखेन स्थिते“कल्पान्तदुःस्था वसुधा तथोहे” भट्टिः कुक्कुटे कुक्कुरेच पुंस्त्री शब्दार्थचि० स्त्रियां जातित्वात् ङीष्
Capeller
German
दुःस्थ u. दुःस्थित in übler Lage befindlich,
schlimm daran, elend, unglücklich, arm.
Burnouf
French
दुःस्थ दुःस्थ a. (स्था) qui est dans une situation
difficile:
pauvre, misérable
affligé
ignorant, stupide
envieux
etc. -- S.
m.
peine.
Stchoupak
French
दुः-स्थ-
a. mal établi, branlant
fig. hésitant, anxieux
malheureux,
misérable
bête
-अम् mal
-अं स्था- être mal à son aise ou
malade.