| YouTube Channel

दीर्घिका (dIrghikA)

 
शब्दसागरः
English
दीर्घिका
f.
 (-का) A large and long pond.
E.
 दीर्घ long, affix क, fem.
form.
Capeller Eng
English
दीर्घिका
f.
 a (long) lake or pond.
Yates
English
दीर्घिका (का) 1.
f.
 A large pond.
Wilson
English
दीर्घिका
f.
 (-का) A large and long pond.
E.
 दीर्घ long, affix कन्, fem. form.
Apte
English
दीर्घिका [dīrghikā], 1 A long or oblong lake
दीर्घिकापद्मिनी
M.*
 2.13
वन्यैरिदानीं महिषैस्तदम्भः शृङ्गाहतं क्रोशति दीर्घिकाणाम्
R.*
 16.13.
A well or lake in general.
Apte 1890
English
दीर्घिका 1 A long or oblong lake
M. 2. 13, R. 16. 13.
2 A well or lake in general.
Monier Williams Cologne
English
दीर्घिका
f.
 an oblong lake or pond,
MBh.
Suśr.
Kāv.
Monier Williams 1872
English
दीर्घिका, f. a long or oblong lake or pond
[cf.
त्रिदश-द्°।]
Macdonell
English
दीर्घिका dīrgh-ikā,
f.
 oblong pond.
Benfey
English
दीर्घिका दीर्घिका, i. e. दीर्घ + क,
f.
 An oblong pond, MBh. 1, 5004. --
Comp.
सुर-,
f.
 the Gaṅgā of heaven.
Apte Hindi
Hindi
दीर्घिका
स्त्री*
 - "दीर्घ + कन् + टाप्, इत्वम्"
"एक लम्बा सरोवर, जलाशय"
दीर्घिका
स्त्री*
 - "दीर्घ + कन् + टाप्, इत्वम्"
कुआँ या बावड़ी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दीर्घिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರಸ್ಸು /ಕೊಳ /ಕಲ್ಯಾಣಿ
निष्पत्तिः - > सञ्ज्ञायां "कन्" (५-३-७५)
व्युत्पत्तिः - > दीर्घेव
प्रयोगाः - > "दीर्घकाकमलोन्मेषौ यावन्मात्रेण साध्यते"
उल्लेखाः - > कुमा० २-३३
L R Vaidya
English
dIrGikA {% f. %} 1. A long or oblong lake, R.xvi.13
2. a well or lake in general.
Indian Epigraphical Glossary
English
dīrghikā (SITI), bath
a long or oval pond.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
दीर्घिका 3. Schicht, Lage, Caraka 1, 13 v.l. für धीतीका.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
आहावस्तु निपानं स्यादुपकूपेऽथ दीर्घिका ॥ १०९२ ॥
वापी स्यात्क्षुद्रकूपे तु चूरी चूण्ढी च चूतकः ।
-wordlist-
आहाव (पुं), निपान (पुंक्ली), दीर्घिका (स्त्री), वापी (स्त्री), क्षुद्रकूप (पुंस्त्री), चुरी (स्त्री), चुण्ढी (स्त्री), चूतक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
परिखा
परिखा, दीर्घिका
परिखा दीर्घिका प्रोक्ता खाता या परितः पुरम् ॥ ६७६ ॥
verse 3.1.1.676
page 0077
पुराणम्
English
दीर्घिका / DĪRGHIKĀ A daughter of Viśvakarman. She was abnormally tall, and since there was the Śāstric injunction that he who married such women would die within six months none came forward to wed her.
dīrghikā began a penance for a good husband. As it continued for years together symptoms of old age began to appear in her. At this juncture an old and ailing householder came there. On certain conditions he married dīrghikā. After sometime, in obedience to the husband's wisn dīrghikā set out on a tour carrying him on her shoulders. Though māṇḍavya cursed her husband on their way, due to the chastity of dīrghikā the curse proved to be ineffective. The similarity in the stories of śāṇḍilī and this dīrghikā leads us to think that they might have been one and the same person.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दीर्घिका,
स्त्री,
 (दीर्घैव । दीर्घा + संज्ञायां कन् ।टापि अत इत्वम् ।) त्रिशतधनुःपरिमितजला-शयः । दीघि इति भाषा । तत्पर्य्यायः । वापी २ ।इत्यमरः । १ । १० । २८ ॥
(यथा, रघुः । १६ । १३ ।“वनैरिदानीं महिषैस्तदम्भःशृङ्गाहतं क्रोशति दीर्घिकाणाम् ॥
”)तज्जलगुणाः । गुरुत्वम् । कटुत्वम् । क्षारत्वम् ।पित्तलत्वम् । कफवातनाशित्वञ्च । हिङ्गुपत्री ।इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दीर्घिका स्त्री दीर्घैव स्वार्थे क कापि अत इत्त्वम् । १ ज-लाशयभेदे तत्प्रमाणं जलाशयोत्सर्गतत्त्वे यथानव्यवर्द्धमानधृतवसिष्ठः “शतेन धनुर्भिः पुष्करिणी ।त्रिभिः शतैर्दीर्घिका, चतुर्भिर्द्रोणः पञ्चभिस्तडागः! ।द्रोणाद्दशगुणा वापी” इति संहितायामन्तरपदश्रुतेरत्रापितथावगम्यते । तेन चतुर्दिक्षु पञ्चत्रिंशद्धस्तान्यूनतायांद्वादशशतहस्तान्तरान्यूनत्वेन दीर्घिका” “शृङ्गाहतंक्रोशति दीर्घिकाणाम्” रघुः । २ जलाशयमात्रे “स्वर्णदीसुरदीर्घिका” अमरः दीर्घिकाभिश्च पूर्णाभिस्तया पुष्क-रिणीभिर्हि” भा० आ० १२८ अ० ।
Capeller
German
दीर्घिका
f.
 ein (länglicher) Teich o. See.
Burnouf
French
दीर्घिका दीर्घिका
f.
 (sfx. इक) grande pièce d'eau.
Stchoupak
French
दीर्घिका-
दीर्घी- v. दीर्घ-।